EDITORIAL: Inosente a Biktima ti Nayaw-awan a Bala

KALPASAN ti uppat nga aldaw a kaawan ti puot iti Intensive Care Unit ti Jose Reyes Memorial Hospital, Manila ket pimmusayen ni Emilyn Villanueva, 15, gapu iti linak-amna a sugat iti ulo a ginubuay ti nayaw-awan a bala kabayatan ti panagbuybuyana iti fireworks iti asideg ti balayda kabayatan pannakapasangbay ti 2017 sadiay Malabon City idi Disiembre 31, 2016.

Kas kadagiti dadduma pay a biktima ti stray bullet, nadagsen daytoy a trahedia nga awaten ti pamilia ni Emilyn ta ti kas kenkuana nga agtutubo ken addaan iti naraniag nga arapaap ket nagibusan ti biagna nga awan kaes-eskanna gapu iti nayaw-awan a bala manipud iti paltog ti saan pay a nabigbig a suspek.

Patien ti pamilia ken karruba ni Emilyn nga isuna ket biktima ti stray bullet ti indiscriminate firing idi sakbay ti Baro a Tawen. Uray pay dagiti doktor iti ospital a nangtaming kenkuana ket patienda a naggapu iti ngato ti buli a naipunta iti ulo ti balasitang kas ipakita ti trajectory ti bala.

Ngem supiaten daytoy dagiti pulis nga akinsakup iti nakapasamakan ti krimen. Ipatangkenda a ti bala a naipunta iti biktima ket saan a gapu iti indiscriminate firing, ngem naggapu iti nayaw-awan a bala iti paltog nga imputok ti saan a nabigbig a suspek iti nakaririna nga adda iti asideg iti biktima.

Adu dagiti kameng ti media ti mamati a ti bala a naipunta iti biktima ket bunga ti indiscriminate firing, ngem ipatpatangken dagiti pulis a saan tapno makalisi dagiti maseknan a director wenno hepe iti dusa a pannakarelieboda iti posisionda kas mayataday iti direktiba ni Philippine National Police Chief Director General Ronald dela Rosa nga inyetnagna idi Panawen ti Paskua.

Maibasar iti direktiba, maikkat iti puesto ti maseknan a director wenno hepe no adda dua a kaso ti pannakabiktima iti stray bullet iti indiscriminate firing ken saan a dagus a masolbar. Naipalaon pay iti direktiba ti nainget a ballaag kontra indiscriminate firing ken mandar a pannakaisayangkat ti panagpatrulia tapno matiliw ken malapdan dagiti kaso ti saan a maiparbeng a panagpaputok ti paltog.

Impatalgeden ni PNP National Capital Region Police Office Director Chief Supt. Oscar Albayalde ti agtultuloy ken nainget nga imbestigasion agingga iti matiliw ken maidarum ti suspek. Ngem kaanonto a marisut ti kaso? Agtultuloy ti panaglabas dagiti aldaw ngem awan pay ti paglawagan ti kaso.

Ti kaso ni Emilyn ket biagenna manen iti lagip dagiti adun a biktima ti indiscriminate firing ti paltog kadagiti naglabas a panawen. Kabayatan ti kabarbaraan dagiti pasamak ken full-coverage ti media ket aktibo dagiti kameng ti PNP a mangim-imbestigar iti kaso. Ngem iti saan nga agbayag ket magaburanton kadagiti nabarbara a damag ket in-inutton a mapunas iti imatang iti publiko agingga a malipatanton ti kaso.

Daytoy a kaso ti indiscriminate firing ket ipaneknekna ti kina-irresponsible dagiti agig-ggem iti paltog a kasla awan aniamanna kadakuada nga adda mapatayda a biag ti tao. Umasping met laeng daytoy kadagiti inosente a biktima dagiti pammapatay a mapaspasamak iti nagduduma a lugar ti pagilian kabayatan ti nainget a kampania ti gobierno kontra iti illegal a droga.

Manipud nagakem ti agdama nga administrasion agingga iti agdama ket adu dagiti naipadpadamag a nakettel a biag dagiti inosente a tattao gapu ta nairamanda laeng. Mismo a ni Presidente Rodrigo Duterte ket inaklonna ken dimmawaten iti dispensar iti panagbalin a collateral damage dagiti inosente a biag iti kampania kontra illegal a droga ngem dinependeranna daytoy a nasken tapno masolbar daytoy a nadagsen a problema ti droga iti pagilian.

Uray dagiti panatiko a sipporter iti gerra kontra illegal a droga ket dependeranda dagiti adun a maisaksakripisio a biag a kaaduanna ket biag dagiti napanglaw ken awanan-gaway a tattao. No ngata dagiti inosente a kapamilia wenno ipatpategda iti biag ti mapapatay a mairaman kas collateral damage, saanda ngata nga agladingit wenno kondenaren dagiti mapaspasamak a pammapatay?

No kasano ti kainget ti tarigagay dagiti Pilipino a maisardeng koman dagiti indiscriminate firing iti paltog, ket kasta met koma ti kapingetda a mangkiddaw ti pannakaisardeng dagiti pammapatay a pakairamramanan dagiti inosente a biktima nga awan pakainanaiganna iti illegal a droga wenno dadduma pay a krimen.

Maysa laeng ti biag ti tao. Napateg unay ti biag ta sagut daytoy ti Dios. Aramiden amin a kabaelan ti maysa a tao uray isaldana ti kaibatoganna a langit wenno kararuana tapno ispalenna laeng ti biag ti ipatpategna no daytoy ket sumangsangon iti patay. Ngem iti agdama, in-inuten ti panagsaknap ti kultura ti pammapatay. Ngem agul-ulimek met ti kaaduan. (Eden A. Alviar)