Footer

Ballaag dagiti eksperto ti UN: awanton makalap nga ikan kalpasan ti 40 a tawen! (Tuloyna)

Ditoy laengen probinsiatayo nga Ilocos Sur, inyussuat ti gobierno probinsial ti sumagmamano a gannuat a mangpasardeng iti panagbungbong iti kabaybayan ken panagaramat kadagiti illegal a pagkalap.

Saanen a nasken a dakamatentayo ti kinadawel ti panagbungbong ken panagsabidong iti kabaybayan ta pagaammotayo a mairaman a matay pati dagiti babassit nga ikan. Saan la a dayta, karaman a madadael dagiti koral ken katangriban a pagaponan ken pagitlogan dagiti lames. No awan dagitoy a pagindegan ken pagaduanda, adu ti agpatay a lames nga agtungpal iti ibabassit ti populasionda ket no saan a maitaltalek daytoy a problema, posibilidad ti pannakaungaw dagitoy nga ikan.

Ditoy Ilocos Sur, adda naipakat a  color coding dagiti bangka. Adda naituding a kolor a maipinta kadagiti bangka dagiti mangngalap tunggal ili a mangilasin kadakuada kadagiti padada a mangngalap iti sabali nga ili. Ngamin, no masita dagiti barangay officials no apay nga adda panagbungbong iti hurisdiksionda a lugar, ikalinteganda a naggapu dagiti nagbungbong iti kadarappat nga ili. Babaen ti color coding, dagus a maammuan ti naggapuan ti bangka a nagluganan dagiti nagisayangkat iti illegal a panagkalap.

Nangdutok pay ti gobierno probinsial kadagiti fish warden kalpasan ti panagseminar dagitoy tapno adda mangsiput kadagiti mangngalap nga agisayangkat iti illegal a panagkalap.

Wen, kapid, mamatikami nga aggudeng la ketdi ni mangngalap nga illegal nga agkalap no ammona nga adda nga umar-arubayan dagiti fish wardens a kaadduanna ket soldado ti gobierno.

Ngem saan nga umdas dagita a gannuat. Adu latta dagiti buklis a mangngalap a di agpangadua nga agkalap uray iti illegal a wagas tapno laeng nawadwad ti mapastrekda. Kas dagiti commercial fishing fleets nga addaan dagiti pagkalap nga iket nga uray babassit a lames ket saan a makalusot. Dagitoy koma ti ad-adda a siputan dagiti lokal nga agtuturaytayo.

Ania ngarud ti sungbat  kadaytoy a parikut, kunam, kapid?

Kas iti singasing dagiti environmentalist, nasken ti nainget unay a pannakasurot dagiti addang a mangtiped iti pannakaibus dagiti ikan.  Maikkan koma iti panawen a dumakkel pay nga umuna dagiti ikan santo kalapen ida. Maidarirag met ti pannakapaadu pay dagiti fish sanctuary wenno pagitlogan ken apon dagiti ikan. Iti ababa a pannao, masurot koma a nasayaat ti pannakamanehar dagiti resources itoy a kinabaknang.

Ti problema, saan a masursurot dagitoy a suhestion. Iti laengen  probinsiatayo nga Ilocos Sur, manon dagiti natiliwan a mangngalap nga agar-aramat iti compressor iti inda panagkalap kadagiti maiparit a lugar wenno fish sanctuary wenno kadagiti artificial reef a yan ti pagitlogan ken apon dagiti ikan? Manon dagiti natiliwan a mangngalap nga agar-aramat kadagiti bungbong? Manon dagiti natiliwan nga agar-aramat iti cyanide? Iti kabaybayan, naruay dagiti fishing boats nga agar-aramat kadagiti muro ami ken dadduma pay a maiparit a kalap.

Agingga nga awan ti nainget nga annuroten a maipatungpal iti panagkalap, kumisang a kumisang ti makalapan. Iti prediksion ti Green Economy, awanton ti makalap nga ikan kadagiti kabaybayan iti tawen 2050. Agbalinton ti baybay a kasla nagpanawan!

Wen, kapid, sakbay a magabay, nasken a masolusionan daytoy a banag iti kabiitan a panawen. Ta ti agsakbay maarus pay!

Balakad ti Green Economy: “Creating marine preservation areas to allow female fish to grow to full size, thereby hugely increasing their fertility, is one vital solution…”

Maysa laeng dayta kadagiti kangrunaan a solusion a makitkitada.  Adu pay dagiti singasing ngem ti paitna, agpatinggada laeng iti singasing.

Agingga a saan a masurot dagiti naidatag a solusion kadaytoy a parikut agnanayonto latta a parikut ti kumiskisang a makalapan iti kabaybayan. No agtultuloy a di italtalek dagiti mangngalap, nangruna dagiti dadakkel a fishing fleet daytoy a ballaag,  dakkel ti posibilidadna a awanton ti ikan a maidasar iti lamisaan iti idadateng ti 2050.#