EDITORIAL: Intay agbutos inton Mayo 13

Maysa a konstitusional a kalintegan ti panagbutos (Article V: Suffrage). Maitutop ngarud a bumotos babaen ti diktar ti konsensia a kas sagudayen iti pagimbagan ken para iti masakbayan lalo kadagiti annak. Saan ngarud nga isukat dayta a kalintegan babaen ti banag a mapetpetan, wenno babaen ti adu a balikas nga agaon iti ngiwat, dagiti aglaplapusanan a kari nga iti udi ket agtungpal laeng a babawi no intayabton ti kali.

Inton Mayo 13, intay amin bumotos ken agpili a nainsiriban iti maitutop a mangrienda iti ili, daytay ammona ti agserbi a saan ket nga isu ti pagserbian. Daydiay makita nga agtrabaho ken nairuam a makipinnulapol kadagiti umili a mangiwardas iti pagimbagan dagiti umili. Saanen a taliawen dagiti saan a masarakan lalo no adda iti inka kasapulan.

Saan a padiktaran iti mandar dagiti nabileg. Saan a mabuteng ta naggibusen dagiti tiempo a panawen ti panagbutbuteng. Nagbalbaliwen ti paniempo, nagbalbaliwen ti gimong, isu a nasken met a sumurotka iti agus ti panagbalbaliw.

Isu nga intay amin bumotos para iti naan-anay a panagbalbaliw. Saan laeng a panagbaliw ti rupa ti turay ken iti panaglupos ti gobierno no di pay, kangrunaanna iti amin, para iti panagbalbaliw ti panagbiag ken iti kasasaad iti biag. Iggemtayo nga umili ti kabukbukodantayo a talged no ania ti intay sasaaden iti masakbayan. Agpannuray dayta a kasasaad iti wagas nga intay panagbutos, no nainsiriban ket pilien laeng dagiti manakman a saan ket a dagiti managkilabban iti kaban ti ili.

Inton Mayo 13, nasken ngarud a sangsangkamaysatayo a rummuar ken intay bumotos para iti panagbalbaliw. Itan ti panawen a pakangngegan ti timektayo, ti sangsangkamaysa a bosestayo nga umili ta maminsan laeng nga agtuktok iti ridaw ti oportunidad.

Ta saan kadi a daytoy ti naisangsangayan a paniempo nga ur-urayentayo para iti panaglupos ti panagbiagtayo nga awan ti mariknatayo nga aligagaw iti masungad nga al-aldaw?  Saan kadi a daytoy ti tagtagiuray a paniempo tunggal maysa, a kasapulan met ti intay yaaddang para iti nadurdur-as ken produktibo a kasasaad? Ngarud, itan ti panagtignaytayo.

Wen, rumbeng laeng ti panagbalbaliw. Isu a kasapulan a rummuartayo a mapan bumotos tapno ikur-ittayo iti balota ti butos ti panagbalbaliw. Iti daytoy nga aldaw, panunotentayo koma ti masakbayan, lalo para kadagiti annak ken pamiliatayo.  Karbengan ti amin nga agpili iti maitutop ken maikari a nam-ay a kas maiyataday iti panagbiag a mapangnamnamaan ti masakbayan wenno panagbiag a nadur-as.

Bumotos a kas iti diktar ti konsensia a saan ket a bumotos kas sagudayen ti diktar ken pagayatan ti sabali. Ti isuratmo iti balota ket katukadna ti masakbayan. Isuratmo ngarud iti balota ti makatulong kenka ken ti kaadduan. Isuratmo ngarud ti makaited iti mapangnamnamaan. Bumotos para iti naraniag a masakbayan.

Saan koma a denggen dagiti panangballaibo a yebkas dagiti addaan iti inasukaran a balikas ngem iti udina ket inda met makaipas. Saan a denggen dagiti kari dagiti agkarkari iti itayab ti kali ta isuda ti rumbeng a liklikan a taliawen ken ublagen. Saan nga ikaskaso ti lamiong ken boladas dagiti nakasammaked kadagiti armas ta apitem met laeng iti udina ti babawi a di manasanas. Saan nga ikaskaso ti diaya dagiti aduan iti balitok ta katukadna dayta iti panagnunog a situtuok.

Saanmo a pilien dagiti kandidato nga aggatang iti butos wenno dagiti makilamano ngem adda  nalimed nga ipapetpetda; ta no inawatmo dayta a a gatad, agsubli met laeng kenka, amangan no awanton ti pagimbagan a dumteng iti lugarmo ta natural laeng a subbotenna ti inyawatna kenka inton nakatugaw. Kailian, agpanunotka koma, saanmo nga ilaklako ti botosmo.

Saantayo a pilien ti mangidaulo segun iti laingna a dumiskurso no di ket iti laingna nga agtrabaho kas mangibagi ti ili. Saantayo a pilien gapu ta nalatak ti nagtaudanna a nagan no di ket gapu iti naaramidanna a pagsayaatan ti ili; agpilitayo babaen ti naaramidan, saan ket a babaen ti naganna wenno nakaikappenganna.

Saantayon a pilien wenno taliawen dagiti managkomision kadagiti proyekto ta isuda ti nangirarit iti pagiliantayo iti nakaro a pannakaidagem. Saantayon a pilien dagiti sumupsuporta iti panagraira kadagiti makailuod a bisio, a kas iti sugal ken droga. . Daytoyen ti panawen a panagbalbaliw.

Ngarud, inton Mayo 13, rummuartayo amin a bumotos. Intay balbaliwan ti panagbiagtayo. Itan ti panawen nga intay inur-uray a panagbalbaliw. Intay ngarud bumotos para iti panagbalbaliw. Saantayo nga agbuteng, sipipingettayo ketdi a mangragpat iti nabayagen a kalkalikagumantayo.

Ti ili ket kasapulanna ti panaglupos babaen ti nanakem a butos.#