sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Dagiti Adalanmi…

Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maudi iti dua a paset)

Maysa kadakuada ti mangim-imas a kanayon iti uggot ti kamosi (kammotit) iti kada agsapa tapno adda laeng ap-ap ti boksitna a sumrek. Ken agkapeda (awan pay uray tinapay) lattan no awan. Kasano, awan masnop a panggedan dagiti nagannakda. Makisikka, aglakolako iti ikan ti inada; patangtangdanan ti amada kadagiti kalugaranda.

Ti met maysa, mangngalap iti karayan ti amada a dua nga agkabsat. Pasayan kada kaggo dagiti maalana no kasta a kaadda dagitoy. Ngem iti kinagaget ti amana, nakaala iti an-annayen. Nalakan nga ulien ti lamiis. Dina maitakder, maibangon ti bagina no sumro daytoy isu a likliklikannan ti sumalog. Nagangayanna, ti inada ti kapilitan a nangipamaysa a nagsapul. Nagkatulong daytoy iti sentro a ballasiw pay ti sabangan. Saan ngaruden a makaawid-awid daytoy a mangkita koma kadagiti kasapulanda nga agkabsat.

Nagangayanna, gapu ta bassit-usit met laeng ti sueldo ti inada, nagsardeng ti adienna nga agbasa. Adda koman daytoy iti Grado Otso. Ngem ania ngarud, masapul nga agsakripisioda. Napianto laeng no naan-anay a malaingan ti amada.

Sabali laeng dagiti panagpingot, panagaramid ti lambanog ti pagsapulan dagiti nagannak kadakuada. Iti nakaisadsadan a pangisuruan, dagitoy ti kangrunaan a pagbiagan malaksid iti panagtalon ken panagkalap.

Ngem ti karikutan ti sasaaden kadakuada a nagturpos, isu ‘tay maymaysana iti pagtaenganda. Babai daytoy ket agmaymaysa iti dakkel a balayda. Aramidenna amin a trabaho.

Awan kadkadua daytoy nga ubingmi ta adda sadiay Manila dagiti nagannak kenkuana kasta metten ti kabsatna. Nabayagen nga agpapaagas ti inada ta addaan daytoy iti kanser. Agkem-chemo sadiay. Ditoy a naanud amin nga urnong dagiti nagannakna bayat ti kaaddada iti ballasiw-taaw.

Kayat idin nga alaen dagiti nagannakna ta sadiay laengen Manila nga agtuloy nga agbasa ta adda dagiti kakabagianda sadiay a mangkita kenkuana. Ngem saanna nga inawat ta kayatna a palpasen ti adalna ditoy ta amkenna nga amangan no saannanto met laeng a maituloy no adda sadiay ta dakkel a gatad ti kanayon a masapulda iti panagpaagas ti inada.

Iti pannakaibatina nga agmaymaysa, likusna amin a likus. Agriing a masapa, agluto iti kanenna, agdalus ken mangisagana iti masapulna. Kastanto met laengen iti kamalmanna (ta agbalbalon iti pangaldawna). Ket adda dagiti kanito a maibusan iti allowance ta kasta unay ngaruden ti rigat ti amada a mangiremremedio iti pagpaagas ti inada. Adda dita nga umas-asideg kadagiti ahensia ti gobierno sadiay Manila tapno masustinerna laeng ti chemotherapy ti asawana.

Nupay kastoy ti kasasaadna, saan a simmuko daytoy nga ubingmi. Sumrek latta nupay awan alawansna. Iti pagadalan, adda dagiti dakkel ti panagpuspusona a mangan-andingay kenkuana. Ken nangted kadagiti kasapulanna—moral wenno financial support. Maysa met la a kaadalanna ti nagdisnudo a mangkadkadua, sagpaminsan, kenkuana iti rabii aglalo no kasta a bakasion. Daytoy ‘tay bestfriend-na.

Iti tribute nga inaramid daytoy nga ubing, impeksana ti nalaus nga iliwna kadagiti nagannak kenkuana; ti pannakail-ilana no tunggal agmaymaysa; ti panagdandanagna iti seguridadna no awan kaduana ken kasanon no kapten ti sakit… Napalaus unay ti yamanna kadagiti nangtultulong kenkuana.

Itoy a gundaway, adu a nagannak, mannursuro ken kaadalanna ti naluyaan. Ti laeng kabsatna ti kaduana kadayta nga okasion.

Ketdi, maawatanna ti amin. Pagpiaanna, naikagumaan ti amada ti nagawid iti kaaldawan ti panagturposna ket daytoy ti nangyukkor iti medaliana kas maikadua a kangatoan iti promedio.

Wen, nadumaduma a rupa ti biag ti masagang iti panagisuro. Ket dagitoy ti mangtenneb iti tunggal maysa kadakami. Kas maikadua a nagannak kadakuada, adda dayta nagdakkelan a responsibilidad a mangkita iti pagimbaganda a no maminsan maisakripisio payen ti bukod a pamilia.
Wen, saan laeng nga agpatingga iti panagkompiut iti grado ti akem ti maysa a mannursuro. Kangrunaan ti amin, ti panamagbalinna a nagannak kadagiti adalanna. Ket dagitoy a nadumaduma met a kapadasan kadakuada ti ad-adda pay a mangtenneb kadakami tapno ad-adda pay a maawatanmi ti lubong dagiti sumarsaruno kadakuada.

Saludoanmi ngarud dagiti nagannak a mangitaltalek kadakami dagiti bungada para iti pannakamulida. Wen, isuda dagiti nagannak nga agkuna a narigat ti agpaadal ngem pagaammoda met a narigrigat ti awan adalna.
Kas kuna ngarud ni Derek Bok: If you think education is expensive, try ignorance.#