sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Ayannan Ngay?

Kolum : Sinursuran

Ni Jobert M. Pacnis

  (Umuna a paset)

 

Saan a magatadan ti akem ti media, a pakaibilangan dagiti agiwarwarnak. Napigsa daytoy nga instrumento iti panagbalbaliw ti aglawlaw. Iti kaaddana, agamak dagiti binalitungeg ti panunotna tapno agaramidda iti maikaniwas. Saanen a mabilang ti naipaayna a pagsayaatan iti sosiedad.

Gapu iti media, apagbiit idi a nagtitipon dagiti kailiantayo tapno patganda ti awag daydi Jaime Cardinal Sin. Nakallalagip daydi a pagteng ta awan man laeng ti naiparakupok a dara. Ita, am-ammon daytoy iti sangalubongan kas EDSA People Power.

Maysa laeng dayta a mangipakita no kasano kabileg ti media.

Kadagitoy nga addan, ken nakasaksaknap, ti makunkuna a social media, ad-adda manen ti kapardas ti panagwaras ti ania man a damag wenno awag a mangkiddaw iti taripnong, panagkikita no kasapulan la unay.

Pagyamanantayo ta adda dagitoy natured nga indibidual iti likudan ti media. Isuda dagiti mangibutbutaktak kadagiti palimed dagiti agtuturaytayo tapno maipakita ti pudno a garitda. Ken manggamay kadagiti damdamag tapno maidanon ti kinapudno kadatayo nga umili.

Ala, nagsayaat la ketdin ta adda dagitoy nga indibidual. Ngem maysa met a nakaam-amak a kinapudno ti kinarisgo ti trabahoda. Pagulimeken ida dagiti masalaponda iti kampaniada iti kinapudno ken kinadalus ti konsensia.

Saan a mailibak kadatayo daydi pasamak idiay Mindanao, aguppat a tawenen ti napalabas. Pinullo a kameng ti media ti natambang a nakatayanda amin. Saan laeng a nagpatingga dita ti pannakaisakripisio dagitoy a kailiantayo a mangak-akem kadagiti naipakumit kadakuada a pagrebbengan. Pagammuan, adda latta maipadamag a ni kastoy wenno ni kasdiay nga agiwarwarnak ket napaltogan, natambang ket napapatay.

Kadagitoy a paspasamak, maymaysa ti maitudo a rason no apay. Adda “nasikkarudda” iti panangakemda iti trabahoda. Ket tapno saandan a makaikannawag pay kadagiti banag a makasair, makadadael iti imahen dagiti madaydayaw nga adda aramidna, dayta, mapagulimekdan iti agnanayon.

Iti sangalubongan a komunidad, imbilangda la ket ngarud ti pagiliantayo a karirisguan a lugar para kadagiti agiwarwarnak.

Naksayan ti napastrek iti turismo ti pagiliantayo gapu itoy.

Ngem ti yanna nga adat ita, adda met dagiti dakes a pakasarsaritaan kadagiti dadduma a kameng ti media. Nasaknap ti “envelopmental” imbes a “developmental” journalism. Dagitoy dagitay agpabpabayad tapno saandan nga ituloy ti artikuloda wenno reportda iti nakalkalda a kinabangsit dagiti agtuturay. Maibilang pay ditoy dagiti mangpabpabanglo ken ni Apo Politiko tapno laeng aglatak daytoy ket saanto latta a mapukaw iti puestona a pagug-ugmokanna.

Ti kastoy a pasamak, rakrakrakenna ti imahen ti grupoda. Mairaman amin a kaburikda. Banag a di koma rumbeng.

Dagitoy ‘tay awan kalinteganna nga agbalin nga agiwarwarnak.

Binisita dagiti taga-media (maysa nga estasion ti TV idiay Kamaynilaan), ti maysa nga ili iti Tanap  itay nabiit. Nakaro ngamin ti pannakaminas daytoy nga ili. Kinapudnona, dua kadagiti barangayna ti rinaut ti taga-NBI ken DOJ idi Agosto 1. Nasurok a sangapulo ti Chinese nationals ti natiliw ken nakasuan.

Ininterbio dagitoy a taga-media  dagiti lumugar maipanggep iti panagminas iti barangayda (saan a karaman daytoy kadagiti rinaut ti NBI ta adayo iti ili).

Idi damo, anian a dirdir-i dagiti agindeg ta adda met laengen taga-media a nakastrek iti lugarda. Maibagada aminen nga im-impenda, ti itutukiad ti riknada iti pannakabukibok ti lugarda. Mangnamnamada a daytoyen ti rugi ti pannakaisardeng ti pannakadadael ti aplayada a pangal-alaanda iti pagbiagda iti inaldaw.

(Adda tuloyna)