Sarita: Dagiti dalluyon iti biag ni Sir Braulio (Umuna a paset) | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Dagiti dalluyon iti biag ni Sir Braulio (Umuna a paset)

MABABAIN nga aplaw ti pul-oy ti nangsabat ken ni Sir Braulio iti idadap-awna iti pantok. Ti aplaw, sumuknor iti kaungganna— kasla kayatda a sukisoken dagiti linaon ti barukongna, ti isipna, ti kararuana, ti kinataona. Nagkarayam ti salemsem iti sibubukel a bagina: naakas ti imeng ti jacket a suotna.

Inin-inayadna ti immaddang a simmalog. Nupay di pay simmirip ti init, kabisadonan ti pagnaenna: kas iti pannakaikabesana ti nagan dagiti no manon nga ubbing a naglabas kenkuana. Daytoy a pannakaikabesa, itdenna ti talged iti barukongna. Ti rippiis dagiti mapayatanna a ruting ipasimudaagna nga addan iti kadaratan. Pasaray maisagud iti lanut dagiti marakammotit.

Manen, inarakup ti pul-oy. Binay-anna a nagkarayam manen iti sibubukel a bagina. Iti naidaknir a kayo a kas kabaked ti ordinario a pinuon ti niog, inuksotna dita ti kallugong; insarunona ti jacket. Imparabawna dagitoy iti kayo. Naitangkarang ti nabayog a barukong a kepkepkepan ti puraw a sando. Nagandap iti sipnget ti namsek a gurongna.

Immanges iti nauneg. Nagdalluyon ti barukongna iti pannakayibbet ti angin iti ngiwatna a paglemlemmengan dagiti kumpleto ken marpil a ngipen a patpatarnawen ti agar-arimasa a dumerosas a bibigna. Iti edadna a tallopulo ket pito, dina pay pinadas ti simmusop iti sigarilio. Dina kayat a daytoy ti mangdadael iti tartatripatuenna a salun-at.

Ti salun-at rumbeng a makita iti ruar, dayta ti pammati ni Braulio. Pammati a mangpatpatibker iti panagtalekna la unay iti bagina.

Simmango iti laud— iti yan ti plasa a nasurok la bassit a dua kilometro ti kaadayona. Rinugianna ti nagpagnapagna.

Kasla aggampor a danum-dissuor ti panagdengngegna kadagiti agburak a dalluyon nga in-inut met laeng nga aglusdoy agingga a kasla tarakitik laengen ti arbis a mangdilpat iti kadaratan. Akuenna, dayta nga ungor ti maysa a kaay-ayona tunggal umay agwatwat ditoy baybay— malaksid iti presko nga angin nga ipug-aw ti saklot ti mangliwengliweng a taaw.

Nalawa koma kenkuana ti ruangan a tumayab nga agdisso iti nalawlawa a pagaraban ngem para ken ni Braulio, adda ditoy— iti Cabaybay nga ilina— ti awan kapadpadna a diro ti biag. Ania pay, aya, ti sapulenna iti agdama a panggedanna? Makuna a natun-oynan ti arapaapna iti naganus pay laeng nga edadna.

Lima a kalgawen sipud nagtugaw a baro nga ama ti Bilid Elementary School. Dagiti proyekto ken panagbalbaliw ti timek ti liderato ni Braulio… wen, ni Sir Braulio. No iti gobierno, kasla kigaw ti panaglupos, iti imatonanna: kalapati daytoy a naamo a pagnumaran ti sibubukel a Barangay Bilid.

Rinugianna ti ag-jogging idi mariknana a nakasaganan. Iti batog ti plasa ti pannaka-finish line-na. Santo met laeng agsubli. Mapanto nga uppat a pulo minuto nga aramidenna daytoy.

Tunggal aldaw a makawatwat, kasla manaynayonan ti pigsa– nga awan kadagiti kabaddungalanna. Mano kadagitoy ti kasla aguppat a bulan ti tianda idinto a nagtataerda met nga Adan? No koma gesdanda ti nasanger ken ammoda ti agwatwat, kunkuna ni Sir Braulio iti nakemna.

Narusepen iti ling-et. Pimmardas ti bitek ti barukongna. Ngem dina man marikna ti bannog. Kasla samiweng latta dagiti agbangon ken agburak a dalluyon iti panagdengngegna. Pinardasanna pay ti nagaskaw. Sumirsiripen ti init iti daya idi agsubli iti simmaloganna itay.

“ASINO man nga interesado, Kakabsat, makiuman laeng kadaytoy kabsatyo,” impinal ni Sir Braulio ti programana kadayta nga aldaw.

No kastoy nga alas kuatro agingga iti alas singko ti agsapa ti Sabado ken Domingo, paseten ti biag ni Sir Braulio ti nakubong a kuarto a yan ti mikropono, agduduma a player ken ramit-komunikasion. Maysa a DJ iti FM ditoy Cabaybay. Ngem naisabali ti porma ti programana. Malaksid kadagiti samiweng-Iluko nga ipatpatayabna, ken dagiti mai-text a mensahe, tratarenna pay dagiti isyu iti ilida.

