EDITORIAL: Disiplina iti panagibasura ti kasapulantayo

Saan a mailadawan dagiti leddaang ken kinaawan-gaway a marikrikna dagiti kailiantayo iti sanguanan ti pannakaduprak ti pagtaenganda, pannakapukaw dagiti pinundarda a sanikua, pannakarakrak dagiti arapaapda iti masakbayan ken ti trahedia a nangsippayot kadakuada iti iduduprak ni Bagyo Ondoy. Agbalinto dagitoy a sugat a narigat a pagluniten ti panawen agsipud ta mangibati latta kadagiti piglat a dinto kabaelan a punasen dagiti aglabas a tawen.

Ita pay laeng, lumtuaden dagiti adu a saludsod no apay a nagtungpal a kastoy ti kakas-ang ti napasarantayo a kalamidad. Ania la unay ti basoltayo a Filipino ta kas man la nailunod ti kaputotantayo iti daytoy nga ingget lawa ti sinaklaw ti kalamidad. Agasem ti namsaakan ti bagyo: intero a Metro Manila ken 25 a probinsia. Ita, simmaruno daytoy Bagyo Pepeng a nangsanot iti Amianan a Luzon iti nakurang a makalawas a nangidateng iti sabali pay a kinadamsak ken lunod kadagiti umili.

Kas iti napalabas, adtoy manen dagiti panagtitinnudo iti yan ti pammabasol iti nakas-ang a sagsagabaen ita dagiti umili gapu iti pannakalayusda.

Maysa a sekretario ti aglawlaw ti nangpabasol iti pangulo ti ahensia a nakaipabaklayan ti pannakaimaton ti Laguna de Bay gapu iti kinaadu dagiti naipasdek a fish pens iti nasao a bay nga isu ti mapapati a nakaigapuan iti panagdinakkel ti danum a nanglayus iti Kamanilaan. Maysa a senador ti nangbabalaw kadagiti mangkitkita iti Angat Dam gapu iti dida panangipakdaar sakbayna iti panangibuangda iti dam tapno maibulos ti sobra a danum a mapapati a nakaigapuan iti kellaat a panagngato ti danum a nanglayus kadagiti nababa a lugar iti Kamanilaan. Maysa a senadora ti nangbasnot iti maysa nga opisial iti saan nga umisu a pannakaaramat iti road users tax agsipud ta saan a nabusbos daytoy para iti pannakaipasdek kadagiti drainage iti Metro Manila.

Saan a mailibak nga adda panagliway kadagiti agtuturay iti Metro Manila no apay nga agingga ita, dakkel ti pagkamtudan ti drainage system ditoy iti baet ti pannakailatang iti tinawen dagiti pondo para iti pannakaipasdek ken rehabilitasionda. Dakkel a question mark no sadino ti napnapanan dagiti pondo para kadagiti drainage system.

Ngem ipaneknek met dagiti kasla bantay a basura a maak-akup ita iti Metro Manila a dakdakkel ti panagliway dagiti agindeg. Saan a kastoy koma ti kaadu ti basura iti Metro Manila no adda disiplina dagiti tattao mainaig iti panagibasurada kadagiti rugitda. Kas kapaliiwantayo, napunno dagiti estero, kanal, karayan ken waig iti Metro Manila kadagiti basura ng ibelbelleng dagiti agindeg ket dagitoy ti manglapped iti naannayas a panagayus ti danum. Iti apagbiit laeng a bayakabak, kapilitan nga agluppias dagitoy ket dagiti kabalbalayan ti turongenda.

Agingga ita, adu pay la dagiti paset ti Metro Manila a saan pay a nagebbas ti danum idinto a nasuroken a makalawas ti layus agsipud ta awan ti ruaran ti danum gapu iti kaadu dagiti naibalandra a basura. Dakkel a pakarikutan dagiti agindeg ken agbalin a tinawen a problema dagiti lokal nga agtuturay no saanda a maikkan iti naan-anay nga atension ken solusion.

Agbalin koma ti didigra iti Metro Manila a wake-up call saan laeng kadagiti agtuturaytayo no di pay datayo nga agindeg. Kasapulantayo ti disiplina iti panagibasura. Ta datayo met laeng ti agsagrap iti kinaawan disiplinatayo.#