Baro a daily minimum wage iti private sector iti Region 1, inyetnag ti DOLE

LAOAG CITY — “Better late than never; nasaysayaat laengen nga adda bassit a mainayon a sueldo dagiti piman a mangmangged iti pribado a sektor ngem ti awan a pulos.”           

Dagitoy ti nagduduma a reaksion dagiti agtatatrabaho iti pribado a sektor iti Ilocos Region kalpasan nga inyetnag ti Department of Labor and Employment – National Wage Board iti Region 1 ti Wage Order No. 20: “Providing for New Daily Minimum Wage Rates of Workers and Employees in Region I.”

Pormal a nayetnag ti Wage Order No. RB1 – 20 kabayatan ti komperensia iti Implementing Rules and Regulations iti Asuncio Hotel, Laoag City idi Abril 26, 2019.

Indauluan ni DOLE Region 1 Director Nathaniel Lacambra ti pasken, ken inatenderan dagiti pannakabagi dagiti employer and employees sector manipud iti probinsia nga Ilocos Sur ken Ilocos Norte. Immunan a naangay ti komperensia sadiay San Fernando City para kadagiti taga-La Union ken Pangasinan.

Maibasar iti baro a Wage Order, dagiti agtatatrabaho iti pribado a sektor: Non-Agriculture; 30 or more employees,  manipud iti sigud a daily minimum wage a P310 ket manayonan iti P30, ken agbalinen a P340; 10 to 29 employees, manipud iti sigud a daily minimum wage a P285 ket manayonan iti P25, ken agbalinen a P310; 1 to 9 employees, manipud iti sigud a daily minimum wage a P265 (category above P3 Million – P15Million) ket manayonan iti P17 ken agbalinen a P282; ken 1 to 9 employees, manipud iti sigud a daily minimum wage a P256 (category P3 Million and below) ket manayonan iti P17, ken agbalinen a P273 kabayatan ti panagepekto ti Wage order, ken manayonanto pay iti P9 kalpasan ti innem a bulan nga effectivity ti order.

Nayetnag met ti Wage Order para iti Agriculture: Plantation, manipud iti sigud a daily minimum wage a P265 ket manayonan iti P30 ken agbalinen a P295; ken iti Non-Plantation, manipud iti daily minimum wage a P256 ket manayonan iti P26, ken agbalinen a P282.

Iti dayta met laeng a pasken, pormal a nayetnag ti Wage Order No. RBI – DW 02: Prescribing New Monthly Minimum Wage Rates for Domestic Workers in Region I.

Sagudayen ti baro a Wage Order, ti binulan a sueldo dagiti Kasambahay wenno katulong kadagiti siudad ken first class municipalities, manipud iti sigud  a P3,500 ket manayonan iti P1,000 ken agbalinen a P4,500; ken para kadagiti katulong kadagiti dadduma pay a muninsipalidad, manipud iti P2,500 ket manayonan iti P1,000 ken agbalinen a P3,500.

Naipakaammo pay a ti effectivity dagiti dua a wage order ket nangrugi idi Abril 30, 2019. Ti umuna a tranche ket nangrugi idi Abril 30 agpatingga inton Oktobre 29, 2019; ken ti maikadua a tranche ket inton Oktobre 30, 2019.

Impakaammo ni Dir. Lacambra a nayetnag dagiti dua a baro a wage order kalpasan ti naisayangkat a konsultasion ken pannakatingiting dagiti economic considerations iti nayon a sueldo dagiti agtatatrabaho iti pribado a sektor. Inlawlawagna a naadal a nasayaat ti pakaseknan dagiti employers ken employees tapno balanse ti nayetnag a sueldo dagiti mangmangged a kabaelan nga ipaay dagiti employers.

Impaganetget ni Dir. Lacambra a nasken ti pannakatingiting a nasayaat ti mainayon a sueldo ta dagiti agpapaay iti DOLE ket saan laeng a pagimbagan ti labor sector ti kitkitaenda ngem uray pay dagiti employer tapno mabalanse ti ekonomia. Impaganetgetna nga uray no kasano ti kinasayaat ken kalaing dagiti mangmangged, awan met mamaayna no awan dagiti employers; ken uray no adu dagiti employers ket awan met maaramidan dagiti negosio no awan dagiti trabahadorda.

Inlawlawag ni Dir. Lacambra a kasapulan ti nasayaat nga employer-employee relationship, ken nasayaat unay no dagiti dadakkel ken makabael nga employer ket ikkanda iti ad-adu a nayon a sueldo dagiti empleadoda tapno naregregta ken napaspasnekda pay nga agtrabaho ken ad-adda pay a produktiboda ken dakdakkel ti maitulongda kadagiti employer-da.

Nagballaag met ni Dir. Lacambra kadagiti employers a nasken a surotenda dagiti wage order ta no maipulong ken maduktalan ti panaglabsingda ket mabalin nga madusada iti double imdemnity. Impakaammona nga agtignay dagiti labor inspectors tapno mapatalgedan ti implementasion dagiti wage order.

Iti pannakiuman kadagiti sumagmamano a mangmangged iti pribado a sektor, sangsangkamaysada a nangipeksa ti riknada a nagladaw la ketdin ti pannakayetnag ti baro a daily minimum wage iti Region I, ken nakabasbassit la ketdin ti nainayon a sueldo.

Impalgakda a naudi ti Region I a naipangato ti minimum wage ta amin dagiti 16 a rehion ket immunadan a nagpangato idi pay 2018 dagiti dadduma nga employers idi kainget ti ingangato ti inflation rate ken epekto ti Tax Reform for Acceleration and Inclusion Law a nangpatayok ti presio dagiti amin a magatgatang.

Impeksada pay ti sentimientoda nga iti kanginan dagiti magatgatang ket kayariganna ti awan kaibatoganna ti P30 a nayon ti daily minimum wage ta saan pay a makagatang ti maysa a kilo a komersial a bagas wenno maysa nga order a karne a masida.

Impalgak met dagiti daddua a mangmangged a no man pay naladaw unayen ken bassit laeng ti nainayon iti sueldo ket nasaysayaat laengen ngem awan a pulos ta adda pangsupusop iti gastosenda iti inaldaw.

Impeksada pay a nagasgasatda pay laeng nga amang ngem dagiti nagadu nga awan ti trabahona ta awan met ti matgedan wenno masapulanda a pangsuportada iti panagbiagda ken dagiti pamiliada.