Inawaganna dagiti annak a nataengan unayen no ikompara kadagiti kaadalanda. Kasta metten dagitay out of school youth a makunkuna. Maysa a programa ti gobierno ti pannakaipaay kadagitoy iti eksaminasion tapno ma-accelerate-da iti agdama a kasasaadda. No maipasada daytoy nga eksaminasion, maikkanda iti diploma a katukad met laeng ti diploma dagiti nakaturpos iti elementaria wenno haiskul. Kasla ken ni Pacman!

Ni Sir Braulio ti coordinator dayta a programa ti Edukasion ditoy a deppaar ti Amianan a Luzon.

Binagkatna dagiti gamigamna a simrek iti booth. Kalpasan ti sangkabassit a pannakisarsarita iti guardia ken teknisian, impakadanan. Mapan pay agwatwat a kas nakairuamanna.

“Talaga a naturedka, Sir,” indayaw ti guardia.

Napaisem. Manon, aya, ti nangibaga kenkuana iti kasta? Ti panangibutaktakna kadagiti anomalia iti Cabaybay ti kayat a sawen ti guardia. Dagiti iregularidad a mapaspasamak: ti kinaladaw a sumrek dagiti agtrabaho iti munisipio, dayta ‘nak-ti-sal-it a hueteng, dagiti agraraira a maiparit nga agas, ti fruit game a pagmamauyongan dagiti ubbing, dagiti pasaway a drayber, dagiti internet café nga agpastrek kadagiti estudiante uray oras ti klase idinto a maipawil dagitoy a kas nakailanad iti ordinansa ti ili, dagiti matmaturog nga opisial wenno otoridad. Ken adu pay…

Akemtay’ dayta, kunkunana met no kasta a dayawenda. Ta asino pay ngamin, aya, ti agtimek no di isu nga adda iti lugar? Akuenna, adda met panagamak nga agbangbangon iti barukongna no kasta a rugiannan ti mangbanat. Ngem no mapanunotna ti sibubukel a pagsayaatan dagiti umili, dagus a mapunas dayta a buteng— agpukaw a kas asuk iti law-ang ket maurnong dita ta inton panawenna, yetnag ti langit a kas bisibis iti mawaw a daga.

Ipintana ti naganna ta panggepna ti tumapog iti basingkawel, kunkuna dagiti dadduma.

Basingkawel? Tirtiraenna dagiti agtuturay sa ita makipaset kadakuada? Hahaha! Di pay a nadadael ti isipna! Saan pay laeng, kunkuna ni Sir Braulio iti isipna.

Patpatiem dayta, kunkunada pay. Naggapu met ket iti hueteng dayta kotsena!

Nupay nasakit dagita nga ipulpulagidda kenkuana, a bumangonan a kasla dalluyon ti gura iti barukongna, baybay-anna lattan dagitoy. Palso dagita, irasrasonna lattan. Kayatdak laeng a tippuogen!

Sakbay met ketdi a sinerrekna daytoy a kas nayon ti widawidna iti inaldaw, inadalnan no ania dagiti mabalin nga ibungana. Ngem awan ti nakitana a pagdaksan.

KAS kabang-i ti malaylayet a bulong-saba a pagbungon iti patupat ti ayamuom nga inyeg dayta nga agsapa ken ni Sir Braulio. Uray la dimmakkel dagiti matana idi yangadna ti rupana a nakaitalimudok iti report nga ar-aramidenna. Naipasabat kenkuana ti maysa a dayag a nakapantalon iti maong a naasmangan iti kumepkep a pink a blusa. Nalanay ngem mangar-arit dagiti mata a nakaiturong kenkuana. Agar-arimasa dagiti bibig. Iti tantiana, awan pay disiotso ti bisitana.

“Good morning, Sir,” naidaydayaw.

“Good morning, too!” Di ammo ni Sir Braulio no simngaw ti timekna wenno saan. Inwagisna ti tugaw iti sangona.

“Agyamanak, Sir.”

“Ania ti maipaayko? Ken ania itay ti madaydayaw a naganmo, Ba’sang?” uray no nakatugawen ti bisitana, kasla maaw-awanan pay laeng ni Sir Braulio. Naitalimudok ti imatangna iti nakarit a dua a munturod iti sanguananna. Adda ikarkari dagitoy a nalamiis nga ubbog— ubbog a di kauma nga inumen; a di pay nasarakan dagiti adbenturero; a di pay nasukisok ti puonna…

“Siak ni Ma. Christine de Acis, Sir… taga-Buyon. Kayatko koma ti agaplay iti eksaminasion nga inyawagyo iti radio… no mabalin!”

“Kasta kadi? Ala, nasayaat met, Ba’sang, ta maituloymo met laeng ti panagbasam…”

“Wen, Sir. Diak naileppas ti kina-first year-ko. Iti nangngegak a programa ti gobierno para kadakami nga out of school youth, nariing ti arapaapko a makalpas met laeng.”

Nakapanawen ti bisitana ngem ken ni Sir Braulio, kasla adda latta daytoy iti sangona a nakasamsam-it ti panagis-isemna; nga aginakbay ti banglona; nga adda yaw-awisna nga ubbog…

Winagwagna ti ulona. Nagdiram-os bareng mayaw-awanna ti ladawan ni Ma. Christine ngem kaskasdi a nakalamina daytoy iti utekna. Indissona ti ar-aramidenna itay ket nagturongen iti kantina ti pagadalan.

Nagungor dagiti dalluyon iti isipna.

(ADDA TULOYNA)