sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Dagiti Adalanmi…

Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna iti dua a paset)

MAYSA manen a tawen ti nangrikep para kadagiti agad-adal. Agduduma nga istoria dagiti agad-adal, aglalo dagiti nagturpos, ti nangngegantayo kadagiti bitlada. Kaaduan kadagitoy ti maipanggep iti nagpasaranda a rigat bayat ti panagadalda—ti di magatadan a sakripisio dagiti nagannak kadakuada maisakad laeng ti panagbasada.

Dagitoy a bitla ti pammaneknek nga ipampamaysa latta ti kaaduan ti edukasion. Madagdagullit a ti edukasion ti kapatgan a tawid/maipatawid dagiti nagannak kadagiti bungada. Kas naynay a kunada: agadalkayo, ta isu laeng ti maipatawidmi ken ni inayo/amayo. Saanmi a kayat a mapasaranyo dagiti rigat a nagdalananmi. Gameng ti adal.

Anian a nagbagas a pammagbaga!

Ngem ti yanna nga adat, adu latta nga annak ti di mangipangpangag kadagiti pammagbaga kadakuada. Kaykayatda ti aglakuatsa, ti mangdadael ti panawenda kadagiti pagiinuman, biliaran, kompiuteran, ken iti panagdroga. Dida pampanunoten dagiti rigrigat dagiti nagannak kadakuada a mangisaksakad iti panagadalda. Ti panagkunada, agnanayon a sisasalun-at dagitoy a mangted kadagiti kasapulanda. Ti ammoda, saanton a mabbatan ti bubon a pagsaksakduanda gapu iti masagsagrapda a kinalabon iti agdama.

Nalipatanda ti pagsasao a kasla pilid nga agtaytayyek ti biag.

Sabali laeng ti kaso dagiti annak a dinaleb ti pannakiayan-ayatda ti pannakalpasda koma nga agbasa a mangitunda kadakuada iti nasaysayaat a panagbiag. Saan a mailibak ti kinapudno ti kadakkel ti parikut ti pagilian iti dayta maaw-awagan a teenage pregnancy. Naguubing itan dagiti agsisikog. Italiawtay’ laeng ti imatangtayo iti aglawlawtayo, makitan ti ebidensia. Dagitoy dagiti di nakadaer iti sulisog a kabulon ti panagadalda. Ngarud, saan koma nga agbaybay-a dagiti nagannak, ken mannursuro, mangbagbaga kadagiti ubbing ken agtutubo ita.

Nagasat met dagiti annak a mangipampamaysa iti panagadalda. Isuda dagiti gameng iti pamiliada. Isuda dagiti naranganto ti masakbayanna. Isuda dagiti sisasagananto kadagiti allawig iti biag. Isuda dagiti annak nga ammona ti agsubad. Isuda dagiti maipagpannakkel nga annak.

Kaaduan kadagiti bitla dagiti nagturpos ti hayskul ken elementaria ti panangidawdawatda a sapay la koma ta pagtuloyento ida a pagbasaen dagiti nagannak kadakuada iti sumaruno nga agpang ti edukasion agingga a maragpatda ti arapaapda. Isuda dagiti ammona nga ipateg ti pammagbaga dagiti nagannak. Isuda dagiti ammona ti pateg/nga ipateg ti adal.

Ngem maiduma man la unay ti maysa a bitla ti nagturpos a taga-Mindanao. Awan ti bugas ti sinaona no di ti panagsardeng/panangisardeng koman dagiti maseknan ti panaglalaban, panaggugubat iti yanda. Ta, wen, isuda nga ordinario nga umili ti maip-ipit iti pagbabakalan. Daytoy ti gapuna a maitantan, maguped pay kadagiti dadduma, ti pannakatun-oyda iti arapaapda. Ti nakas-ang, adu kadakuada ti biktima ti gubat a naminpinsanen ti pannakaitanem ti arapaapda.

Ket daytoy ti arapaap ti estudiante a maguped. Kappia, dayta ti kalkalikagumanna—a kunaentay’ a kalkalikagumanda amin sadiay a deppaar. Naiduma la unay kadagiti mangmangngegantay’ a bitla dagiti agturpos. Saan laeng a ti bukodna ti pinampanunotna. Ketdi, ti sapasap a kailianna.

Iti Parent’s Day dagiti 28 a nagturpos nga ubbingmi iti hayskul, ditoy met nga impamaysada nga impeksa ti adda nga im-impenda/kasasaadda iti biag. Saanmo nga ipagarup a kasta ti kabibiagda. Adu ti naluyaan kadagiti imbinglayda a kasasaad iti biag.

(Adda tuloyna)