Iti Duyog ti Singasing: Dagiti kapintasan a sarita ti Bannawag (Maudi a paset) | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Dagiti kapintasan a sarita ti Bannawag (Maudi a paset)

SAAN KOMA a kitaen no ania ken kinaasino ti/dagiti karakter no di ket kasano a nasurat ken impresentar ti author ti ideana. Ta adu met dagiti nalatak a karakter nga addaan iti di nasayaat nga aramid a kas ken ni Dracula, daydiay mammapatay iti Elm Street, ni Robin Hood,  ken adu pay.

Saan a basol ti author no saan a nasayaat ti aramid ti pinarsuana a karakter. Dayta ngarud ti karakter ti istoria. Apay a di awaten ken husgaan ti sarita a kas sarita a saan ket segun iti kinadakes ti/dagiti karakter.

Kayatna a sawen, napintas ti sarita ta urayka nagtanabutob ken nagsennaay. Dagita a napasamak dagiti inna ket saan nga imbaga ti author ta saan met a rumbeng ket nga ibaga   no di ket iladawan dagitoy. Dayta gawat ngamin ti rason no apay a napasamak dagita. Napapintas met ti pannakaidetalie dagiti rumbeng a maidetalie.

Saan laeng a ti taraon ti pisikal a bagi ti nagawat, no di pay ti spiritual a bagi.  Nagnunog dayta pannakagawat ti pisikal a bagi, nairaman a nagawat ti intellectual ken spiritual a bagi. Gawat a talaga.

Pati dagiti karakter ket saan a naibaga no di ket nailadawan ti kinaasinoda. Banag a nangpapigsa la unay ti sarita.

4) MAYSA NGA ALDAW ITI BIAG TI AMITAO, sarita ni Reynaldo Duque.

Kadagiti amin a binasak a sarita, daytoy ti “well written.”

Kapipintasan, kauurnosan amin.

Wala kang itatapon, kuna dagiti Tagalog. Awan a pulos ti mapilawko iti pannakaisuratna.

Rekomendado a para lektiur kadagiti agdadamo. Ngamin, the simplest form of short story daytoy a sarita.

Kastoy man ti structurena: maysa a traditional

a) exposition — pannakaiparang ti parikut (ti nuang) – ti kinauyong  ti amona

Idi basbasaek ken naiparang a dagus ti parikut, kellaat a naiserrek daydiay agpalpaltog ti billit a lakay. Ne, apay itan a kasta, kunak.

Simmeksek iti panunotko a maysa la ketdi daytoy a paripirip ti sarita: nauyong ti tao kadagiti ayup. Matay la ketdi daytoy a nuang, kunkunak ti bagik, nga isu daytoy ti paset ti “panagbasa” a horizons of expectation, adda daydiay sisiimen a mapasamak.

b) Precipitating events – pannakawarwar dagiti dadduma pay a maidetalie: kas iti labistori da Amitao  ken Dayag. Ti panagkapon ken dadduma pay

c) complication — kayat ni lakay Gusting a pakapon ni Amitao.

Kasanon ti arapaapna a maaddaan iti anak ken ni Dayag?

d) crisis – ti panagturongda iti kataltalonan a nakaparigatan manen ti nuang

e) climax – ti panagibales ti nuang iti amona

d) resolution – ti  panagtakder ti nuang iti tapaw ti turod iti agtangeben ti init a nakariknaanna iti naimas a bang-ar (balligi, ta nabaelanna a binales ti amona)

Agsipud ta naiparang iti damo ti sarita a naulpit ti tao, isu met laeng daytoy ti udina: naulpit met laeng ti tao. Ditoy a simrek ti paripirip idi damo, ti kinalaing ti lakay a pumaltog ti billit. Pinaltoganna met ni Amitao.

Ngem di imbaga ni author a pinaltoganda ti nuang. Inladawanna, ta kunatayo, a ti arte ket nasken a maipakita, saan a sawen. Ta ti sarita ket bunga ti arte. Isu a kastoy man iti klasiko a panangigibus ti author: “Narikna ni Amitao a kasla bimtak ti nagbaetan ti sarana.

Sinaruno ti bibineg. In-inut a naarinuknok idinto a kumudrepen ti panagkitana.

Naudi a nakitana ti kinalabbasit dagiti ulep a tumtubagen ti lumlumneken nga init.

Ti panagtabon ti init ket simbolo ti patay. Ti nalabaga nga ulep ket iparangna ti nadara nga ipapatay. Kastoy ti bunga ti arte iti sarita.

Napaltogan ngarud, di nadara nga ipapatay, saan?

Maysa kadagiti kapipintasan iti pannakaisuratna a sarita iti Iluko.

(Subliantayto daytoy ta idiligtayo iti pannakaisurat ti “The Mask of the Red Death” ni Edgar Allan Poe).

5) a) SIAK NI JUAN OBRERO: OFW, ni Reynaldo Duque; ken  b) FATHER ANIANO, ni Jovito Amorin – gapu iti naisangsangayan, naidumduma a tekniko iti wagas ti presentationda: voice tape ti Juan Obrero idinto ta babaen iti phenomenal technique — ti “bileg iti pannakakita iti napalabas” ti Fr. Aniano. Nakalinlinteg pay ti pannakaisuratda.

Nabileg met dagiti nadakamat a topiko: kinabannuar. Dagiti bannuar iti agdama a panawen, dagiti OFW, ken dagiti bannuar iti napalabas a panawen, dagiti immalsa iti inigges a gimong dagiti naturay a ganggannaet

Napipintasda amin. Uray dagiti saanko a napili ket makirinnupakda la ketdi iti Tugade Awards…#