Ay, Panagmiminas Latta!

Ni Jobert M. Pacnis

(Umuna a paset)

 

 

NO kasano kapudot ti isyo iti pork barrel ken iti riribuk a pinarnuay dagiti kakabsat a Muslim iti siudad ti Zamboanga (a kaidekdeklara a nalpas kanon ti dangadang), kasta met ti isyo ti panagminas iti deppaar ti Amianan a Luzon. No bibingka koma, kapudpu-dotanna a pagbibinggawan dagiti nangisit ti kararuana. Dakkel ti awis daytoy nga aramid gapu iti rinepreppet a kuarta nga ikarkarina.

Ngem ti nakas-ang ditoy, adu nga inosente ti agbalinto a biktima. Isuda dagiti agindeg a direkta a maapektaran iti “bales ti nakaparsuaan.” Idinto a dagiti nagnumar  nga adun ti kuartada, laklakaendanto ti pumanaw nga agsapul iti disso nga adayo iti peggad nga ibunga ti aramidda. Mabalin la unay a mapanda iti sabali a pagilian tapno ditoy a nana-menda ti nam-ay dagiti killo nga aramidda.

Wen, adda dita ti nainget a kampania ti gobierno kontra iti ilegal a panagminas. Ngem sida-data latta ti kinapudno nga agraraira ti panagminas iti sibubukel a pagilian. Ket ita, immaboten daytoy iti Amianan a Luzon a pakaidatdatonan ita dagiti aplaya a nabaknang iti magnetite.

Iti laengen ili a natratartayo itay nabiit. Adda ditan a naka-kemmeg dagiti otoridad kadagiti ganggannaet nga adda iti likudan ti panagminas iti nangisit a darat (blacksand wenno magnetite). Nakasuan dagitoy. Nagsasaruno payen dagiti taga-media a nangkober itoy a banag. Ken isupusop ti pannakaammo dagiti maseknan nga ahensia ti kaadda daytoy maikaniwas nga aramid, no apay ketdi nga awan man laeng ti politiko a makemmeg. Paggaammo met a dagitoy a lider ti mangsupsuporta ken bileg dagiti ganggannaet nga um-umay agbumbunag iti gameng ti pagilian.

Subliantayo ‘tay narugiantayo nga ipapan  ti taga-media iti maysa nga ili iti Cagayan. Nabuya iti nasional a telebision ti kinapudno. Nakalawlawa ti operasion ti blacksand mining ditoy a deppaar.

Wen, nagrag-o dagiti agindeg iti kaadda ti media. Addan kabuteng dagitoy a bukatot.

Ngem ania ti imbunga ti pagteng?

Immuna a naobserbar dagiti umili/agindeg ti yaatrasen (ta nagpapanawdan iti yanda) dagiti ganggannaet a Chinese nat-ionals. Dagidi pinulpullo a bagon nga agbunag iti darat, nagpukawda payen a kasla asuk.

Iti uneg laeng ti dua nga aldaw sipud ipapanaw dagiti taga-media!

Dayta ti nasakit a kinapudno.

Ita, kas kasaknap/kinagsasanga ti isyo iti pork barrel ti panagraira latta daytoy a panagminas a pakaikudku-duagan ti gameng ti naka-parsuaan a sarikedked dagiti agindeg iti nadaras a panna-karsuod ti daga.

Saan met ketdin a naka-kaskasdaaw daytoy a banag. Agingga a di agkuti wenno awan ti nasiken nga addang ti gobierno tapno mapasardeng daytoy nga aramid, ken dida ikkan iti pagnakman dagiti politiko iti likudan dagitoy nga aramid, addanto latta dagita agminas a suportado wenno dagiti payen mismo a lider ti bilegda.

“Saan a dakes ti panagminas ta pagnumarantayo laeng ti kinabaknang a sagut ti Na-marsua. Adda ditan ket masa-pul a pagnumaran,” dayta man ti indiskurso ti maysa a konsehal ti ili idi naglektiur iti maysa a pagadalan. “Ad-adda a dakes no saantayo nga awaten daytoy a sagut.”

Kasla mapasugkian ti Dios no ditayo awaten ti tulongna babaen dagitoy a kinabaknang ti nakaparsuaan, kasta?

Uray mamin-ano a baring-ringen ti punto/idea ti nasao a konsehal, diak masirayan ti kaadda ti kinapudno kadayta a nasaona.

Isu a saanen a nakakas-kasdaaw a pagpipiestaanda ita ti ilida a minasen. Nga ita, pagngayngayemngeman dagiti direkta a maap-apektaran.

Daydi nasurattayo a dua a bagon a dagus a nagbunag kalpasan ti iruruar ti isyo iti nasional a telebision, nana-yonan pay iti dua. Uppaten dagitoy a kanayon nga agbunag iti magnetite.

Awanen dagidi pinulpullo a kaduada!

Tapno saanen a nakakad-kadlaw ti aramidda?

Iti damag, maysa nga opisial ti ili ti mangmanmanehar kadaytoy nga aramid. Kas iti sigud, adda latta pannakabagi dagiti opisial ti barangay a pakaiwaywayatan ti panag-minas.

Ta asino, aya, a barangay officials ti mamalubos lattan iti panagminas iti sakupda nga awan ti maipuruak a pakab-soganda?

Agpakabussogda iti kinikillo nga aramid!#