Cyber Crime Act, busalanna ti nawaya a panagiyebkas?

Salaysay ni Christine Marie Versoza

 

Itay laeng Setiembre 12, pinirmaanen ni Presidente Benigno Simeon Aquino III ti Republic Act 10175—An Act Defining Cybercrime, Providing For The Prevention, Investigation, Suppression And The Imposition Of Penalties Therefor And Other Purposes. Ad-adda wenno nalatlatak a maawagan iti Cybercrime Prevention Act wenno linteg a pagibasaran kadagiti krimen a napataud manipud iti cyber world wenno panangaramat iti kompiuter. Iti panangpirma ti presidente daytoy nagbalinen metten a linteg a nasken a maiyimplimentar ken masurot dagiti allagaden, pagannurotan ken dadduma pay agraman pannusa iti asinoman a naglabsing itoy.

Namunganay daytoy nga Akta Republika 10175 manipud iti naratipikaran a House Bill 5808 ken ti Senate Bill 2796.

Dakkel unay ti pagsayaatan nga itden daytoy a linteg ngem adda met ti makapamirugrog a partena ta saanen a maitutop pay ita a panawen.

Dayta makapamisuot a partena ket kaiyarigam ti napungo—saan laeng a napungo no di pay ket nabusalan dagiti bibigmo ket saankan a makasao pay ken napiringan dagiti matam tapno awanen ti makitam. Nalawag a panaglabsing daytoy iti kalintegan ti tao  wenno human rights.

No saan a nabusalan dagita bibigmo ket agsaoka iti marikriknam ken kapanunotam, maidarumka iti libel. No agsaosaoka iti naimatangam wenno naimatangan ti sabali a naisaona kenka, maidarumka iti libel. No inayonam ti kapanunotan ti sabali ket no naidarum daytoy iti libel mairamramanka agsipud ta inayonam.

“Libel.—The unlawful or prohibited acts of libel as defined in Article 355 of the Revised Penal Code, as amended, committed through a computer system or any other similar means which may be devised in the future.” Mabasa daytoy iti Cybercrime Prevention Act iti Section 4 (iti titulo a Cybercrime Offenses), Subsection C wenno (Content-related Offenses) ken nailanad iti paragraph 4.

Ti libel a nabayagen a tubtubngaren ti media, bloggers ken dagiti amin a mangidardarirag iti nawaya a panangiyebkas ti kapanunotan, nakita ken nangngeg ken obserbasion a mapaspasamak iti kagimongan.

Mabasa iti Preamble to the Universal Declaration of Human Rights: “…recognition of the inherent dignity and of the equal and inalienable rights of all members of the human family is the foundation of freedom, justice and peace in the world.”

Ayanna ngarud ti masasao a wayawaya, hustisia ken kappia no nabusalan met dayta ngiwat, napiringan dagita mata ken nareppet dagiti pungupongnguan? Saankan a nawaya nga agsao, mangiyebkas iti adda a marikriknam ken kapanunotan.

Di met aya, adda makunkuna a freedom of speech ken freedom of expression?

Iti Article III, Section 4 ti 1987 Philippine Constitution mabasa ti: “No law shall be passed abridging the freedom of speech, of expression, or of the press, or the right of the people peaceably to assemble and petition the government for redress of grievances”

Iti ababa a pannao, napintas ti Cybercrime Prevention Act ngem nalaokan daytoy iti provision a saanen a maitutop ken napapanawen ta mailabsing daytoy iti nawaya a panangiyebkas iti kapanunotan ken paliiw dagiti amin a kameng ti media, dagiti bloggers, dagiti managayat iti facebook, twitter, google plus ken dadduma pay a social networking sites. Babaen kadaytoy a linteg, napukaw ti freedom of speech ken freedom of expression. Saanen a kas kawaya dagiti dadduma a nasion iti panagaramatan iti internet ta awan mamaaynan ti mangiyebkas iti rikriknaen ken kapanunotan.

Nakapimpintas ti pakabuklan ti Cybercrime Prevention Act ngem ti pannakaisapit ti libel nagserbi a kas batek iti puraw a linen. Provision a mangibunga laeng iti adu nga asunto iti korte no maabuso. Nupay narigat a paneknekan ti establisado a libel, nasalimuot met ta usaren ti dadduma a panawen ken resources para itoy, a nairanta koma iti mas importante a banag malaksid a nasken pay iti panangiparuar iti linaon ti bulsa. Dakkel a mirugrog daytoy lalona la unay kadagiti nakatugaw iti editorial ken dagiti bloggers ken dadduma pay a netizens.

Dakkel la unay ti maitulong daytoy nga akta a kas pagibasaran, panangsukimat, ken dadduma pay a wagas maipapan kadagiti asunto iti cyberworld. Lalo kadagiti krimen a mailabsing iti confidentiality, integrity and availability of computer data and systems (illegal access, illegal interception, data interference, system interference, cyber-squatting, misuse of devices); dagiti computer-related offenses (computer-related forgery, computer-related fraud), ken; dagiti content-related offenses (cybersex, child pornography, unsolicited commercial communications, a pakairamananen dayta saanen a napapanawen a libel).

Nupay kasta, mamatikami ti responsible reporting ken ti responsible blogging. Ti kinaadda ti professional ethics wenno professionalism iti trabaho. Liklikan koma ti bukod nga interes. Awan ti pagbutngan no la ketdi adda dagiti pagibasaran ken pagbatayan kadagiti insurat wenno kinapudno amin nga insurat. Saanto a maikuspil ti agsasao iti kinapudno, ta rummuar ket rummuarto latta ti kinapudno.#