Ayuda kabayatan ti Luzon lockdown

AMIN a pamilia iti Luzon – baknang, adda iti middle class, ken dagiti kapanglawan – ket agsagsagaba iti rigat ita a panawen ti enhanced community quarantine wenno lockdown iti Luzon tapno malapdan ti panagwaras ti Corona Virus 2019 (COVID-19) iti Pilipinas.

Ngem ad-adda a dagiti napanglaw ti pagdas-alan ti rigat ta awan ti urnong ken saanda a nakasagana iti lockdown ta saanda a makapagtrabaho ket mangnamnamada lattan iti saranay ti gobierno ken pribado a sektor.

Nagbalin a linteg ti “Bayanihan to Heal as One Act” a nangipaay iti emergency power ken ni Presidente Rodrigo Duterte tapno malapdan ti panagraira ti COVID-19 iti Pilipinas ken tapno matulongan dagiti amin nga umili nangruna dagiti napanglaw a kangrunaan a marigatan kabayatan ti pannakaipakat ti Luzon lockdown. Nayalokar ti 200 billion pesos a pangtulong kadagiti biktima ti lockdown.

Gapu kadagiti adu a reklamo ti pinnolitika iti panangtulong kadagiti biktima kadagiti naglabas a didigra kadagiti barangay ken local government units, inkeddeng ni Presidente Duterte nga idalan dagiti tulong ti Nasional a Gobierno babaen ti Department of Social Welfare and Development, ket saanen a mairaman dagiti opisial iti barangay ken lokal a gobierno ta ti pagbasaran ti DSWD kadagiti mawarasan iti tulong ket ti agdaman a listaan dagiti pamilia a benepisario ti Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4P’s) ken dagiti agdama a social pensioners a senior citizens a napanglaw ta isuda ti umuna a benepisario ti Social Amelioration Program nga aggatad iti P5,000 – P8,000.

Nagangayanna, adu nga umili ti agsinsintir kadagiti benepisario ti 4P’s ken social pensioners ta isuda la ngaruden ti regular a tultulongan ti gobierno kadagiti naglabas a tawen ket isuda pay laeng ti umuna a masaranay iti agdama a panawen. Ti dakesna, adu dagiti agdama a benepisario kadagitoy dua a programa ti saan a rumbeng a nairaman ta nasayaat met ti kasasaad ti panagbiagda. Adu dagiti agrekreklamo iti pannakapili dagiti benepisario ti 4P’s ken dagiti social pensioners iti nagduduma a barangay ta agaammo met dagiti agindeg ken saan a mailibak ti pudno a kasasaad ti panagbiag dagiti dadduma a benepisario. Adu dagiti saan a mamati a no man pay dagiti taga-DSWD ti nagilista kadagiti napili a benepisario ti 4P’s ken social pensioners ket saanda a patien nga awan ti impluensia wenno saan a nakibiang dagiti opisial ti barangay iti pannakapilida.

Agsintir met dagiti pensionado ken retirado a miembro ti Government Service Insurance Sytem ken Social Security System a bassit laeng dagiti pensionda ta nababa met laeng ti saad ken kontribusionda idi agtatrabahoda pay laeng iti gobierno wenno pribado a kompania ta saandan a mairaman a matulongan kabayatan ti agdama a COVID-19 crisis. Ikaskasir dagitoy a pensionado ti GSIS ken SSS a nagrigatanda dagiti bassit a pensionda, ngem rebbengna a matulonganda met koma kas kadagiti social pernsioners ti DSWD. Agilem pay dagiti saan a natulongan a dadduma a pamilia nga awan ti pagsapulanda ken agdepdependerda laeng kadagiti kapamiliada nga agtatrabaho sadiay ballasiw-taaw ta naisardeng met dagiti aw-awatenda a “foreign assistance” ta uray dagiti sigud nga agpapaw-it ket naawananda metten iti trabaho nangruna kadagiti pagilian a nag-lockdown gapu iti COVID-19 kas idiay Italia, Spain, dadduma a lugar iti United States, United Kingdom, Canada ken dadduma pay a pagilian.

Gapu iti sentimiento dagiti saan a mairaman iti Social Amelioration Program ken social pensioners ti DSWD ken dagiti saan a kualipado a tulongan ti Department of Labor and Employment nga agtatrabaho kadagiti kompania a mangad-adaptar iti “no work, no pay policy” ket napanunot dagiti local government executives ti mangusar kadagiti bukodda a calamity fund a pangtulong kadagiti saan a nairaman a tulongan ti National Government ta adu dagiti saan a napagustuan a kalugaranda. Adun dagiti local government units dagiti nagiwaras iti sangakaban a bagas ken cash allowances para kadagiti napanglaw a saan a benepisario ti 4P’s ken social pensioners. Ngem gapu ta saan a mapagustuan amin a biktima ti krisis ket adda latta dagiti agsintir. Isu a winarasandan amin a pagtaengan a saan pay nakaawat iti tulong ti gobierno.

Agagal met dagiti agtatrabaho kadagiti “small and micro industries” ta saanda a kualipado kadagiti programa ti DOLE ngem mariknada met ti nadagsen nga epekto ti lockdown. Nagangayanna iti naudi a miting ti Interagency Task Force on the Emergence of Infectious Disease ket inaprobaran ni Presidente Duterte ti pannakaadaptar ti Small Busines Wage Salary Program para kadagiti babassit a negosio a rehistrado iti SSS ken Bureau of Internal Revenue a maikkanda iti P5,000 – P8,000 a tulong depende ti Minimum Wage iti rehion,

Pudno nga amin a taga-Luzon ket naapektaran iti agdama a krisis ken lockdown ngem ad-adda a dagiti marigrigat ti kangrunaan a maapektaran ket rumbeng nga isuda ti umuna a maikkan iti prioridad a makaawat iti tulong, ngem saan koma nga isuda lattan ti kanayon a matultulongan. Uray dagiti maibilang a “middle class” a pamilia ket dumagdagsen metten ti kasasaadda nangruna no agpaut pay iti lockdown ta maibus metten dagiti urnongda ta naisardeng metten ti panagtrabaho ken panagsapulda.

Nakaro ti epekto ti lockdown iti ekonomia ti Pilipinas ta inaldaw dagiti nagadu a paggastosan ngem awan met ti mapastrek ken masapulan. Napia pay dagiti babaknang ken nangato ti pensionda uray marigatan ken maikawada ket saanda a problema ti gastuenda para iti taraonda. Sapay koma ta dagiti nasaysayaat ti panagbiagna ket matignayda a tumulongda kadagiti agkasapulan iti ayuda ita a panawen ti didigra.