EDITORIAL: Gerra Kontra Illegal a Droga

ANIANTO ngata ti pagbanagan dagiti nabara a kontrobersia iti gerra maikontra iti illegal a droga iti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte?

Malaksid kadagiti inaldaw a mapappapatay nga adda pakainaiganna iti illegal a droga manipud idi agtakem ni Duterte, ket agtultuloy ti “Named and Shamed Campaign” ti Presidente babaen ti pananginaganna kadagiti agdama ken sigud nga opisial ken agserserbi iti gobierno a protector ken adda pakainaganna iti illegal a droga.

Immuna a nanginagan ni Duterte iti lima nga aktibo ken retirado a heneral ti Philippine National Police ken dagiti tallo a drug lord. Inrakurakna pay dagiti 150 a sigud ken agdama a local officials, kongresista, pulis, ken judge. Kaudianna, inakusaranna ni Sen. Leila De Lima nga adda relasionna iti driver-na a para kolekta kadagiti payola para ti illegal a droga.

Kondenaren dagiti human rights groups ken religious sector nangruna ti Simbaan Katolika ti agtultuloy a pannakapapatay dagiti suspek nga adda pakainaiganna iti illegal a droga iti sapasap a Pilipinas.  Mamatida a malablabsing ti kalintegan dagiti mapappapatay a biktima  ta dida nagdalan iti umno a proseso ti linteg.

Tarigagayan dagiti human rights advocates ti pannakarespeto ti karbengan dagiti amin a suspek a gubuayen ti Bill of Rights a nailanad iti 1987 Constitution –  kalinteganda a maaddaan iti abogado ken dependeranda ti bagina iti korte a mangikeddeng no nagbasolda wenno saan.

Kalikaguman met dagiti religious groups nga uray mapaneknekan a nagbasol dagiti nagbasol ket maikkanda pay ti gundawayna nga agbabawi ken agbalbaliw. Iruprupirda ti kinasagrado ti biag a sagut ti Dios ket isuna laeng ti mangikeddeng iti patay. Kontraenda ti summary execution ta awanen ti gundaway ti suspek a mangdepender ti bagida, ken awanen a pulos ti gundawayda nga agbabawi ken agbalbaliw.

Kabayatan ti pakauna ti Senate Investigation mainaig kadagiti mapappapatay nga adda pakainaiganna iti illegal a droga, impakaammon ni PNP Chief Dir. Gen. Ronald De la Rosa a dumanonen iti 1,564 a suspek ti bilang dagiti natay nagpatinga iti Agosto 15. Iti kadagupan dagiti natay, 665 ti bilang dagiti biktima kadagiti lehitimo nga operasion dagiti pulis, ken 899 met dagiti maim-imbestigaran a saan a mairaman kadagiti police operations. Impalgak pay ni De la Rosa a kadagupan dagiti pammapatay a saan a mairaman kadagiti police operations ket 22 laeng dagiti naidarum.

Mapapati a dagiti 899 a kaso ti pammapatay kadagiti suspek iti illegal drug ket biktima ti summary executions wenno extra judicial killings babaen kadagiti masuspetsa a vigilante groups, sindikato ti droga wenno dagiti met laeng pannakabagi ti linteg.

Dayta a pagteng ti kayat nga imbestigaran ken lawlawagan ti Senado babaen ti Committe on Justice nga Idauloan ni De Lima. Napinget ti senadora a mangituloy ti imbestigasion kadagiti pammapatay iti laksid ti nadagsen a pammabasol kenkuana ni Duterte. Ngem no kumaro ti susikda iti Presidente, maituloyto pay ngata ti imbestigasion?

Dumagdagsen ti parikut iti panagraira ti illegal a droga gapu ti saan nga umno a pannakaipakat ti linteg Nagkas-ang dagiti pammapatay iti gerra kontra droga ta kaaduanna dagiti biktima ket dagiti napanglaw nga awanan gaway. Ngem dagiti nangato, babaknang ken addaan turay wenno impluensia ket maikkanda ti gundaway nga agpalawag ken mangdepender ti bagida. Ania ti napasamak ken ni Peter Lim nga inakusaran ni Duterte a drug lord ken impangtana a matay apaman nga umulog iti eroplano no agsubli iti pagilian a nakisinnarak pay iti Presidente? Ania met ti napasamak ken ni Albuera, Leyte Mayor Rolando Espinosa a suspek a drug lord ken simmuko ken ni De La Rosa a nagyan pay iti PNP Chief quarters? (Eden Alviar)