Dagiti tradision iti baro a tawen: sirmata ken parmata

Nabaknang ni Pinoy iti panangselebrarna ti idadateng ti baro a tawen. Adu a kustombre ken tradision.

Adu a sirmata iti masakbayan a kaadduanna, nagtinnag laeng a parmata.

Ti panangsirip kadagiti sumagmamano a tradision iti baro a tawen ti linaon daytoy a sinurat. Nasken kadi dagitoy wenno ania ti kaipapananda? Ania dagiti maitedna a madi ken  nasayaat?

Adtoy man dagiti tradision  Pinoy nga intay siripen:

1. Panangisagana iti adu a makan. Tapno adu, nalabon ti sumrek a makan wenno taraon iti masungad a baro a tawen ti goal  wenno rason ditoy. Pasangbayen ti baro a tawen babaen ti kinalabon tapno nalabon met ti taraon iti agmakatawen.

 Pagsayaatanna: future-oriented goal. Panangsirmata iti masakbayan ti kayat a sawen daytoy. Kayattayo a sirmataen ti kinalabon iti agmakatawen isu a nasken a nalabon ti isagananatayo a taraon.

 Pagdaksanna: uray sika ti kaadduan ken kalabonan iti sagana no kalpasanna,  dika met agtrabaho wenno nakatungangaka dita suli, adda ngata sumrek a taraon a nalabon?

Adda daydiay panangnamnamam ta inaramidmon ti tradision. Ngem no kurang ti aramid, awan met laeng ti kaipapanan daytoy a sirmata. Agtinnag laeng a parparmata, ket inton makariingka, maammuam nga agin-indayonka laeng iti yuyeng ni Juan a nakanganga nga agur-uray iti pannakatnag ti bunga ti bayyabas.

2. Panagariwawa. Paputok. Sinturon ni Hudas. Super Lolo. Fireworks a superngina. Iti probinsia, panawen ti panangiyasa kadagiti dulin. No adu ti istak a bala, itira  daytay let’s go. Ket no maayatan, idoble wenno itriple. No sungbatan idiay bangir wenno iti sabali a purok wenno barangay, rugi daytan ti pinnasikatan uray maiparit ti agpaputok iti paltog a kas waragawag ti kapolisan gapu iti itden a peggad ti naiyaw-awan a bala. Uray no nainget ti kampania ti DOH nga Iwas Paputok, adu latta ti agpaputok.

Pagsayaatanna (kano): tapno mabugiaw dagiti dakes nga espiritu.

Pagdaksanna (ti kunak): no bonus a sueldo ti inggatang kadagiti paputok wenno bala ti paltog, inusar daytoy iti awan kaes-eskanna a banag. Bugiawen ti dakes nga espiritu babaen ti paputok? Tinawentayo nga agpaputok, ngem di met mabugiawbugiaw ti nalabesen a kurapsion a mapaspasamak iti gobierno, ti kumarkaro a kinakurapay nga ultimo ubbingen nga inosente ket agpakamatay payen. Uray agpaputoktayo, ditayo met mabugiaw ti nasaknap a krimen, isnatsing, kidnapping, robbery hold-up, bank robbery, prostitution, corruption, rebellion (military, makakannigid, Abu Sayyaf, MILF, MNLF), panangliput iti gagayyem, asawa ken dadduma payen dita.

Agpaputoktayo man ken saan, sagrapentayo latta iti sumungad a baro a tawen ti epekto ti panagngato ti gasolina, krudo ken LPG. Umir-irut latta ti barikes.

3. Maluktan amin a  tawa ken ridaw sakbay nga agalas-dose. Ala wen, naimbag dayta  ta rummuar ti dakes nga espiritu no adda a nakapupok iti uneg ti balay. Ngem yan ti lohika daytoy? No linuktantayo, di kad’ ammotayo wenno mamatitayo nga adda dakes nga espiritu iti uneg ti balay? Apay a yuray pay ti baro a tawen satay paruaren ti dakes nga espiritu?

Ala wen, nasayaat no dayta  isasangbay ti parabur ti rason. Ngem kas iti nakunakon,  saan a maikanatad ti pammati a di buyogan iti aramid. Ta “nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa.”

4. Panangisagana iti sangapulo ket tallo (13) a nagtitimmukel a prutas. Diak mabatok no sadino ti nagtaudan daytoy a pammati. Uray ania a prutas a nagtimmukel, isu nga uray dagiti naata ken karissabong a bayyabas, atis, santol, chesa, tsiko, granada , murod, sandia, ken dadduma pay, mapuros ken mailako itan iti nakangingina. Iti kaadu ti demand, super ngina la ngaruden, narigat pay a sapulen iti merkado, lalo iti siudad.  Dakkel nga oras ti mabusbos nga agsapul kadagitoy.

Kadagiti dadduma a di makaurnong iti prutas, mabalin (kano met) a maikabil ti nagtimmukel a banag santo ipalapal wenno ibasura kalpasanna.

5. Pannangan iti sangapulo ket dua nga ubas no dumtengen ti alas dose. Tapno sumangbay ti suerte wenno bumaknang (kano) ti naku-rapay.

Kasanon dagiti awan ti igatangda iti ubas? Saan ngata a nasaysayaat laengen nga inted koma ti gobierno daydiay P500,000.00 (iti tunggal diputado ken gobernador) kadagiti marigrigat tapno adda igatangda iti uray kagudua kilo nga ubas?

Mano ti nakaawat kadaytoy? Kadagiti di pay nabsog, dumawdawatda pay iti kanayonanna a P2 billion pork barrel. Anak ti kamatis! Agariwawatayo. Ipukkawtayo ti nalabes a corruption. Ngem mapapanawtayo ngata dagitoy dakes nga espiritu iti gobierno?

Nagasatda ta adda saganada nga ubas. Ta immawatda iti igatangda. Ngem kadagiti nakurapay a kas ken ni Marianeth a nangan iti nagtimmukel a basikaw ni patay? Adu pay dagiti kas ken ni Marianeth. Ngem adu pay ti maikurimed a pera sa bayong.

Itoy a punto, wen, dagiti mangmangan iti ubas ti bumakbaknang idinto a pumangpanglaw dagiti nakurapay a Pinoy a di makadanon iti  lamisaanda uray anniniwan wenno angot laeng ti ubas.

6. New Years resolution.  Deklarasion ti panagbalbaliw a kaaduanna ti saan a matungpal.

Kas iti saan a pannakatungpal dagiti kari dagiti nagkari idi panawen ti panagpipili. Ta intayaben ti kali daydi wenno dagidi a kari.

Ania ngata no agaramid dagiti amin nga agserserbi  iti new year’s resolution a liklikanda ti agkurakot iti kuarta ti ili ken ipangpangrunada ti agserbi a di ket agpabaknang?

Ngem new year’s resolution daytoy a gagangay a di matungtungpal!

Eniwey, hapi niu yir!!!