Tawid News Magazine

Daytoy makunkuna a community pantry

AMMOM no ania daytoy a community pantry, kayong?

Ala, tapno dika agdaringungo a mangawat— ta saanmon sa unay a maawatan ti Inglis itay gapu ta dimo impapati ti nagbasa idi— adtoy nga ilawlawagko kenka.

Community, kayatna a sawen, ti komunidad… ti lugar a paggargarawam, kayong. Pantry, bassit kano a kuarto, kabinet, a pagikkan, pagurnongan kadagiti ramit wenno adda iti kosina. Mabalin pay a taraon. Naiduma daytoy iti reprihadura ta saan a kontrolado ti bara ken lamiisna. Ngarud, dagiti maurnong ditoy a makan, saanda a makapagbayag a kas iti ref.

Community pantry ngarud, kayong, ket bassit a disso iti sakup ti komunidad a nakaurnongan dagiti taraon a mabalin nga ibunong kadagiti lumugar.

Daytoy a konsepto ti inusar ti maysa a kailiantayo iti Maginhawa Street, Quezon City. Nagurnong kadagiti taraon— manipud bagas, delata, natnateng, noodles, kdpy. Inyurnosna dagitoy iti bassit a pagikkan (lamisaan) sa implastarna iti ikub ti lugarda. Nawaya ti asino man nga agala.

Ngem adda laeng bassit a palagip: mangala laeng iti no ania ti kasapulan. Saan a mabalin a gapu ta sika ti nakauna ket agalaka lattan iti um-umam, kayong. Masapul a mangteddaka met, a, para kadagiti dadduma a kalugaram.

Maipalagip la ngarud ti maysa nga ugali dagiti kakabsattayo nga Agta. Nagpintas daytoy a pagsarmingan. No diak ngarud pay mariro ket inusar ni mannurat Ariel S. Tabag, agdama a literary editor ti Bannawag, daytoy iti maysa kadagiti adun a saritana.

Pagaammotayo nga aganup ti maysa a kangrunaan a pagbiagan dagiti kakabsattayo nga Agta, kayong. Isu kano ngarud nga awan masnop a lugarda ta agalis-alisda iti disso a pagtalinaedan. No awanen ti maanupanda iti nagpaknianda, panawandan dayta a disso.

Iti kinamanangnganupda, naynay a kadagiti bambantay ken kabakiran ti pappapananda. No iti panagdaliasatda ket adda malabsanda a pinuon ti bayyabas (ken uray ania a prutas) a narnuoyan kadagiti naluom a bunga, nungka nga alaenda amin. Mangburasda laeng iti umanay a pamedped ti bisinda iti dalan. Rasonda, adu pay ti kas kadakuada nga agdaliasat iti dayta a disso. A mabalin a mabisbisinanda met.

Maitugotan ngarud a di managimbubukod dagitoy a kakabsat. Panunotenda dagiti kailianda.

Ngem no sika, kayong, ti makasarak iti pinuon ti bayyabas a narnuoyan iti bunga? Ammok, alaem amin dagitoy— mairaman payen uray dagiti karissabong!

Isu a diak malapdan ti agpanunot a padam dagiti lidertayo a bukatot, kayong. Dinak kagura, a, ta ibagbagak la ti agpayso.

Ituloyta dayta community pantry, kayong. Mabalin a kunaem: di pay magastuan dayta nangbukel iti community pantry?

Saan, kayong. Bugas pay ti nasao a konsepto daytoy: mangibinglay iti no ania ti kabaelan. Saan ngarud nga amin ket aggapu iti nangbukel dayta nga aramid. No sika koma, kayong, ket adda kawadwadan ti adda kenka, nawayaka a mangted ti agtaud iti pusom. Kuarta man wenno taraon dayta. Daytoy ti paggapuan ti pannakasustiner, panagtultuloy ti proyekto.

No panunoten ngarud a naimbag, kayong, saanen a karkardayo daytoy kadatayo nga Ilokano. Kaarngi la unay ti nariingantayo nga ugali– ti pinnadigo. Insuro daytoy dagiti appotayo idi pay. No sikanto ti addaan iti medio naraman a masida, agpadigoka met. Saan lattan a mangnamnamaka iti ipadigoda kenka.

Kadagidi a panawen, ti pinandigo, maysa a wagas a pangpatibker ti langenlangen dagiti agkakalugaran. Awan daytay mananggundaway.

Nasakit laeng a panunoten a maaw-awan payen daytoy a napintas nga ugalitayo. No agpadigo itan, kasla ‘tay namnamaem metten a padiguandakanto.

Malagipmo idi padiguannak iti tinola, kayong? Kailiwkon ti lutom nga igado, kayong, kunam idi padiguannak. Kayatna a sawen, dikanto liplipatan a padiguan into ag-Igado Is Layf-ak.

