: Balligi ni Pinoy iti Bessang Pass, rumbeng nga ipagpannakkel ken selebraran ti sibubukel a Pilipinas | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Balligi ni Pinoy iti Bessang Pass, rumbeng nga ipagpannakkel ken selebraran ti sibubukel a Pilipinas

News Feature:

Ni Imelda C. Rivero, PIA 1, Ilocos Sur

 

SINAIT, Ilocos Sur – Ti pannakatiliw ken ni Heneral Tomoyuki Yamashita babaen kadagiti taga-Ilokos, saan a babaen dagiti Amerikano, ti masapul a selebraran ti gobierno nasional. Ti panagballigi dagiti Pilipino iti Battle of Bessang Pass idi Hunio 14, 1945 ket masapul nga ikkan ti naan-anay a pokus Iti sibubukel a pagilian. Daytoy ti indagadag ni Bise Gobernador Deogracias Victor Savellano idi Hunio 14, Aldaw ti Bessang Pass, a naangay iti daytoy nga ili.

Inlawlawag ni Savellano a dagitoy koma a pasken iti estoria ti pagilian ti maikkan iti napintas a selebrasion gapu ta maipagpannakkel dagiti amin a Pilipino daytoy a balligi dagiti soldado ken boluntario a Pilipino a nangparmek iti kaudian a kuta ti Hapon a sinalakniban ni Heneral Yamashita idinto nga inyunay-unayna a saan nga Amerikano ti nakatiliw ken ni Yamashita no di ket taga-Ilokos.

Kanaig daytoy, nailagip bayat ti selebrasion dagiti tallo a beterano a dakkel ti akemda iti panagballigi dagiti Filipino a soldado a nangparmek kadagiti soldado a Hapon: ni Brigadier General Emilio Narcise, Faustino Somera, Sr. ken ni 3rd Lieutenant Jesus Martinez.

Naidaydayaw ni Faustino Somera, Sr., ti bannuar a responsible iti ipapatay ni Heneral Hara ti Japanese Imperial Army. Kas maibatay iti historia ti pagilian, kinamat ni Somera ni Hara ket daytoy ti nanggibus iti biag ti heneral babaen ti maysa a tagbatna.

Ni Martinez ti nangidaulo iti tropa a nangtambang kadagiti Hapon iti dalan a sakup ti Almazan iti met laeng Tagudin.

Ni Kapitan Narcise met ti nangimula iti bandera ti Pilipinas iti tuktok ti Bessang Pass. Isuna ti komander ti H company, ti nagkibin a puersa dagiti Filipino ken Amerikano ti United States Armed Forces in the Philippines – North Luzon (USAFP-NL). Daytoy ti umuna wenno akinsango a tropa a nangsango kadagiti Hapon. Ni Narcise ti kaunaan a nakadanon iti Bessang Pass a kuta dagiti Hapon.

Dinayaw ni Savellano ti kinaandur dagiti beterano a kailiantayo iti baet dagiti rigat a sinagrapda tapno masalaknibanda ti Pilipinas ken probinsia bayat ti maikadua a gubat sangalubongan.

Kinuna ti bise gobernador  a naikkan iti sabali pay a kaipapanan daytoy maika-68 a selebrasion ti Battle of Bessang Pass iti probinsia gapu iti naigiddan a pannakailukat babaen ti Military Vehicles Collectors Club (MVCC) ti  Vintage Vehicles Exhibit, pannakaidispley dagiti kadaanan a lugan a nausar idi gubat. Immun-una a naiparada dagitoy a lugan iti daytoy nga ili ken iti Cabugao babaen kadagiti kameng ti MVCC.

Kinuna ti bise gobernador nga iti pannakaipasdek ti museo dagiti duduogan a lugan iti daytoy nga ili, pakakitaan ti lagip ken pasamak idi tiempo ti gubat. Innayonna a daytoy metten ti “wagas a pangsaludo iti kinatured ken sakrispisio dagiti beterano nga agbalin nga inspirasion kadagiti ubbing ken agindeg”.

Kinuna pay ni Savellano a maipangpangruna ti pannakapreserba ti kultura ken historia dagiti nagduduma a lugar iti intero a lubong ta patibkerenna ti puon wenno pundasion dagiti pagilian ken dagiti agindeg, kasta met a pasantakenna ti turismo kadagitoy a lugar a tumulong a mangipangato iti ekonomiada.

Kinuna ni Savellano nga iti sumaruno a selebrasion ti Battle of Bessang Pass, mabalin nga iyuli dagiti daan a lugan iti mismo a Bessang Pass iti ili ti Cervantes.

Maselselebraran kada Hunio 14 ti Battle of Bessang Pass  kas pananglagip iti balligi dagiti Pilipino iti Ilokos a nangdepender iti pagilian a nagtungpal iti pannakarebbek ti maudi a kuta ti Japanese Imperial Army nga indauluan ni Heneral Yamashita. Naipaulog daytoy babaen ti Proclamation No. 515 a pinirmaan ni Presidente Carlos P. Garcia idi 1958. Babaen kadaytoy a pasken, maipalagip ken maammuan dagiti lumugar ti napinget ken natured nga espiritu ni Pilipino a mangsaluad iti pagilian nupay  awan unay armasda ken laingda iti pannakigubat.

Nabukel ti selebrasion babaen ti gobierno probinsial nga idadauluan ni Gobernador Luis “Chavit” Singson, ti Philippine Veterans Federation-Ilocos Sur Chapter, ti MVCC nga idauluan ni Dr. Amando Agdeppa, ken iti pannakitinnulong ti opisina ti Philippine Veterans Affairs Office (PVAO) iti Vigan nga idadauluan ni Victoria Antiporda.#