Dida aprobaran ta dida pakairanudan?

Komentario Ni Melvin Bandonil

 

No kastoy a panawen nga asideg manen ti panagbibinnutos, madlawen ti parasapas dagiti addaan iti panggep a papili. Ket tapno ad-adda pay a nabanglo ti pay-od ti nagan, agsisimparat dagiti inda atenderan a pasken ken nagduduma a taripnong, naawisda man wenno saan; agkaiwara dagiti nagduma a display a poster ken karatulada ket pasaray dinnakkelan pay ti tarpaulin nga usarda; kadagiti adda iti poder, ikabilda ti ladawanda kadagiti business license, dagiti IDs ken dadduma pay. Kasla saan nga agpulsot ti pa-epal dagiti agpangpanggep nga agkandidato.

Itay laeng nabiit, ti “Congratulations Graduates!” ti in-na-in kadagiti kalsada, lalo kadagiti agturong kadagiti eskuelaan, iti elementaria, iti high school, iti technical/vocational school ken kadagiti kolehio ken unibersidad. Siempre, nasugpet ti isem ta ti mangiyeb-ebkas ti kablaawna ket dagiti sigurado nga agtaray a pabutosan. Iwaragawagdan dagiti naganda ken iparangarang ti rupada iti nasapa tapno maiyam-ammo ida iti entablado ti dila.

Awan met ket ti pangbabalawanmi itoy nga addangda no di ket adda laeng saan a nasayaat nga impression a makitami. Nupay mangab-ablaawda laeng ken dida ibagbaga a pabutosanda iti masungad a panagbibinnutos, saan latta a maikkat iti panunot dagiti dadduma lalo dagiti addaan iti alikuteg a panagpampanunot ti sabali a kaipapanan ti kablaawda a kanayon ti nakadakdakkel a ladawan ken naganda.

Ultimo waiting shed, boundary arch, street lights, kalsada, linia ti danum ken dadduma pay a proyekto ti masakupanda a lugar ket maipaskil a ni apo politiko ti nagpaaramid. Kasla saan a nakappapati daytoy. Ta naggapu ti pondo dagiti proyekto nga ibagbaga ni apo politiko  kadagiti imbubuis dagiti umili. Kuarta ti gobierno a naited kadakuada tapno isuda ti mangiyimplimentar ta isuda la ngarud ti tinalek dagiti umili nga imbotos.

Iti 1987 Constitution, mabasa iti Article II, Declaration of Principles and State Policies: SECTION 26. The State shall guarantee equal access to opportunities for public service, and prohibit political dynasties as may be defined by law. SECTION 27. The State shall maintain honesty and integrity in the public service and take positive and effective measures against graft and corruption. SECTION 28. Subject to reasonable conditions prescribed by law, the State adopts and implements a policy of full public disclosure of all its transactions involving public interest.

Dagitoy ti mangipasimudaag nga unnecessary ken unethical ti pa-epal.

Tapno maliklikan dagiti saan a nasayaat a bunga ti pa-epal, napapanawen la unay iti pannakaaprobar koman ti Anti-Epal Bill ni Senadora Miriam Defensor Santiago nga impilana idi Hunio 22, 2010.

Ti balikas nga epal ket slang iti Filipino term a mapapel, nalaing a pumapel wenno mangikabil ti naganna iti namnamaenna a pakairanudanna. Iti English, isu daytoy ti kunkunada nga attention grabbers.

Adu a, dagiti attention grabbers lalo no dandanin ti panagbibinnutos.

Ngem iti panagamirismi ket saan la ketdi a maikaskaso ti gakat ni Sen. Santiago wenno agalumiim ti kaaduan a nakatugaw a mangipasa kadaytoy a singasing ta sigurado met a saanda a pakairanudan ti pannakaaprobarna a linteg no kas bilang. Ta kaiyariganna daytoyen ti panangpidut iti bato sa intik-ol iti ulo.

Ta ania ngamin, aya, daytoy a sangaduyog a singasing ni Senadora Miriam Defensor Santiago  nga Anti-Epal Bill?

Ti proposal a Senate Bill 1967 a napauluan iti “An act prohibiting public officers from claiming credit through signage announcing a public works project…” Nupay kasta, adu ketdi dagiti linaon daytoy ti pagdidiskusionan no nasken a maikkat dayta wenno mainayon pay dagitoy. Ngem ti nalawag a makitami, no ad-adu dagiti singasing a mainayon wenno maikkat, bumaybayag ti diskusion, nabaybayag met ti inna pannakaaprobar. Ta bumaybayag ti pannakaipabuya ti sarsuela kadagiti kalkalsada agingga a kaslanton kimmigpal iti tangkenna a kilabban a di sagiden.

Iti panangamirismi, lumsot pay daytoy nga umuna iti abut ti kababassitan a dagum sakbay a maaprobaan. Lalo ket adda ti Memorandum Circular No. 2010-101 idi Setiembre 23, 2010 ni DILG Secretary Jesse M. Robredo, a kunana: Banning names or initials and/or images or pictures of government officials in billboards and signages of government programs, projects, and properties.

Naiturong ti memo kadagiti amin a provincial governors, city mayors, municipal mayors, presiding officers of local sanggunians at all levels, DILG regional directors, the regional governor of the Autonomous Region in Muslim Mindanao, and others concerned.

No addan ti mandatos ti pannakaiparit ti pa-epal, kasapulan kadi pay ti linteg maipapan itoy?#