EDITORIAL: 2009: kapeggadan a tawen kadagiti agiwarwarnak ditoy pagilian

Iti report manipud iti Reprorters Without Borders, maysa a grupo a mangsupsuporta iti nawaya a panagiwarnak, kinunana a ti tawen 2009 ti maysa kadagiti kapeggadan a tawen para kadagiti agiwarwarnak, nangruna dagiti mangkobkober kadagiti gubat ken eleksion.

Segun iti Reporters Without Borders, agdagup iti 76 a journalists ti napapatay idi 2009 ket karaman ditoy ti agdagup iti 30 iti maymaysa a pammapatay, ti Ampatuan massacre a napasamak iti Maguindanao idi Nobiembre 23, 2009.

Gapu iti daytoy a pasamak, ngimmato iti 26 a porsiento dagiti napapatay nga agiwarwarnak no idilig idi 2008 a 60 laeng ti biktima ti pammapatay.

Inreport pay ti Reporters Without Borders a ngimmato iti dandani apagkatlo ti bilang dagiti kameng ti media a nagbalin a biktima kadagiti dadduma pay a kinadamsak, kas iti physical assault ken pammutbuteng – manipud iti 929 idi 2008 iti 1,456 iti 2009.

Iti sabali a bangir, iti listaan ti The International Federation of Journalists, agdagup iti 137 dagiti napapatay a kameng ti media, nangatngato ngem iti bilang dagiti napapatay a 109 idi 2008 ken 175 idi 2007.

Ad-adu ti bilang dagiti biktima ti kinadamsak iti nasao a gunglo agsipud ta inramanna saan laeng dagiti journalists no di pay kadagiti kakadua dagitoy a pakairamanan dagiti drayber, photographers ken interpreters.

Iti met report manipud iti The Committee to Protect Journalists, maysa a journalism advocacy group, adda 68 journalists a napapatay idi 2009, ngimmato iti 60 porsiento iti bilang a napapatay idi 2008 nga agdagup iti 42 deaths.

Ditoy pagiliantayo, ti pannakairaman dagiti nadakamat a 30 nga agiwarwarnak – iti broadcast ken print media – kadagiti namasaker ti namagbalin daytoy a tawen a kapeggadan a tawen kadagiti journalist.

Iti nasao a masaker, napapatay ti nakurang a 60 a tattao a nakairamanan dagiti kameng ti broadcast ken print media a simmurot iti nasao a grupo a mangkober iti pannakaipila ti kandidatura ti maysa nga agngayangay a mangdupir iti bileg dagiti Ampatuan iti probinsia ti Maguindanao.

Makaburbor-pakinakem ti imbalikas ti pannakabagi ti New York iti Reporters Without Borders a napegpeggad itan daytoy a pagsapulan agsipud ta makitkitan dagiti journalists a kas puntiria ti kinadamsak idinto nga iti kallabes a tawen, adda di naisurat nga immunidad dagiti agiwarwarnak.

Idi 2006, binallaagan ti United National Security Council dagiti agtuturay dagiti pagilian a pakaisaysayangkatan dagitoy a pammapatay ti panangiwayatda kadagiti addang a mangprotektar kadagiti agiwarwarnak ken kameng ti media iti kinadamsak.

Idagadagmi ngarud iti liderato ti pagiliantayo ti pannakaited iti naan-anay a hustisia kadagiti napapatay a kameng ti media iti Maguindanao. Iti bukodmi a kapanunotan, iti daytoy laeng a wagas a maipakita dagiti agdama a turaytayo a dina suportaran ti kinadamsak ken kabaelanna a pugipogen dagiti armado a politiko nangruna dagiti mapapati a nangbitibit kenkuana kadagiti kallabes nga eleksion.#