sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Daytoy Keytotwelv a Kunkunada

Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)
SIMREK MANEN dagiti annaktayo iti pagadalan, ‘Mare. Nangrugi manen ti di maungpot a panaggasto, pannakaturtor a mangkita kadagiti masapsapulda iti inaldaw. Ngem ania ngarud, aya, ket akem/obligasiontayo ngarud a nagannak dayta. Masapul nga akmentayo!
Sabagay, para met laeng dayta iti naranga a masakbayan dagiti annaktayo. Ania ti ammotayo no dagitoyto nga annak ti mangipananam kadatayo kadagiti banag a ditayo pulos napadpadasan gapu iti kinarigat ti panagbiag? Bonus daytan ta kas nakunak ngaruden, maysa nga obligasion ti agpabasa. Ket saantayo koma a mangnamnama iti katukadna, di kadi, ‘Mare?

Ngem ti rigatna ita, adda dayta kunkunada a keytotwelv. Maikapat a tawenna pay ketdi itan. Kuna ti kaaduan a nagannak, nayon a krus wenno pakarigatan. Agasem met ngamin ti dua a a tawen a mainayon iti panagbasa? Ay, ket kuarta nga agpayso dayta!

Isu ngarud nga addada latta dagiti addang a mayat a mangpungtil, mangpasardeng ti panagtuloy ti programa a keytotwelv. Umuna ditan ni Sen. Antonio Trillanes ken ti party list nga ACT wenno Alliance of Concerned Teachers. Segun kadakuada, napilpilit daytoy a programa. Saan a nakasagana ti gobierno. Adu ti pagkuranganna kas koma kadagiti libro ken siled. Dinadaras ti nagna. Kasta met nga adunto a mannursuro ti maawanan iti trabaho iti kolehio iti umay a tawen (2016) ta awanton ti agenrol a first year.

Ngem agingga ita, awan pay laeng met ti damag nga agballigi wenno adda makita a pagturongan dagitoy a reklamo, “panangpungtil” itoy a gannuat ti gobierno. Agtultuloy latta met ti pannakayimplementar dayta a keytotwelv, ‘Mare!

Pudno ngata, aya, a paggastosan ti keytotwelv?

Timmabunoak iti maysa nga Education Summit itay Mayo. Naawis ngamin dagiti stakeholders, datayo a nagannak dayta, ‘Mare, isu a nakadar-ayak. Saanak a mannursuro kas immuna a simrek iti panunotmo.

Nadallawit iti summit ti pagsayaatan ti maipakpakat a programa ti Edukasion. Naaramid daytoy tapno kano makakamakamtayo kadagiti dadduma a pagilian. Segun kadagiti adda iti Sistema, adayon ti nakaaudiantayo iti benneg ti edukasion. Masapul a makakamakamtayo tapno ditayo maudi iti globalisasion kadagiti masungad nga aldaw.

Naagapad pay iti taripnong a ti laengen pagiliantayo (ditoy Asia) ti sangsangapulo a tawen ti basic education-na. Kinapudnona, taltallo kanon, ‘Mare, ti pagilian iti sangalubongan ti kasta. Kaduatayo dagiti pagilian ti Dyiboti ken Angola.

Ngimmato dagiti kidaymo, ‘Mare? Ita laeng a mangngegam dagita a pagilian? Kayatna a sawen, babassit dagitoy ket nakakaasi ti kasasaadda. Isuda pay ti ka-level-tayo no edukasion ti pagsasaritaan? Ay, kasla saanko a maaklon a kasta. Kitaem, a, ket pagtamtamdan dagiti ganggannaet a puli dagiti kailiantayo a naipalladaw kadagiti lugarda iti laing dagitoy nga ag-Ingles. Ken makigiddanda no trabaho ti pagsasaritaan. Makiinnartapda iti sirib.

Ket sangapulo a tawen laeng ti basic education-tayo!

Di ad-adda ngaruden no manayonan pay iti dua a tawen?\

Kitaenta dayta rasonmo, ‘Mare, no pudno a nayon a panangparigat kadagiti kas kadatayo a nagannak daytoy a programa ti gobierno. Iti Senior High School (Grado 11 ken Grado 12), alaen dagiti annaktayo dagiti basic subjects nga alaenda koma iti kolehio. Mainayon ditoy ti espesialidad a kayatda nga alaen. Kayatko a sawen, no Foods ti kayatda, sumrekda kadagiti pagadalan a mangididiaya kadaytoy. Makasursuroda no kasano ti agluto, ti mangisagana iti nasustansia ken nadalus a taraon. Di kad’ nasayaat a pagpangalandanto iti negsosio uray no mangrugida laeng iti bassit a restaurant?

(Adda tuloyna)