Footer

Da Bigel ken Bileg iti Biag ni Ama Berto

Sarita ni Jobert M. Pacnis

(Umuna a paset)

 

NASAPA  a bimmangon ni Ama Berto kadayta a bigat. Isaganana ti pammigatda nga agassawa ken kamakamenna ti umuna a biahe ti bus nga agpa-Tuguegarao. Ipaw-itna ti kuarta a nadiskitarna idi kalman. Kasapulan unay daytoy da Cristine Joy wenno CJ ken Rilo, dagiti annakda nga agbasbasa. Panageeksam man ngaminen.

Nakaisaangen idi mangngegna ti anil-il ti asoda iti sirok ti pagipempenanda iti kayo iti bakrang ti kosinada. Isu pay laeng ti pannakalagipna a di man la simmabat daytoy kenkuana itay nangsilaw a kas nakairuamanna.

Sinilawanna ni Bigel, ti kakaisuna nga asoda. Naitangkarang kenkuana ti uken a dildilpatan daytoy. No kasta, naganaken. Naragsakan. Addanto met laengen kadkadua ni Bigel a manguyog kenkuana iti bangkag wenno iti talon.

“Mano ngay ti anakmo?” kasla adda nakem ni Bigel a kinasarita ni Ama Berto.

Inamil ni Bigel ti subsobna. Sa in-inayad a timmakder. Nalawag a nakita ni Ama Berto ti bugbugtong nga anak daytoy.

“Nagimutka metten a naganak,” nakunana a namrayanna ti nangapros iti ulo ni Bigel.

Nagkalawikiw ti aso.

“Agurayka ta mangalaak iti kanem. Mabisinka itan.”

Nagdiretso iti kosina. Innalana ti sobrada idi rabii a dinengdeng a tabungaw a nasagpawan iti tinuno nga ar-aro a binanniitanna iti alog iti abagatan ti balayda. Linabayanna ti panganan ni Bigel. Sumanapsap ti aso a nangan.

Nagdiretsuan ni Bigel ti anakna kalpasanna. Pinasusona daytoy. Maay-ayatan ni Ama Berto a mangkitkita iti uken ta nakasarsaranta a kumunkunnot iti suso ti inana.

Immala la unay ti uken iti inana. Puraw ti marisna a napattopattokan iti nangisit. Kayumanggi ketdi dagiti lapayagna agraman ti aglawlaw dagiti matana.

“’Yanmo, Lakay?” nangngeg ni Ama Berto a timek ni Ina Pinang nga asawana. Addan daytoy iti kosina.

“Addaak ditoy ‘yan ni Bigel, Baket,” kinunana. “’Maymo kitaen… naganaken!”

“Kasta? Mano ngay ti anakna?” inamad ti baket bayat ti iruruarna nga agturong iti yan ni Ama Berto.

“Maymaysa!”

“Anian! Awan ngarud, a, ti maipataraken kadagiti kaarruba. Ken uray ken ni Kompadre Itong a naayat kadagiti aso ken pusa.”

“Ania ngarud ngay, Baket …”

Kalpasan a nakapamigatda ken naipaw-it ni Ama Berto ti kuarta a masapul dagiti dua nga annakda, inyaramidanna iti paggianan da Bigel ken ti anakna. Lininonganna daytoy iti labig nga innalana iti kakawayanan iti lauden ti balayda. Impuestona ti pannakabalay ti asoda iti puon ti tsiko iti likud dagiti pempen dagiti kayo.

Kalpasanna, nagturongen iti bangkag tapno kitaenna dagiti mabalin a maarnas a bunga dagiti mulada a nateng naimbag la nga ilako ni Ina Pinang nga alawansto manen da Rilo ken CJ iti sumuno a lawas.

Kinainhiniero ti al-alaen ni Rilo idinto a kinamaestra ni CJ. Addan iti maikapat a tukad ni Rilo idinto a second year pay laeng ni CJ. Adu pay a kuarta ti mabusbos. Ngem ikagkagumaanda nga agassawa a pagbasaen dagitoy ta isuda laeng ti namnamaenda a mangilung-aw iti panagbiagda.

Naikawa ni Ama Berto kadayta a panagpabangkagna. Awan ni Bigel a nakaisigudanna a kadkadua. Saanda met nga agkuykuyog nga agassawa nga agnateng ta bagi ni Ina Pinang a burasan dagiti mulada nga utong  iti tambak dagiti piskaria.

Malagip ita ni Ama Berto daydi maysa nga agsapa a panagpabaybayda ken ni Bigel. Dati, adda la daytoy nga umab-abay kenkuana. Ngem kadaydi a gundaway, inunaan lattan ni Bigel idi masungaddan ti lalayawan sakbay ti lipit iti asideg ti pantok iti baybay.

Naklaat laengen ni Ama Berto idi makitana ni Bigel a makigubgubal iti uleg a kasla takiag ti ubing ti kadakkelna. Naabak ti uleg. Anian a yamanna ken ni Bigel! No saan siguro nga immuna daytoy, mabalin a natukkaw ti uleg a nakapulipol iti maysa a lagis ti lalayawan.

Saan laeng a dagita ti galad ni Bigel a pangay-ayatan la unay ni Ama Berto. Nalaing pay daytoy nga aganup. No saan a mangngubog ti yawidna, banias a nagdadakkelan. Mano met no kuan nga aldaw a sidada dayta. Adda payen ilako ni Ina Pinang. Pagaayat dagiti mangnginom a pulotanen. No ni Ama Berto la ti masurot, dina koma kayat a partien ti banias tapno saan a maibus daytoy a kita ti ayup ngem ania ngarud ket dakkel met a perwisio ti ipapaayda. No makarugida, agkarapukaw dagiti manokda a sangapurokan. Atapenda lattan nga ib-ibusen dagiti banias! Kasta met la ti reklamo dagiti adda piskariana. Bumasbassit kano dagiti pupokda. Ket iti naminsan, naaktuanda ti banias a naggapu iti maysa a piskaria a nakaammal iti nagdakkelan a tilapia.

Ammo pay ni Bigel ti agkalap. No ababawen ti danum iti alog, daytan agsisiim iti lames ti obrana. Sidaenna dagiti umuna a masiblokna. Inton mabsog, yawidnan dagiti sumaruno.

Saan met ketdi a masdaaw ni Ama Berto kadayta a galad ni Bigel. Sinursuruanna daytoy. Mamati la unay kadagiti nabasbasana, nga uray ayup, masursuruanda met.

(Adda tuloyna)