Footer

Dadakkel a programa ti salun-at, maselebraran iti Setiembre (Umuna a paset)

Itoy a bulan ti Setiembre, innem a dadakkel a programa ti gobierno babaen ti sidong ti Departamento ti Salun-at ti selebraran ti sangkapagilian ken iti sangalubongan. Karaman ditoy ti National Epilepsy Awareness Week (Sept. 1-7), Obesity Prevention and Awareness Week (Sept. 8-14), World Heart Day (Sept. 26), World Rabies Day (Sept. 28), Generics Awareness Month, ken Liver Cancer Awareness Month.

Maysa a kinabaknang ti salun-at isu a kiddawen ti gobierno ti pannakipaset ken pannakigamulo ti amin kadagitoy a programa.

National Epilepsy Awareness Week

Kangrunaan a panggep daytoy a programa ti panangidanonna ti kaipapanan ken kaimudingan ti tunggal umili ken ti pannakipartisipar ti amin tapno maliklikan ti aniaman nga indulto a patauden daytoy a sakit. Panggepna pay ti nasaknap a pannakaipakaammo no ania ken apay a timmaud daytoy a sakit  ken no ania ti aramiden iti kellaat a panagdikar daytoy. Ta kellaat lattan a dumikar ti daytoy iti maysa a pasiente iti uray sadino a lugar iti uray ania a panawen ken klima. Saan a malapdan. Saan a maliklikan. Saan met nga ammo ti pasiente no kaano a dumteng kenkuana. Ngarud, saanna  nga ammo a mapasamak daytoy kenkuana. Dina ammo ti pagteng sakbay, kabayatan ken kalpasan a dimmikar ti sakit.

Maysa a serioso a sakit ti utek daytoy. Maysa a paroxysmal disorder ti nervous system a kellaat lattan a dumikar. Maysa a common chronic neurological disorder.  Mapukaw ti puot ti addaan iti sakit iti daytoy ket dina  ammo ti ar-aramidenna wenno maar-aramid kenkuana (inappropriate behavior) ken maaddaan iti unusual motor and sensory activity.

Kadagiti makasaksi a di makaammo kadaytoy a sakit, nalabit a madayyegda, maamak wenno mabutengda iti uray la, adda pay ket ngata mapaikkis wenno tumaray nga umadayo wenno ania la ditan a kellaat a reaksion no makitada ti panagpasikkil ti pasiente, santo agtigerger wenno aggunaygunay dagiti masmaselna, agtiritiritir, agtayyetayyek dagiti bukelbukel dagiti matana ken no ania la ditan a gunay ti bagina wenno dagiti paset ti bagina.

Ngem saan nga ammo ti pasiente daytoy kellaat a mapasamak kenkuana.

Iti daytoy a programa, maisuro iti publiko no ania ti kasayaatan nga aramidenda no makaimatangda iti madama nga agkissiw, kas iti panangiyadayoda kadagiti bambanag a posible a makasugat wenno makadangran iti agkissiw. Kadagiti dadduma, mabalin nga apagbiit laeng ti panagkissiwda, ngem adda met dagiti mabayag.  

Iti daytoy a programa, maipakaammo met iti publiko dagiti klasipikasion, no kasano a maammuan wenno diagnosis, no apay a mapasamak daytoy, no ania ti aramiden ti kaduana, kameng ti pamiliana, wenno asinoman iti kanito nga agkissiw ti pasiente, ti pannakaagas ken no sadino dagiti agrebbeng ken dadduma pay.

Iti ababa a pannao, panangammo ken pannakaidanon ti impormasion maipapan iti kissiw daytoy sangkapagilian a programa maipapan iti salun-at.

        (Adda tuloyna)