EDITORIAL: Agub-ubo ti Pamastrekan ti Turay

Dadakkel ti ubo ti pamastrekan ti pagilian a  mapattapatta nga umabot pay iti $7.6 bilion wenno P325 iti makatawen, segun iti maysa a panagadal.

Ti makadakes, nabayagen nga ammo dagiti umili nga agpukpukaw ti pagilian iti binilion a kantidad iti mapastrek koma a buis gapu iti sapasap a panagkunniber, nalukay a sistema ti buis ken naliway a panagkolekta iti buis.

Kinapudnona, makaanay koman ti gatad, (sobrasobra payen) a mangpukaw kadagiti utang ti Filipinas iti ganggannaet a pagilian ken kadagiti obligasionna ditoy pagilian.

Pammatalged a napigsa ti ubo ti pamastrekan iti pagilian iti saan a makapnek a makolekta iti buis iti Bureau of Internal Revenue ken iti Bureau of Customs, dua kadagiti kangrunaan nga agkolekta iti buis.

Dagiti pamastrekan ti buis ket rumbeng koma nga umabot iti 25% iti GNP ngem saan a magun-od daytoy gapu kadagiti depektibo ken kadaanan a sistema ti panagkolekta ti buis, kinuna ti maysa nga agilinlinteg.

Nababa ti koleksion ti buis agsipud ta bassit ti tax base, kinuna met ti maysa a senador.

Ngem no kitaen ti rekord, dakkel ti tax base agsipud ta minilion dagiti agsusueldo a mangmangged iti pagilian.

Ngem ti makadakes, mapattpatta laeng a nasurok a dies porsiento kadagitoy ti agipilpila iti income tax return.

Kayatna a sawen a nakurang a maysa a milion dagiti negosiante ken propesional ti nagbayad iti buisda.

Awan ti problema iti panagkolektaan iti buis kadagiti empleado iti turay agsipud ta adda buis a maigawid iti sueldoda.

Ngem dagiti negosiante, nangangato nga opisial dagiti ahensia ti turay ken korporasion, ti yan ti saan a  makapnek a pannakakolekta iti umisu a buis.

No patien ti maysa a senador, dakdakkel pay ti bayadan dagiti ordinario a mangmangged ngem dagiti milionario.

Kadagitoy nga ubo iti pamastrekan ti pagilian, di ngarud nakakaskasdaaw nga agdepisit ti turay. Ania ngarud ta iti baet a dumakdakkel dagiti paggastuanna tapno nasaysayaat ti serbisio a maipaay kadagiti umili, saan met a dakkel unay ti ngumatuan ti koleksion iti buis.

Mainayon pay ditoy ti dandani kagudua ti budget a mailatang a pagbayad iti utang ti pagilian.

Agpayso, adda dagiti gannuat ti agdama nga administrasion iti reporma, ngem awan met ti dakkel a positibo a resultana iti panagkolekta iti buis.

Agingga iti awan ti panangbaliw iti sistema ti panagkolekta ti buis kas paset ti reporma ti ekonomia, agtultuloy a saan a nabagas ti ti serbisio a maipaay ti gobierno kadagiti umilina.#