Dagiti sarsarita para ubbing (Maikadua iti tallo a paset)

Nalawag ti kinainosente dagiti aramid ken panagpampanunot dagiti ubbing ket iti kaanoman saan a pulos a natibnokan iti malisia ken dadduma pay nga aspekto iti muging ti nataengan,

Iti pammaliiwtayo, naganus pay laeng ti literatura dagiti ubbing iti pagilian no ikompara kadagiti sabsabali a nasion.

Lalona kadagiti naputar iti bukod a dila ni Ilokano. Ti kinakisang dagiti mabasa, mangngeg ken mabuya ti makitatayo a rason; ti limitado a panangragpat kadagitoy ket nasken a mawarwaran pay nga umuna tapno pumayagpag iti tangatang ti pannakapnek.

Nakisang ti mabasa nga Ilocano Children’s lit. Nagsardengen nga agipablaak iti sarsarita ti Bannawag, nagsardengen ti pasalip iti sarsarita nga inesponsoran ni Honor Blanco Cabie ket kadagiti dandaniw a para ubbing met ita ti nakaituonan ti imatangda.

Nailadawan ti kinapudno ti ilulutuad dagiti sarsarita babaen ti pilit a panangibaklay dagiti mannurat, tagapatarus, editor ken ilustrador iti salaysay ni Eugene Y. Evasco a napauloan iti “Sitwasyon ng Panitikang Pambata sa Pilipinas (2010-2012)” a nangidataganna iti kasasaad ti Children’s lit iti agdama.

“Walang duda, hindi nagkukulang sa inisyatiba ang mga manunulat, ilustrador, at tagapaglimbag tungo sa ikauunlad ng panitikang pambata sa Pilipinas. Karamihan sa mga produksiyon ay maituturing na sugal, kapangahasan, at pakikiisa sa pagpapayabong ng anyo at nilalaman ng mga aklat pambata. Hindi maituturing na trabahong mapagkakakitaan ang paglikha ng mga aklat pambata, sa pananaw ng mga manunulat, tagasalin, editor, at ilustrador. Ngunit naglaan sila ng maraming oras sa training at pag-aaral upang matamo ang mataas na antas ng sining at propesyonalismo. Binubuhay ng mga pangunahing palimbagan gaya ng Vibal, Anvil, Lampara, Tahanan, at Adarna ang anyo ng panitikang pambata sa pagsusulong ng mga bagong anyo, gayong may mga puna’t batikos sa kalakhan ng kanilang komersiyal na mga produkto. Anu’t anuman, napapanatili nilang maunlad ang produksiyon ng panitikang pambata na hindi laging sumasandig sa mga de-kahon, pormula, at gasgas na mga paksain”.

Pudno la unay ti kunana a saan a maibilang a trabaho a pagganaran wenno kumitaan ti panagsurat, ta kas iti nakuna iti naminsan ni Reynaldo Duque, di pay mabalin nga igatang iti kape. Nupay kasta, gapu dayta pannakapnek (satisfaction) sanguen latta dagiti mannurat ti talentoda nga agaramid iti sarsarita; kadagiti publisher, pudno la unay ti kuna ni Evasco a pannakisugal, kinadursok nga aramid ti agipablaak kadagiti libro a saan nga ammo wenno saan a sigurado nga agsubli pay ti puonan. Nupay kasta, aramidenda latta met ti amin a kabaelanda iti panagdur-as dagiti libro a para ubbing. Isu a kitkitaenda met a nalaing dagiti pinutar a saan a nakasanggir a kanayon kadagiti pormula, de-kahon wenno dagiti naulit-uliten nga idea nga iti kabayagnan a maul-ulit ket saanen a malagip a kaano a nangrugi wenno nangrugi iti time immemorial kunam lattan.

Kas iti singasing ni Evasco, kasapulan kano dagiti timek dagiti nadumaduma a rehion tapno mapabaknang ti literatura a para ubbing iti pagilian. Kastoy man iti pammaliiwna:

“May mga inisyatiba rin mula sa mga indibidwal, mga organisasyon, at mga masigasig na tinig mula sa rehiyon upang punan ang mga nakaliligtaan ng mga komersiyal na tagapaglathala.”

Wen a, an-annuen ngarud dagiti regget nga agprodius kadagiti sinurat a para ubbing no awan iti badang nga agtaud kadagiti kakailian, dagiti mannursuro iti amin nga agpang (level), dagiti estudiante ken dagiti mangipatpateg ken napinget a manartarabay iti panagsantak daytoy a benneg, ti literatura.

(Maituloyto)