Footer

Dagiti rinet iti edukasion

Isu la nga isun ti mangngeg: nababa ti kalidad ti edukasion. Ngamin, di makabasa ti estudiante, nakapuy nga ag-English, nakapuy iti Math ken nakapuy ng agbasa.

Kadagiti dadduma, nakapuy ti ulo ti ubing. Masansan nga ipato lattan a nakapuy ti ulo ti ubing agsipud ta saan a makasurot iti klase.

Ngem saan a maikkat ti nainget a panagusisa no apay a nakapuy ti ulo ti ubing. Apay nga ipatotayo nga insegida, saan ket nga agimbestiga, no apay a “nakapuy” ti ulo ti ubing?

Ta iti pudno a biag, adda aya makuna a munnel ken tabbed? No maasa a kanayon ti buneng tumadem. Malaksid no lulot, kunam, ta lulot lattan? Ngem sabali ti buneng iti tao.

Adda la ketdi rason no apay a natabbed ti ubing. Nasken a takuaten dayta a rason.

Iti maysa nga estudiante a natabbed, adda la ketdi bukodna a rason no apay a kasta. Kangrunaan a characteristic wenno aramid/ugali daytoy ti kinaawan ti interesna iti pagkapuyanna a subject.

Apay nga awan ti interesna? Adtoy dagiti posibilidad: di makasurot (wenno ad-adda nga awaganda iti slow learner), dina maawatan ti wagas ti panangisuro ti titser (ta adda dagiti boring a titser iti klase kasta met nga adda dagiti makaguyugoy ti panangisuroda ket kutkotenda ti interesmo kadayta a subject agingga a dumteng ti panna-kaasa. Ti partisipasion ti estudiante iti klase ti kuestion ditoy. No nakipartisipar dayta iti recitation, discussion, ken dadduma pay, interesado la ketdi a makasursuro.

Adu pay dagiti posible a makalapped iti interes ti maysa nga estudiante: kas koma ti parikutna iti personal (ayat ken dadduma pay), iti pamilia, iti barkada, iti pinansial, ken kinamanagbabain (inferiority complex).

No di makasurot iti klase

No daytoy ti rason, nasken a mangaramid ti titser iti pamuspusan tapno makasurot ti ubing. Ania ngata ti rason no apay a di makasurot? Takuaten. Aramiden ti wagas a mangguyugoy iti interesna. No adda dayta nga interes ket di pay laeng makasursuro, nalabit nga slow learner ti ubing.

 Nalabit a napartak la unay ti pacing ti panangisuro ket  mabati ti ubing nga agmalmalanga. No nabati, dumtengen kenkuana ti pannakaaburido ken dakkel a parikut ket agsapul metten iti ridaw a rummuaranna kadayta a situasion a nakaipasungalngalanna. Mabalin nga ag-drop iti klase, di sumrek iti klase, ken mangpataud iti rason –  aniaman a rason – tapno laeng maliklikanna dayta a subject.

Malapdan wenno maliklikan dayta lack of interest babaen ti umno a proseso ti panagsursuro (process of learning).

Dakkel a banag iti pannakatubay ti panagadal ti ubing ti proseso ti panangisuro, lalo iti proseso a gagangay wenno magaw-at ti kapanunotanna.

No ania dagiti proseso iti panagadal a saan a nalaka a maawatan ken narigat a sumagepsep iti muging, liklikan ken ipanunotan iti kasukat wenno ibaba pay bassit ti level ti panangilawlawag tapno gaw-atenna dagiti mabati iti ngitingit ti panangisuro.

Daytoy iti biang dagiti mannursuro.

Iti biang dagiti nagannak,  mangibunga iti dakkel a parikut ken posible nga isisiasi ti anak ti panangbaybay-ada wenno saanda a panangited iti atension kadagiti agis-iskuela nga annakda.

Nasken ti panangammoda iti kasasaad ti anakda iti eskuelaan: no naragsak met laeng iti inna panagiskuela, dagiti ar-aramidenna, dagiti gagayyemna, no asinoda ken ti aramidda. Itoy, makitam a nagannak no asino ti gagayyem ti anakmo ket ammom metten no ania ti impluensia a mapidutna. Ta kas kunadan, ibagam dagiti gayyemmo ta ibagak met ti kinaasinom. No dagiti kutokuto iti biliaran ken internet shop ti gayyem ti anakmo, agbalawkan ket paliiwem ti anakmo amangan no maysan kadakuada. Ramaramen ti nalungsot a kamatis dagiti kaduana iti uneg ti labba.

No ania dagiti kasapulanna.

No dimo damagen dagiti kasapulanna, agsadut ti estudiante. Lalo no dumawat ket dimo ikkan, lalon a sumadut daytoy. Ta kasano koma nga agiskuela no awan man la ti igatangna iti papel wenno bolpenna, no awan man la ti pagpletena a mapan ken agawid nga agiskuela, wenno di man la makabayad iti kontribusion wenno tuition fee?

Nasken nga isapulan ti nagannak iti sungbat amin dagitoy a parikut. Nasken nga iyadalda ti panagsalimetmet ti anak, no kasano a gastosenna ti kuartana iti umno ken maikanatad a wagas.

Ii kanito a saan a nagtuloy ti estudiante, nag-drop wenno kellaat lattan a di simrek, karaman daytoy iti listaan ti estatistika ti eskuelaan, ken iti estatistika ti edukasion. Karaman dagitoy nga ubbing iti datos dagiti nadadael a sirib. Sayang.

Napateg la unay ti relasion ti nagannak ken titser. Saan a maitsepuera ti uray maysa kadakuada. Nasken ti nasamay ken nainggayyeman no di man nainkabsatan a relasion. No kasinged ti nagannak ti titser, ammona ti mapaspasamak ti anakna iti uneg ti eskuelaan. .

Kasapulan nga atenderan ti ina dagiti miting ken awag ti titser. No madlawna a bimmaba wenno saan a nakapasa ti anakna iti asignaturana, mangilatang a dagus iti tiempo a  makisarita iti titser tapno ammuen ken adalenna dagiti rason no apay a saan a nakapasa ti anakna.

Kadagiti dadduma nga ina,  kagurada a dagus ti titser no di nakapasa ti anakda a dida ammuen no apay. Banag a di umno nga aramid. No kastoy ti takderda, lalo a saan a makaruar ti estudiante. Lalon ti gastos ta nasken nga uliten manen wenno kamaten ti anakda ti saanda a naipasa a subjectda babaen ti summer class.

Kadagiti estudiante, ti edukasion ket panangtubay iti kinaasino iti masakbayan, isu a saan a barengbarengen. Narigat ti awan ti adalna ta marigatan a sumrek iti trabaho. Iti panagbirokan iti trabaho, umununa a maawat dagiti adu ti ammona wenno dagiti graduado. No awan ti naturposmo, uray security guard laeng, amangan no saankan a pumasa iti interview.

No sika tay addaan iti adalna, saanka a maikuspil, saanka a paudi, ken sika daytay mararaem la unay. Isu a nasken nga igaedmo ti agiskuela.#