Footer

EDITORIAL: Addan iti sibaytayo ti global warming!

Itay nabiit, naawis ti imatangmi ti maysa a makaparay-aw-makapariribuk a damag: maysa a bassit a katangriban nga isla iti Bay of Bengal ti inalun-onen ti agpangpangato a level ti baybay. Naminpinsanen a nalneb iti danum ti New Moore Island iti Sunderbans, kas panangkumpirma ti maysa a propesor iti maysa nga unibersidad iti Calcutta.

Ti makaparay-aw iti daytoy a damag: nabayag a pagin-innagawan ti pagilian nga India ken Bangladesk a tagikuaen daytoy bassit a poro. Aganay 30 a tawen ti pagriririanda ngem saanda a narisut ti problema. Ita, linamuten ti danum ti poro. Naarinebneben ket saanton a pulos a lumung-aw.

Ti nakaay-ayat iti daytoy a damag, ti nakaparsuaan ti nangrisut iti problema dagiti dua a pagilian a dida nasolbar iti naunday a panawen.

Ngem ti makapariribuk iti daytoy a damag ti pannakapatalged ti nabayagen a dakdakamaten dagiti sientista nga epekto ti global warming.

Ibalballaag dagiti sientista a no saan a malapdan ti ibabara ti lubong, agrunaw dagiti iceberg iti Newfound Land ken Canada ken ice sheets iti Antartica ken iti North Pole. Saantayon a dakamaten ditoy nga iti panaglunag dagiti yelo kadagitoy a lugar, agbalinda a rinibu a tinoleda a likido ket iti ititiponda iti kabaybayan, saan a maigawid ti ingangato ti level daytoy a mamagpeggad kadagiti nababa a pagilian nga agtungpal iti pannakapukawda iti mapa ti lubong.

Ti pannakaarinebneb ti poro a pagiinnagawan ti India ken Bangladesk ti mangpatalged iti am-amaken dagiti sientista a mapasamak gapu iti global warming.

Kadagiti napalabas nga isyo ti Tawid News Magasin, naibinsabinsamin no apay a bumarbara ti lubong. Kangrunaan a makagapu ti umad-adu a konsentrasion dagiti greenhouse gases iti atmospera.

Napateg dagiti greenhouse gases kas iti carbon dioxide, methane, water vapor ken nitrous oxide iti pannakapatalinaed ti pudot iti daga. Natural ti kaaddada iti atmospera. Ngem gapu iti aramid ti tao, naparnuay dagiti sintetiko a gas a kas iti chlorofluorocarbons (CFCs), hydrofluorocarbons (HFCs) ken Perfluorocarbons (PFCs), ken sulfur hexafluoride (SF6) a a nangrugit iti tangatang ken nangdadael iti balanse a konsentrasion dagiti greenhouse gases iti atmospera.

Dakamatentayo ditoy dagiti kangrunaan a pagtaudan ti polusion a mangrugrugit iti atmospera: dagiti asuk  dmanipud kadagiti planta ken paktoria, kadagiti sasakayan a kas kadagiti dyip, kotse, trambia, tren ken bus ken kadagiti agtaud kadagiti alikamen iti moderno a panawen a kas iti spray, refrigerator, aircon, uging, lana ken panagkaingin ken panagpuor iti bulbulong iti arubayan.

Adda pagsasaotayo, dakes amin a sobra. Kasta ti mapaspasamak iti atmospera ti lubong.

Marikriknatayon ti epekto ti ibabara ti lubong: sobra a tudo, tikag, layus, nagpipigsa a bagyo, ken pannakalneb dagiti nababa a lugar iti lubong.

Ita ta nasapa pay, agriingtayon, kailian! Agtignaytayon a mangsaluad iti Ina a Daga. Maymaysa daytoy a pagtaengantayo ket no agtultuloy latta ti panagabusotayo kenkuana, awan duadua a maungkaw ti amin a nabiag ditoy rabaw ti Daga.#