Footer

Dagiti kapintasan a sarita ti Bannawag (Umuna a paset)

Maysa a gayyem ti nag-email ken nagdamdamag no apay nga insardengko ti agamiris kadagiti sarita. Saan met, kunak.

Diak insardeng no di naginana. Naisandi ngamin dagiti daniw, a kas kiddaw met ti maysa pay a gayyem. Lalo dagiti porporma ken panagaramid kadagiti addaan porma a daniw. Nga isu ti topikotayo kadagidi naglabas.

Dinakamatna pay dagiti naipablaak iti Bannawag ken salip kadagiti naipablaak. No adda kano met pilik.

Ngimmato pay ti kidayko. Kasano koma nga adda pilik ket diak met masangon ti agbasa iti Bannawag. Ketdi, saan pay a maidispley kadagiti newsstand iti bangketa ti siudad, addan kopiami nga ideliber ti maysa kadagiti kadakkelan a news dealer. Ngem di met mabalin a basaen nga insegida ta agiinnuna dagiti saringit ken kapungan a mangukrad.

Nagangayanna, diakton masango a basaen, lalo no madaman ti panagresertsko.

Gapu iti e-mail, inyiladak ti nagbasa kadagiti sarita. Padasek a siripen ida tapno pagustuak ti nag-email.

Sangapulo ket maysa nga isyo ti Bannawag manipud Nobiembre 20 agingga Enero 29 ti inukradko. Nairaman ditoyen dagiti sarita a nangabak iti Palanca Awards.

Inkeddengko a mangpiliak kadagiti kapintasan. Pasensian, gayyem a nag-email, ta saanko a mapatgan ti kiddawmo a mangpiliak iti kapintasan a sarita iti 2006:

Por delikadesa kadagiti hurado itoy. Naimbag koma no saan a salip.

Maawatannak koma. Ngem ketdi, padasekto nga amirisen dagiti limtaw a nangabak apaman a naipablaak dagiti nangabak. Padasekto a siripen babaen iti kunam a critical reading and critic’s view (Introduction, summary, analysis of the presentation, response to the presentation, and conclusion).

Isu nga inawagantayo iti Dagiti Kapintasan a Sarita ti Bannawag, Nobiembre 20, 2006 – Enero 29, 2007.

Dagitoy man dagiti sarita: Maysa nga Aldaw iti Biag ni Amitao, Reynaldo Duque; Ti Mannanakaw, ni Artemio Dagan; Gawat, ni Juan Asuncion; Memeho ni Francisco Quitasol; Father Aniano, ni Jovito Amorin; Aves, ni Neyo Valdez; Ni Baket Gimma, ti Aso, ken ti Atang, ni Arnold P. Jose; Sangasako a Kuarta, ni Mancielito Tacadena; Tugot, ni Danilo Antalan; Boy, ni Fernando Sanchez; Nabungon iti Lawag, ni Bernardo Tabbada; Siak ni Juan Obrero: OFW, ni Reynaldo Duque; Ni Dalusapi, ni Danilo Antalan; Daton iti Tumanor a Kaputotan, ni Prescillano Bermudez; Dagiti Nakilinong iti Lubong, ni Joel Manuel; Ti Bagyo, ni Samuel Corpuz, Jr.; Idi Inyawid ni Manang ti Nobiona a Koreano, ni Dulce Amor Mariano; ken, Ti Dayag iti Bakras ti Bantay, ni Francisco Quitasol.

Sangapulo ket walo a sarita. Pinadastayo ida nga inamiris ken sinukisok ti nagpigsaan ken nagpintasanda ket nangpilitayo kadagiti kapipintasan a sarita. Nagpipintasda amin ngem adda latta met dagiti tumakder a napimpintas.

Dagitoy dagiti napilik a lima kapipintasan:

  1. Nabungon iti Lawag, ni Bernardo Tabbada
  2. Daton iti Tumanor a Kaputotan, ni Prescillano Bermudez
  3. Gawat, ni Juan Asuncion
  4. Maysa nga Aldaw iti Biag ni Amitao, Reynaldo Duque
  5. a) Siak ni Juan Obrero: OFW, ni Reynaldo Duque; ken b) Father Aniano, ni Jovito Amorin

Napipintasda amin. Ngem kaniak a biang, dagitoy ti pilik a nagsasagannad a kapipintasan.

Siripentayo ida a saggaysa.

1) NABUNGON ITI LAWAG, sarita ni Bernardo Tabbada. Iti theory of social realism, nakapappapati ti pannakaisurat ti sarita. Naurnos ken tumutop dagiti naibaskag a balikas. Nabaked la unay ti karakterisasion ti abogada a nabungon iti lawag (kaniak a biang, inawagak daytoy iti nagbubukel nga ulep, a kas iti “Nagbubukel Nga Ulep iti Lulonan ni Eugenia Pader”, maika-3 a Gunggona iti Salip iti Sarita ti GUMIL Pangasinan ken impablaak ti Bannawag). Holy ti kayat a sawen dayta “nabungon iti lawag.” Dagiti laeng “holy persons” ti maaddaan kadagiti nasisin-aw a kapanunotan ken napudpudno a panagserbi. Manipud iti rugi agingga iti gibus, saan a pulos a nagbaliw ti karakterisasion ni abogada. Consistency, kunada dayta.

Kasta met ti anakna, ti napanglaw a pamilia a tultulonganda

Inladawan daytoy a sarita saan laeng a ti sibubukel nga agdama a gimong no di pay ti sibubukel a sankataw-an wenno inladawanna ti tao nga aggargaraw iti agdama a gimong.

Inladawanna ti kangrunaan a parikut ti gimong, ti kinapanglaw. Ngem kas iti kunkunatayo a kanayon idi kadagiti komentario, analisis ken kritisismo, saan koma a basta iladawan ti parikut no di ited ti solusion. Itoy a sarita, inted ti author ti solusion: adda a mismo iti makimbagi, ken iti “kaarrubana.” Saan a literal, don’t take it literally ti balikas ditoy a “kaarruba”. Ti “kaarruba” ditoy ket isu met laeng ti “pada a tao.”

Wen, husto ti author, saan a kabaelan nga umalut-ot iti gayunggayong ti kinapanglaw nga is-suna, (panglaw ken pamiliana) nasken met ti pannaranay ti padana a tao (ti abogada, ti anakna, ken ti sinag) ken ti gobierno (DSWD)

(Adda tuloyna)