Ayandan dagiti Saksi?

Kolum ni Danny Antalan

(Maudi iti dua a paset)

 

Ni Aranas ti matudtudo a para sipot ti gunman a ni Marlon Recamata iti panangpaltogda ken ni Ortega kabayatanna a ni Lecias ti mapapati a timmulong iti panangala iti kalibre .45 a naaramat a paltog.

Ni Recamata a gunman ti nakabalud ken nagkuna a nabayadan daytoy iti P25,000 tapno patayenna ni Ortega.

Ni Oliver Lozano, ti maysa kadagiti kasikatan nga state witness gapu iti panagibutaktakna iti NBN-ZTE deal.  Ti kuestionable a kontrata idi panawen ni sigud a presidente Gloria Macapagal Arroyo.  Pangta iti biagna, ken uray iti pamiliana ti kinasangona sakbay ken bayat iti daytoy a kaso.  Gapu iti panangkamkamat kenkuana dagiti kasona, ti la nagtartarayanna a nagpatpatulongan.  Agingga a naikamang iti biang dagiti mamadre a nangkupkop kenkuana.

Ngem uray ita, saan pay laeng a naan-anay a makaruar.  Adda kaso a mangkamkamat kaniana.

Saan la nga isuda a saksi ti agsagsagaba iti kastoy.  Aduda.  Sangareprepda iti nadumaduma a suli ti Pilipinas.  Dagitoy a saksi iti kontrobersial a kaso ti mapapatay, mabutbuteng, ma-harrass, mabayadan ken no dadduma la ditan.

Ngem no ti saksi ket saan a makir-in, natangken,  mairamraman metten dagiti asideg a pamiliada wenno gagayyemda.  Isuda mismon ti agbalin a target tapno agsanud ken agbabawi dagiti saksi kadagiti immun-unan a sinapataanda a balikasda.

Nakaskas-ang ta kasla awan pagpilian ti maysa a nakakita iti napasamak a krimen wenno adda impormasion kenkuana.  Adda iti bibigda ti kinapudno.  Saan a maruk-atan ti misterio ken saludsod ti pagteng no dida agparang ken agtugaw iti witness stand.  No awanda ket agtalinaed a kawaw ti pagteng.

Taktak iti inaldaw nga ar-aramidenda, panakaapekto iti trabahoda, no dadduma ket masapul pay nga ilemmengda ken yalis ti pamiliada.  Amin dagitoy ket mapasamak gapu iti risgo ti panagbalinda a saksi.

Adu ti mabaliwan iti aktibidad:  mapukawen ti panagtartaray iti bigbigat para iti ehersisio;  uray ti pannakisango iti drinking session iti barkada;  kitkitaen ti likudan ultimo iti pannakitienda… ken uray payen panagsibog ti masetas iti paraangan.

Dagitoy a rason ken dadduma pay a rason no apay a di kayat koma ti maysa a tao nga agbalin a saksi.  Ngem saan a mabalin, ta uray tumalikod koma iti daytoy  krus a baklayenna, saan a mabalin, ta agbuelta kenkuana ti pasamak.  Mabalin a maipilaan iti kaso gapu iti panagbalinna a bulsek a simumulagat iti pasamak. Kasla agpaypay ti contempt wenno perjury no aglingaling ta ulo.

Pagkamanganda daytoy Witness Protection Program ti Department of Justice.  Boluntario met ketdi daytoy a banag.  Adda memorandum of agreement a mapirmaan.

Ngem kasukat dagiti benepisio a maipaay kadagiti kayatda ti mayuneg iti Witness Protection Program ket ti kasasaad a kasla panakabalud met laengen.  Masapul nga aggianka iti establisimiento ken mabilang ti addang a pagturongan.

Adda met ketdi ti pagsayaatan no maibilang itoy a programa ti gobierno:  security protection ken serbisio nga eskort, pannakaipaay ti paggianan, tulong para iti pagtrabahuan ken taraon, traveling expenses ken allowancena kas witness, pannakataming ti salun-at, agas ken ospital iti aniaman a sakit wenno sugat a nalak-amna, burial benefits, educational assistance kadagiti ubbingda, saan a mabalin nga ikkaten ti trabaho wenno ma-demote.

Narigat ti agbalin a saksi, ngem awan ti pagpilian no dadduma no di sanguen daytoy.  Uray payen adu ti matmatay itoy nga akem.  Uray adu ti maparparigat.  Uray adu ti mangbutbuteng.

Nagad-adu a pasamak gapu itoy.  Kayatna sawen, saan nga adayo a kastoy met ti sagsagabaen dagiti saksi ditoy lokalidad.  Daksanggasat ta saan kasta kalakana met a sumrek iti Witness Protection, Security and Benefit Program.##