EDITORIAL: Disiplinaentayo ti bagitayo tapno masalakniban ti Ina a Daga

Iti pannakapaliiw ti Aldaw dagiti Santo ken Aldaw dagiti Natay, nagdudupudop dagiti tattao iti kamposanto itay Nobiembre 1 ken 2 tapno lagipenda dagiti minatayda. Ngem ditoy ti pakapaneknekan nga awan ti disiplina dagiti tattao ken awan ti panangipirpiritda kadagiti paglintegan uray iti baet ti kaadda dagiti agbantay a tanod wenno polis ken dadduma pay a sektor para iti pannakatagiben ti urnos ken talna ken kinadalus ti aglawlaw.

Kalpasan ti dua nga aldaw, kalpasan a naggawiden dagiti napan simmarungkar kadagiti minatayda, makadismaya ti buya iti nagpanawanda a kamposanto gapu kadagiti agkaiwara ken binuntuon a basura a nagbalin a pakalaglagipan iti panagraragsak dagiti pamilia, agkakabaggian ken aggagayyem iti daytoy a panagdedenna ken panagiinniliwda manen kalpasan iti makatawen a dida panagkikita.

Kangrunaan a nadismaya dagiti grupo a mangkitkita iti pakaseknan ti aglawlaw gapu iti kaadu dagiti rugit kadagiti kamposanto a kasapulan dagiti binagon a pagkarga tapno maibellengda iti pagbasuraan. Ti pay makadakes, kaadduanna kadagitoy iti selopin a nakaikargaan dagiti pagpalamiis, dagiti plastik a botelia a naggianan dagiti danum a mainom, styrofoam a nakaikabilan dagiti nagatang a merienda, kanen ken dadduma pay a masaramsam, dagiti tansan manipud kadagiti botelia ti softdrinks, ken dadduma pay a plastik a saan a marunaw uray kalpasan iti pinullo a tawen a pannakaikalida.

Saanen a dakamaten ditoy a sagsagrapentayo ita ti nakaro a dagaang agsipud iti panagbalbaliw ti klima. Climate change, kuna dagiti environmentalist.
Kangrunaan a gapu ti kinarugit ti tangatang a pinataud ti nakaro a polusion. Saan a malibak nga ab-abusuen ti tao ti aglawlaw, kas iti panagpukanna kadagiti kayo iti kabakiran tapno aramatenna iti partuatenna nga alikamen, pagtungo kadagiti pugon, pagbalay nga agresulta iti pannakakalbo dagiti kabambantayan. Ammotayon nga iti pannakakalbo dagiti bantay, awanen ti mangigawid kadagiti dakkel a bagi ti danum nga agdissuor kadagiti lugar iti sakaanan dagiti bantay. Flashfloods wenno layus, kunatayo.

Kadagiti siudad, agsasallupang dagiti lugan, agas-asimbuyok dagiti asuk manipud iti tambutsoda; nakangisngisit ti ibelbel-a nga asuk dagiti paktoria a pagpartuatan kadagiti alikamen a pagnaaran dagiti tattao iti moderno a panagbiagda. Rugitanda ti tangatang. Polusion a mangdalapdap iti tangatang a mangbalud iti pudot nga aggapu iti init a pakaigapuan ti panagbara ti lubong. Resulta: no tikag, ingget pudot ti panawen, no tiempo ti lamiis, kumter dagiti tattao. Pumigpigsa pay dagiti bagyo, ngumatngato ti level ti baybay ket adun a nababa a pagilian ti malaylayus uray iti bassit laeng a panagtudona.

Sagsagrapentayo amin dagitoy gapu iti panagabusotayo iti nakaparsuaan. Kasapulan ngarud ti disiplina tapno maalay-ayanto ti ikarkaro ti climate change. Kas masansan a kunami, maymaysa ti Inatayo a Daga. No saantayo nga ilalaen, agbalin daytoy a nalawa a tanem para iti puli ti tao.

Agpanunottayo koman ita ta nasapa pay.#