Daytoy Laban Kontra iti Droga

Kolum ni Jobert M. Pacnis

(Umuna iti dua a paset)

SAKBAY pay laeng ti pormal a panagtugaw ni Rodrigo R. Duterte kas maika-16 a presidentetayo, nagsasarunon ti pannakatiliw (pannakaipatli dagiti dadduma) dagiti umili nga adda pakainaiganna iti droga. Nagbalin daytoy a nasional (internasional pay ketdi) a damag.

Adu ti agkuna ken mangipagarup a pakpakauna daytoyen ti panagbalbaliw a mapasamak iti pagilian. Change is coming!

Impato ti kaaduan nga adda pakainaiganna kadagitoy a pasamak ti agtugaw (pay laeng idi) a baro a presidente. Sakbayna ngamin, iti kampania ni Pres. Duterte, inulit-ulitna ti laban nga aramidenna kadagiti adda pakainaiganna iti panagraira ti maiparit nga agas.  Kayatna a sawen, adda “kalagyan” dagiti maseknan.

Ngem no anagen a naimbag, kasano a maaramid ti saan pay idi a nakapagtugaw a presidente? Asino koma dagiti baonenna?

Kuna dagiti netizen, aramid pay laeng dagiti agdama idi a nakatugaw iti takem dagiti pasamak. Dinalusanda dagiti mabalin a mangibulgar iti aramidda apaman nga awandan iti puesto ta didanton maballikog dagiti pasamak. Sagadandan ti dalanda ta addaanda pay laeng iti bileg— ta isuda pay laeng ti nakatugaw iti trono. Awan ibatida nga ebidensia.

Mabalin a dakkel a kinapudno dayta. Narigat no madadael iti droga ti sinalsaluadan a dakkel a nagan. Isu nga agingga’t mabalin, salaknibanda daytoy uray makadanon iti punto a masapul a mangipatlida iti biag.

A kasla ketdin naglaka nga umutangda iti biag.

Ngem itoy a panagtugaw ni Pres. Duterte, mapalpaliiw a limmanlan ti pannakapapatay dagiti maatap nga adda pakainaiganna iti droga. Nagasat laeng dagiti dadduma ta saanda a naipalnaaw a dagus. Naikkanda iti gundaway a mangikumit iti bagida para iti naan-anay a panagbalbaliw.

Inaldaw a damag kadagiti radio, diario ken telebision dagiti napapatay a mainaig iti droga.  Limmaban isu a napatay, arig kasta amin a palawag dagiti otoridad. Nanglimlimo kan’ ti taoda a gumatang iti maiparit nga agas, ngem nakadlaw kano ti suspek. Ket sakbay a madangranna dagiti pulis, inunaandan daytoy.

Wenno limmaban idi mapanda tiliwen. Kasta a kasta…

Ditoy la ket ngarud a nagruar dagiti militante a grupo, pribado nga indibidual, human rights group, ken dagiti dadduma nga opisial. Kunada a saan a maitutop dagiti maar-aramid ta addaantayo iti due process of law. Masapul ti warrant of arrest no kemmegen ti maysa a nagbasol. Wenno search warrant no agsukisok iti balay ti asino man. Ken inosente pay laeng ti suspek agingga a di mapaneknekan a nagbasol.

Ket rumbeng a masurot dagita!

Makitatayo a naiget ita dagiti otoridad a mangipakat iti linteg. Adda dayta Oplan Tokhang a kunkunada a pangtuktokanda kadagiti maatap nga user ken pusher tapno sumukoda ken ikarida a didanton agusar wenno aglako iti droga. Nagtaud ti tokhang iti toktok hangyo a balikas. Kayatna a sawen,  “katukin at pakiusapan” Ket agpayso man met nga adu ti mapaspasukoda. Kanigid-kanawan dagiti mapagsapatada nga idiandan ti madi nga aramidda.

Ngem ti yanna nga adat, kas aginaldaw a maipadpadamag, umad-adu dagiti maipatpatli a biag. Iti maysa a report, kaaduan nga aramid kano daytoy dagiti pulis—ad-adu nga amang iti kaso ti mapapati a linikidar dagiti di am-ammo a suspek.

A dagus a sinalakniban dagiti otoridad ti biangda. Ipatpatungpalda kano laeng ti akemda; ket kas maysa met laeng nga indibidual, karbenganda met a salakniban ti bagida no maipitda wenno mariknada ti panagpeggadda. Narigat no maunaanda.

Nasayaat no saan laeng a dagiti babassit ti sumuko wenno ti mangaklon kadagiti nagbasolanna. Ngem no kitaen a naimbag, kaaduan a dagiti agar-aramat (user) laeng dagiti simmuko. Babassit nga ikan, kunada. Saan a dagiti pudpudno a ramut ti parikut dagiti matiltiliw ken sumuksuko. Adda pay dagiti report a rumrumuar a maysa laeng nga user ti natiliw a pusher a simmuko nupay am-ammo iti sibubukel nga ili a daytoy ti maysa a pagtataudan dagiti mailaklako a maiparit nga agas.

Panangtakkab iti kinapudno ta nangato ti kaamaan a nagtaudanna, kuna man dagiti mannukmon iti barangay. Saan a di ammo dagiti pannakabagi a linteg no pudno nga user ti simmuko. Isu a kiniddaw la ketdi ngarud iti ama ti probinsia kadayta a disso nga akmen koma dagiti pulis ti pudno nga akemda. Saanda nga ilemmeng ti kinapudno. Dida pagbalinen a sarsuela ti akemda. No pusher ti natiliwda, pusher koma ti adda iti reportda saan ket nga user laeng.

Wen met ngamin. Aglalo no pagaammon uray ti ordinario nga umili a ni kastoy a pulano ket mabigbigbig nga aglaklako/supplier ti droga iti sibubukel nga ili. Saan koma nga agbuteng dagiti otoridad uray pay opisiales ti ili ti madalapusda.

(Adda tuloyna)