Saan a kasta ti konsepto ti pinnadigo, kayong. Kunak manen, kaska la politiko. No patganda ti kiddawmo, wenno no adda bassit proyekto a naiburayda, namnamaenda a subadamto babaen ti dimo pananglipat kadakuada inton panawen ti basingkawel.

Daytoy pay community pantry, arig kaarngi met laeng ti tagnawatayo nga Ilokano. Bayanihan iti Tagalog no diak mariro.

Iti tagnawa, disnudotayo a mapan tumulong iti maysa a nadagsen nga aramid. No idi un-unana, isu dayta ‘tay no adda mangiyalis iti pagtaenganna, pagtitinnulongan dagiti lumugar a bagkaten daytoy. Umanayen ti merienda a lubilubi wenno liningta a bagas ti kammotit wenno bunga ti dippig a saba a sukat ti bannogda a timmulong/nakitagnawa.

Saanda nga agbirbirok iti tangdan! Ragsakda ti makatulong.

Kasta met dagiti mangbukbukel kadagiti community pantry. Ragsakenda ti makatulong kadagiti kailianda. Aglalo ita a panawen ti pandemia. Adu ti naawanan ti panggeda gapuna nga immadu ti agrigrigat a pamilia.

Nupay adda ayuda nga agtaud iti gobierno, adu latta met ti mangngegan a saan kano a sapasap ti pannakaited daytoy kadagiti agkasapulan. Rumrummuar a maug-ugaw latta dagiti para kadagiti babassit.

Dagitoy a kinaay-ay ti nangtignay iti maysa a kailian iti Quezon City. Inruasuatna ti community pantry. Mangnamnama nga iti bassit a kabaelanna, makatulong kadagiti kailian nga agkasapulan.

Nakita ti sibubukel a pagilian ti kinapintas ti konsepto. Sumagmamano laeng nga aldaw, nagsaknapen daytoy nga aramid iti sibubukel a pagilian.

Kayatna ngarud a sawen, iti baet ti kaadda ti pandemia, saan latta a narsing kadatayo, kayong, ti espiritu ti kinamanagtulong kadagiti pusotayo. Isu a nakunak kenka iti naminsan nga apay no ipabur-im la koman iti community pantry dayta magasgastosmo kadagiti bisiom nga arak ken sigarilio?

Makatulongka pay, kayong!

Tunggal aldaw nga aglabas, aglepleppias ti ragsakko iti kaadu latta dagiti kailian a mayat a tumulong kadagiti kakabsattayo a nakakaasi.

Ngem iti panaglabas ti kanito, agruar metten dagiti managimbubukod. Nakitam met ngatan iti social media, kayong, dagitay mangdalus iti nakaurnongan dagiti taraon. Awan imbatida para kadagiti sumaruno kadakuada.

Adda payen report a medio naigetan daytoy nga aramid. Narigat kano no daytoy pay ti agbalin a super spreader ti bayrus. Kinapudnona, maysa a kapitan ti barangay ti nagpaisardeng ti community pantry iti masakupanna. Panaglabsing kano daytoy iti agdama a health protocols. Iti kina-GCQ ti kaaduan nga ili ita iti pagilian, maipawil ti mass gathering. Ket imbilang ti nasao a kapitan a maysa a klase ti mass gathering ti ipapan iti community pantry.

Ti nadagsen pay ita, ti pannaka-red tag dagiti organizers ti nasao nga aramid. Na-profiling-da. Apay?

Imbasar kano dagiti pannakabagi ti linteg iti ideya dagitoy nga organizers a ti community pantry ket para kadagiti marigrigat—kadagiti dapandapan a di matulongan ti gobierno.

Kasta kano ngamin ti bugas ti ikkis dagiti adda iti makannigid a grupo ti gimong.

Anian! Kayatmo laeng ti makatulong, kayong, ngem ma-red tag-ka pay.

Nalaka kad’ ti kasta?

Pagimbaganna laeng ta nairuar a dagus daytoy nga isyu. Nailinteg ti rumbeng nga ilinteg. Ta kaano pay ngamin, aya, a dakes ti tumulong?

Ket namnamaentayo, kayong, nga ad-adda koma pay nga agsaknap daytoy nga aramid.

Makiddaw laeng kadagiti kailian nga obserbarenda latta koma dagit basic health protocols iti panagpipilida kadagiti community pantry. Saan met nga agbalin a managimbubukod. Laglagipen a kanayon nga adu dagiti padatayo nga agkasapulan.

Lagipen laeng ti nakaugalian dagiti kakabsat nga Agta.

Ita, kayong, nakasaganaka kadin a mangited kadagiti community pantry dayta pagbisiom koma? No, wen, ala, intan ta kuyogenka a mangited kadagiti organizers.


Exit mobile version