Daytoy Laban Kontra iti Droga

Kolum ni Jobert M. Pacnis

(Tuloyna)

 

Kitaen laengen ti presidente. Imbutaktakna nga awan panagalikaka ti kinaasino dagiti 5 a heneral nga adda kano iti likudan ti nasaknap a panagraira ti droga. A di pulos nangaklonan dagiti nainaganan kadayta a pammabasol. Ngem ita a masursurat daytoy, maysa a “Mark” ti limtaw a nangipalgak ti ammona iti droga. Pinasingkedanna pay ti kaadda dagiti otoridad nga agresresaykol kadagiti natiliwda a droga. Suktanda kano iti tawas dagiti mapuoran a natiliwda a shabu sa isudan a mismo ti mangipailako kadagitoy. Napadasanna kano payen ti simrek iti kuerpo ti pulisia (Kampo Crame, kunana) tapno yawatna dagiti riniwriw a kuarta a nagtaud iti droga kadagiti amoda a pannakabagi ti linteg. Maysa kano ditan ti innaganan ni Pres. Duterte a heneral.

Makaparagsak ketdi daytoy mapaspasamak nga isusuko dagiti user ta maikkatan ti panagdandanagtayo nga umili. Maysa a kinapudno a bumangbangon ti aliaw, buteng iti barukongtayo no maamitantayo kadagiti dalantayo nga agawid. Amkentayo la unay nga adda mangdangran kadatayo. Kasta met dagiti nabatitayo a pamilia. No idi, mabalin nga iturog lattan kadagiti sirsirok ti kayo wenno iti sango ti balay no pudoten iti uneg, narigat itan ta kasla ik-ikkam iti gundaway dagiti managdakdakes a mangiwayat iti nangisit a gagemda gapu iti sobra a panagkasapulanda iti igatang iti bisioda.

Ken gapu pay ditoy, saanen nga amken dagiti simmuko ti panangtiliw (a mabalin a pakaipatlianda no lumabanda) kadakuada dagiti otoridad. Dayta no maikarida la ketdin ti mammaminsan a panagbalbaliwda— a didan sublianan ti aramidda a panagusar ken panaglako iti maiparit nga agas. Mabalin pay idan a kakinnayammet iti pannakapasardeng daytoy a bisio. Kangrunaanna, mabalindan ti agbiag iti sidong ti pamiliada ket agbalindan a produktibo a makipagili.

Adda rehabilitasion a maaramid kadagiti sumuko. No nabiit pay ti panagusar ti maseknan iti maiparit nga agas, nalaka laeng a solusionan. Maikkanda iti pakakumikoman a pangipaayanda iti orasda. Napintas met ti ar-aramiden dagiti dadduma a pulis nga adda zumba session dagiti maseknan. Ngem no nailuoden ti  user, narigaten nga agasan. Agwarasen ti dakes nga epektona. Agpa-rehab man, subliannanto met laeng ti aramidna, segun kadagiti eksperto.

Ti ‘yanna pay nga adat ita, maysa a kagawad a pinatayda iti Kamaynilaan kalpasan ti isusukona. Nagbalin a katulongan dagiti otoridad. Namalaybalay a nangkumbinse kadagiti kalugaranna tapno sumukoda metten. Ti dakesna, pinagulimek metten dagiti di am-ammo nga indibidual.

No kasta ngarud, mabalin a kunaen a saan pay a naan-anay ti panamagbalin a normal ti biag/panagbiag dagiti simmuko. Adda dita ti pangta ti biagda kadagiti pusher, wenno druglord. No pagkutien ti sindikato dagiti gamatna, agpeggadda latta ngarud. Sakbay a maitang-abda ti kinaasino ti puon wenno ramut ti problema, mabalin a mapagulimekdan. Banag a nakaam-amak!

Dakkel a responsibilidad dagiti otoridad no kasta. Masapul nga ipaayda ti naan-anay a proteksion dagiti simmuko ken nagsapata a gesdandan ti dakes a bisioda.

Kadagiti met simmuko, saan koma nga agbalin a pannakalisensiada ti panagsapatada tapno agaramiddanto manen iti maikaniwas. Kaipadpadamag itay nabiit a kalpasan ti isusuko dagiti dadduma, nagsublida met laeng iti aramidda. Impatoda nga awandan iti listaan dagiti otoridad a masipsiputan ti garawda. Ti ammoda, limmamiisen dagiti otoridad kadakuada ket saandan a karaman iti surveillance.

Banag a dakkel a biddutda.

Rinibu itan dagiti simmuko wenno kimmagat iti Oplan Tokhang. No ipantayo a kaaduan ti nailuoden kadakuada, kasano ti rehabilitasion iti biagda? Limapulo ket dua laeng ti rehabilitation center iti pagiliantayo. Ngem sangapulo ket lima laeng ditoy ti kukua ti gobierno. Kayatna a sawen, tallopulo ket pito ti pribado. Kasano ngarud a maserbian amin dagiti simmuko itan?

Rumrumuar ngarud ita a maip-ipit iti bato dagiti user a simmuko. Kas nasaon, iti isusukoda, mabalin a sipsiputan idan dagiti sindikato tapno maipatlida ket saandan a makapagpulong kadagiti ammoda. No dida met sumuko, tiliwen ida dagiti pulis ket mabalin nga agpeggad ti biagda (no patientayo dagiti damag maipanggep kadagiti “limmaban isu a napapatay”).

Aggunaytayo man ngamin a sidadalus tapno naan-annayas ti panagbiag. Awan aramid a di maibutaktak. Iti droga, awanto ti pulos a panangabak.#