Biag dagiti maapektaran kabayatan ti Luzon lockdown

Biag dagiti maapektaran kabayatan ti Luzon lockdown

MAIKADUAN a lawas ita nga aldaw manipud idi naideklarar ti enhanced community quarantine wenno lockdown iti intero a Luzon tapno mapengdan ti panagsaknap ti Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) a maibilangen a pandemic wenno nagwarasen iti lubong.

Indeklarar ni Presidente Rodrigo Duterte ti lockdown iti Luzon idi Marso 16, 2020 ket agpatingga inton Abril 14, 2020 babaen ti rekomendasion ti Interagency Task Force on the Emergence of Infectious Disease kalpasan ti maysa nga aldaw a naipakat ti community quarantine iti Metro Manila ta kaaduan kadagiti nagkauna a nagpositibo iti COVID-19 ket manipud iti National Capital Region. Gapu iti nasapa a pannakaideklarar ti community quarantine iti Metro Manila ket adu nga estudiante ken agtatrabaho iti NCR dagiti nagawid kadagiti bukodda a probinsia sakbay ti rugi ti lockdown idi parbangon ti Marso 15, 2020. Nagangayanna, naalarma dagiti opisial dagiti local government units ken umili kadagiti nagduduma a probinsia ken siudad iti ruar ti Metro Manila nga iti panagawid dagiti kailianda manipud iti NCR ket posible nga agwaras pay ti COVID-19.

Ibilang ti Department of Health ken dagiti maseknan nga LGU kadagiti probinsia a dagiti nagawid manipud iti NCR ket Persons Under Monitoring, kas kadagiti balikbayan wenno naggapu kadagiti pagilian iti ballasiw-taaw nga addaanen iti positibo ti COVID-19.

Kabayatan ti lockdown iti Luzon, napasardengen ti serrek ti klase ken trabaho iti gobierno ken pribado a sektor malaksidan kadagiti maibilang a frontliners kas kadagiti kameng ti Philippine National Police, Armed Forces of the Philippines, dagiti doctors ken nurses ken dagiti agserserbi kadagiti ospital ken establisimiento ken negosio a mangipapaay kadagiti napateg a serbisio iti salun-at, banko, koriente, danum, komunikasion, groceries, gasoline stations, restaurants ken dadduma pay a kasapulan unay a serbisio dagiti tattao.

Maipawilen ti operasion ken panagpasada dagiti amin a pangpubliko a transportasion tapno maipakat ti social distancing kadagiti lugan ken makontrol ti panagbiahe dagiti tattao.

Ipakpakaten dagiti polis ken military dagiti curfew ken checkpoints ket agdaldalan dagiti agdaliasat kadagiti kalsada iti nainget nga screening protocols. Dagiti laeng autorisado ken addaan iti quarantine pass dagiti mapalubosan a makalasat kadagiti checkpoints.  

Dua pay laeng a lawas ti napalabas manipud idi nangrugi ti pannakaipakat ti enhanced community quarantine iti Luzon ngem nakaron a rigat ti linak-am dagiti adu a Pilipino nangruna dagiti taga-Luzon gapu ta dagiti umili ket namandarda nga agtalinaedda kadagiti pagtaenganda kabayatan ti lockdown.

Adu dagiti agtatatrabaho kadagiti siudad ti kellaat a naawanan iti trabaho, ket napilitanda a nagnagna iti ginasut a kilometro a nagawid kadagiti pagtaenganda iti probinsiada. Adu dagiti a gagangay a mangmangged iti Metro Manila dagiti nagnagna a nagawid agingga kadagiti probinsia iti Tarlac ken Pangasinan iti Northern Luzon, ken Camarines Sur, Albay ke Sorsogon iti Southern Luzon.

Iti pannakaipakat ti lockdown iti Luzon, dagiti kangrunaan a naapektaran ti panagbiagda ket dagiti gagangay a mangmangged wenno dagiti makiin-innaldaw ti pagsapulan kas kadagiti construction workers, draybers ken kundoktor dagiti public utility vehicles, ken dadduma pay a daily wage earners ta iti kaawan ti trabaho ken pagsapulanda ket awan ti pangalaanda iti kanen ken pagbiagda ken dagiti pamiliada.

Adda man dagiti iwarwaras dagiti lokal a gobierno a food assistance wenno relief goods kadagiti umili nangruna kadagiti napanglaw, ngem kaaduanna ket agpatingga laeng iti sumagmamano a kilo ti bagas, sardinas, noodles ken dadduma pay a grocery items nga umanay laeng iti sumagmamano a pannangan.     

Kakibin ti pannakaideklarar ti Luzon lockdown ti pannakayetnag iti Pilipinas nga “under the state of calamity” tapno mausar dagiti calamity fund dagiti LGU kadagiti kasapulanda kabayatan ti panagraira ti COVID-19 ta addan dagiti probinsia ken siudad iti Visayas ken Mindanao nga addaanen iti positibo ken natay iti virus.

Naipasan sadiay Kongreso iti “Balikatan to Heal as One Act” a nangipaay ken ni Presidente Duterte iti special authority wenno emergency power para ti panangsolbar ti problema ti panagraira ti COVID-19 iti Pilipinas. Sagudayen dayta a linteg ti pannakaaprobar iti P275 Billion a pondo para ti pannakapaksiat ti COVID-19, ken panangtulong kadagiti naapektaran iti virus ken lockdown. Dagus nga inaprobaran ni Presidente Duterte ti baro a linteg, ken maipakatton kalpasan ti publication period. Mangnamnama dagiti umili a mabenepisarandanto met iti naan-anay a pannaranay ti gobierno babaen iti dayta a linteg.

Adu pay a tuok ken rigat ti lak-amen dagiti umili nangruna dagiti napanglaw kadagiti masungad nga aldaw sakbay ti naituding a panagngudo ti Luzon lockdown inton Abril 14, 2020, ket bareng ta mapaksiakton ti panagraira ti COVID-19 ket saanen a mapaatiddog ti enhanced community lockdown.

 Iti daytoy a tiempo a maibilangen a pandemic ti COVID-19 gapu iti panagsaknapna kadagiti adu a pagilian agraman iti Pilipinas, kasapulan ti pannakikaysa ken panagtudio dagiti umili iti panangiturong ti gobierno tapno malapdan ti panagraira ti virus a nangapektaren iti ginasut a ribu a tattao ken nangkettelen ti pinullo a ribu a biag.

Nakaro man a rigat ti laklak-amen dagiti Pilipino iti agdama a tiempo nangruna dagiti marigrigat, ngem nasken a nayonan pay ti anus ken panagtudio kadagiti pagannurotan nga ipakpakat ti gobierno.

Aganus koma nga agtalinaed dagiti umili kadagiti pagtaenganda no awan met laeng ti napateg unay a gagarada iti ruar. Ikagumaanda nga aywanan ti salun-atda, ken agaramid kadagiti napateg a banag. Ita a tiempo a dagiti Pilipino ket agsagsagaba iti nakaro a rigat ken agam-amak iti COVID-19 ket ikagumaanda ti agtaklin iti Dios a kangrunaan a mangtulong iti sango ti tuok ken peggad.