Editorial: Baro a namnama iti Baro a Tawen | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Baro a namnama iti Baro a Tawen

NAGDARAS ti panaglabas, saan a napupuotan ket mapasungadanen ti 2020.

Rumbeng a pagyamanan ni Apo Dios kadagiti adu a grasia ken bendisionna ta madanon manen ti panagsina dagiti tawen ket nalasat dagiti Pilipino dagiti adu tuok ken rigat iti panagbiag. Iti isasangbay iti Baro a Tawen, maipasngay met ti baro a namnama dagiti Pilipino para iti natalinaay ken naprogreso a panagbiag.

Iti panagpakada iti 2019, adu dagiti nakalalagip ken namaris a pasamak iti Pilipinas nga ad-adda a nangtenneb kadagiti umili nga agbiag a natibker. Iti laksid dagiti pannubok ken karit ket impakitada dagiti Pilipino ti kinakired ken kinatibker ti pammati ken panagtalekda iti Dios.

Naangay idi Mayo ti National and Local Elections a nakapilian dagiti baro a 12 a senador, kongresista ken lokal nga opisial. Adayo pay idi ti eleksion ngem addan dagiti napasamak a kinadamsak mainaig iti politika nangruna ti pannakapapatay dagiti dadduma nga agtarigagay nga agkandidato. Iti pakabuklan ti eleksion iti intero a Pilipinas, nagbalin a natalna ken nakappia uray adda dagiti reklamo dagiti sumagmamano a naabak a kandidato iti nakaro a panaggatang iti botos ken panagpalia dagiti vote counting machines ken pannakataktak ti transmission dagiti resulta ti botos. 

Nagdir-i ti balligi dagiti kandidato a senador iti administrasion ta awan pulos ti nangabak kadagiti pambato ti oposision iti laksid ti nangato a kredibilidad ken kinalaingda.

Iti pakaseknan ti kappia ken talna iti Pilipinas, agtultuloy ti panagraira ti illegal a droga iti laksid dagiti rinibun a napapatay a mapapati nga adda pannakainaigna iti illegal drug trade. Agtultuloy met latta dagiti terorismo ken ranget iti nagbaetan dagiti polis ken military kontra dagiti rebelde a komunista ken Islamic terrorists. Nakaam-amak ta nakompirman ti kaaddan dagiti suicide bombers a nangisayangkat iti terorismo iti sumagmano a lugar sadiay Mindanao. Naduktalan a Pilipino ti maysa kadagiti suicide bombers.

Nairarem met iti kontrobersia ni sigud a Philippine National Police Chief General Oscar Albayalde iti maatap a panangprotektarna kadagiti sigud a pasurotna a mapapati a ninja cops idi Provincial Director pay laeng sadiay Pampanga a gapu ti nasapsapa a panaglusulosna iti posisionna. Naeskandalo met ti Bureau of Corrections a nakaikkatan ni Nicanor Faeldon a Director gapu iti pannakawayawaya dagiti convicted criminals babaen ti maanomalia a pannakaipakat ti Good Conduct Time Allowance law.

Iti benneg ti ekonomia, bimmaba ti inflation rate ngem nagtalinaed a nangato a presio dagiti produkto petroleo ken dadduma pay a kangrunaan a magatgatang gapu iti nayon a buis kas sagudayen ti Tax Reform Acceleration and Inclusion law. Iti laksid ti panangipampanakkel ti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte a dumurdur-as ti ekonomia, adu a Pilipino dagiti agsagsagaba iti bisin ken nairarem iti kinapanglaw.

Adu dagiti napaadda a trabaho iti flagship program ti administration a Build Build Program, ngem dagitoy ket temporario a pagsapulan ken kaaduanna iti construction. Nasayaat ketdi ta immadu dagiti trabaho para kadagiti Overseas Filipino Workers kadagiti naprogreso a pagilian. Agtultuloy met latta ti contractualization kadagiti kompania ken uray iti gobierno ket adu a mangmangged dagiti awanan iti security of tenure.

Iti sektor ti agrikultura, nadagsen ti 2019 para kadagiti mannalon nangruna kadagiti agmulmula iti pagay ken mais.

Iti nasapsapa a paset ti tawen, naglak-am iti nakaro a tikag gapu iti El Niño Phenomenon dagiti adu a probinsia ket adu dagiti nagango a mula gapu iti kinakirang ti danum a pagpasayak. 

Nagsuek pay ti presio ti irik gapu iti epekto ti Rice Tarriffication Act a nangpalaka ti panagangkat iti imported a bagas. Ngem nagtalinaed met a nangina latta ti presio ti komersial a bagas ken adu a napanglaw dagiti saan makabael a gumatang.

Iti benneg ti hog raising, malas ti 2019 kadagiti adu nga agtartaraken iti baboy nangruna kadagiti lugar nga adda kaso iti African Swine Flu ta adu dagiti tarakenda ti napuersa a napatay ken naikali tapno saan nga agwaras ti sakit.

Naglak-am met ti Metro Manila kadagiti agrurutap a problema. Nakaro a trapiko kadagiti kalsada nangruna iti EDSA. Adda pay krisis iti danum gapu ti kinakirang iti supply dagiti dua a water concessionaire a Manila Water Company ken Maynilad Water Services ta naababawen ti Angat Dam.

Naladingit dagiti napasamak a kalamidad kas dagiti bagyo, layus, uram ken ginggined a nakaibuisan dagiti adu a biag ken nakadadaelan dagiti adu a sanikua. Uray panawenen ti Paskua ket dinayyeg ti 6.9 Mangnitude a ginggined ti Davao del Sur ken kaparangetna a probinsia.

Iti laksid dagitoy dakes a pasamak, adu met a nasayaat a pagteng ti sinagrap dagiti Pilipino. Nangabak ti Pilipinas kas Overall Champion iti South East Asian Games iti laksid dagiti alegasion iti kurapsion kadagiti organizers ti torneo.  Kalpasan ti 10 a tawen a napasamak ti nakaam-ames a krimen, inyetnag ni Quezon City Regional Trial Court 221 Judge Jocelyn Solis Reyes ti sentensia kadagiti kangrunaan nga akusado iti Maguindanao Massacre. Nasentensian iti 57 counts ti life imprisonment without parole da sigud a Datu Unsay Mayor Andal Ampatuan Jr., sigud nga Autonomous Region of Muslim Mindanao Governor Zaldy Ampatuan, Anwar Ampatuan Sr. ken dadduma pay a kaduada a naidarum iti kadamsakan a krimen iti politika ken kadagiti kameng iti media iti intero a lubong.

Iti panagsina ti tawen, sangsangkamaysa koma dagiti Pilipino nga agkararag iti Dios nga iti 2020 ket magun-oden ti naan-anay a kappia ken panagdur-as ti Pilipinas.