EDITORIAL: Burn Injury Prevention Month Ita A Bulan Ti Marso

Aksidente man wenno di naigagara ti burn injury, pannakalapnos, pannakasinit wenno pannakauram ti kudil ket mangipaay iti saan laeng a nakaro a sanaang a lak-amen no di pay ket psychological—pannakarikna iti pannakaiduma kadagiti kabaddungalan ken sigud a gagayyem; lalo a marikna daytoy a saem kadagiti ubbing a biktima nga agtawen iti katorse ken agpababa nga awan  ti gawayna a mangsaluad iti bagida.

Isu a makitakunaynaykami iti naynay a panangipalagip iti burn injury prevention, a mapasamak tunggal bulan ti Marso, ta itoy a bulan a naynay nga itataud ti uram ken kapudot ti paniempo. Saan laeng nga uram ti sakupen ti burn injury no di pay ket ti pannakalapnos ti kudil gapu iti napudot a danum wenno aniaman a banag a makasinit; dagiti nadumaduma a chemicals lalo dagiti combustible materials a kas iti gaas, gasolina, krudo, thinner, pintura ken  dadduma pay a kaarngina; ti gapuanan ti elektrisidad, ti sunburn, radiation ken dadduma pay.

Nagkatlo a kategoria ti burn injury: ti first-degree burns a pannakalapnos ti makinrabaw a paset ti kudil, ken saan unay a nakaro ti ibungana ken nalaka a maagasan; ti second-degree burns a pannakadadael ti sensitive vascular inner mesodermic layer ti kudil ken naapektaran dagiti nerves; ken ti third-degree burns a nakaron ti pannakauram, pannakadadael amin nga skin tissue ken nerve endings agraman dagiti fatty tissue.

Dagiti dadduma a nagsagaba iti nakaro unay, naynay a maipasidong iti skin grafting. Kadagiti dadduma a kaso, lalo dagiti saanen a mairemedio pay iti nainaganan a solusion, awanen ti pagpilian no di ti panangikkat-panangputed no isu iti kasapulan tapno saan a maapektaran ti nasalun-at a parte.

Nasaem man nga awaten ngem awanen ti maaramidan pay di no awaten dayta a bunga ti saan a panagan-annad kadagiti banag a pakaigapuan itoy a panagsagaba. Siputan-paliiwen a nalaing dagiti ubbing, lalo dagiti agtawen iti lima agpababa ta isuda iti managay-ayam. Ipalagip a kanayon a saanda nga agay-ayam iti gurabis, lighter, dagiti nalaka a gumil-ayab, saanda  nga ay-ayamen uray ania nga aplayanses wenno iseksek  ti kord iti outlet ta didanto ket makuriente; kasta met nga annadanda dagiti makasinit a banag lalo dagiti naluto wenno naipapudot a banag iti kusina.

Maliklikan ti tumaud a desgrasia no suroten dagiti wagas ti prevention. (JMAJr.)