Banking a sistema ti hustisia

KAANONTO ngata nga agbalin a patas ti pannakaipakat ti hustisia iti Pilipinas?

Nakellaat dagiti umili iti pannakairakurak a mawayawayaanton ni sigud a US Marines Lance Corporal Joseph Scoot Pemberton, ti Amerikano a nasentensiaan a mabalud iti 6 – 10 a tawen gapu iti panangpapatayna ken Jennifer (Jeffrey) Laude, Pilipino a transgender.

Nasentensiaan ni Pemberton idi Disiembre 1, 2015 sadiay Olongapo City Regional Trial Court Branch 74 iti kaso a Homicide iti panangpatayna ken ni Laude. Natakuatan ti bangkay ni Laude a nakalublob ti ulona iti inudoro iti banio ti siled iti Celzone Lodge sadiay Olongapo City idi Oktobre 11, 2014. Ti sentensia ni Pemberton ket kinanunonganen ti Court of Appeals.

Maibasar ti record, kabayatan ti pannakapasamak ti krimen, ni Pembenrton ket agtawen idi iti 19 ken maysa kadagiti kameng ti US Marines a nakalugan iti barko a dimmaong iti Subic Bay Freeport a makipagpasetda iti military war exercises iti pagilian kas sagudayen ti Visiting Forces Agreement iti nagbaetan ti US ken Pilipinas.

Kadua ni Pemberton dagiti padana a US Marines a napan naginum iti Ambyanz disco bar a nakaam-ammuanna ken ni Laude nga agtawen idi iti 26, ken ti gayyem ken kaduana a ni Mark Clarence “Barbie” Gelviro.

Nakapagtulag da Pemberton ken Laude nga agnaigda ket napanda iti asideg a lodge. Kabayatan ti panagnaigda, nakapungtot ni Pemberton idi naduktalanna a saan a pudno a babae ni Laude, ket dinangranna ti kaasmangna.

Kabayatan ti pannakabista ti kaso ni Pemberton, na-detained isuna iti barkoda. Kalpasan ti pannakasentensiana, saan isuna a nabalud sadiay National Penitentiary wenno New Bilibid Prisons a kadawyan a pakaipanan dagiti masentensiaan a kriminal.

Kas sagudayen ti probision ti VFA, nakulong ni Pemberton iti espesial a custodial facility iti uneg ti Camp General Emilio Aguinaldo sadiay Quezon City, ti General Headquarters ti Armed Forces of the Philippines. Bambantayan isuna dagiti US military iti panangbayabay ti AFP ken Bureu of Corrections. Adu man dagiti nangdillaw iti espesial a pannakaibalud ken pannakatrato ni Pemberton, ngem awan ti naaramidanda ta ti naisangsangayan a pannakatratona ket mayanatup iti probision ti VFA.

 Idi Septiembre 1, 2020, pinatgan ni Olongapo City Regional Trial Court Judge Roline Ginez-Abalde ti pakauna a “motion for reconsideration” ni Pemberton, ken minandarna ti BuCor a ruk-atandan isuna no awanen ti sabali a kaso a sangsanguenna wenno nainkalintegan a makatubeng.

Impaganetget ti Korte a ni Pemberton ket mabalinen a mawayawayaan gapu ta naikaronan ti 10 a tawen a kapautan a sentensia ken dusana. Immandar ti Korte ti pannakawayawaya ni Pemberton gapu iti nasayaat a galadna wenno “good conduct” kabayatan dagiti tawen a pannakabalud ken panangikarona ti dusana kas sagudayen ti Good Conduct Time Allowance Act wenno Republic Act No. 10592.

Binigbig ti Korte a ni Pemberton ket nakapagserbin iti kadagupan a 2,142 nga aldaw ken nakagun-od iti 1,548 a GCTA, a no madagupda ket 3,690 nga aldaw wenno kaibatogan ti 10 a tawen, maysa a bulan ken 10 nga aldaw. Nasursuroken ngem iti 10 a tawen a kapautan a sentensiana.

Nayawaten ti legal counsel ni Pemberton a ni Rowena Flores ken ni Marilou Laude, kabsat ni Jennifer ti bayad ti civil damages nga aggatad iti P4.6 million idi Agosto 26, 2020.

Kinontra dagiti kameng ti Pamilia Laude, dagiti abogado ken dagiti suporterda ti bilin ti Korte a mawayawayaanen ni Pemberton. Mairaman kadakuada ni Presidential Spokesman Harry Roque a nagserbi idi a legal counsel ti Pamilia Laude. Dinillawda ti saan nga umno a pannakaipakat ti GCTA ken ni Pemberton. Nagipilan ti Pamilia Laude iti mosion kontra ti bilin ti Korte, ket manamnama a temporario a malapdan ti pannakawayawaya ni Pemberton. Ngem iti sistema ti hustisia iti pagilian, saanton a nakaskasdaaw a naan-anayto met laeng a mawayawayaan
ni Pemberton.

 Adu dagiti masdaaw iti pannakakontar ti GCTA ni Pemberton kabayatan ti pannakaipupokna iti special custodial facility ta bin-ig a “perfect time allowance” dagiti nagun-odna a pontos kabayatan nga isuna ken agmaymaysa iti nakaipupokanna. Saan ngata a nagdalan dayta iti umno a proseso iti Management, Screening and Evaluation Committee ti Bureau of Corrections?

Itay 2019, nagbalin a kontrobersial ti pannakaipakat ti GCTA kadagiti persons deprived of liberty. Dinayyeg dayta a kontrobersia ti BuCor ta adu dagiti PDL a nawayawayawayaan babaen ti GCTA uray saanda a kualipikado pakairamanan dagiti nasentensiaan gapu iti illegal a droga ken dadduma pay a nadagsen a krimen. Naibutaktak idi ti saan nga umno a pannakaipakat ti GCTA gapu iti gandat a pannakawayawaya ni sigud a Calauan, Laguna Mayor Antonio Sanchez a nasentensiaan iti kaso a pammapatay ken panagrames.

Iti agdama a panawen a panagraira ti pandemia ti Coronavirus 2019 ket nagadun a PDL kadagiti napusek a pagbaludan iti Pilipinas dagiti nagpositibo iti Covid 19. Aglilinnetlet dagiti PDL kadagiti nakipet a selda ket imposible a matungpal ti “social distancing” kas wagas ti pananglapped ti panagwaras ti Covid 19. Kasapulan ti pannakessay ti bilang dagiti balud kadagiti selda babaen ti pannakawayawayan dagiti dadduma a PDL.

Dagiti koma balud a nakaaramid iti nalag-an a krimen ken addaan iti nasayaat a galad dagiti maikkan iti prioridad a mawayawayaan babaen ti GCTA, saan ketdi a dagiti very important prisoners. (Eden A. Alviar)