EDITORIAL: Kasapulan ti Pilipinas dagiti Baro a Bannuar

RAMBAKAN ti Pilipinas ita nga Agosto 29, 2016 kas National Heroes’ Day a panangilagip kadagiti amin a nailian a bannuar ti Pilipinas.

Iti kadagupan dagiti mabigbig a bannuar iti Pilipinas, kangrunaan a mailaglagip dagiti aldaw a panagbalin a martir da Dr. Jose Rizal iti tunggal Disiembre 30, ken ni Andres Bonifacio iti kada Nobiembre 30. Mabigbig dagiti dua a bannuar iti panangibuisda kadagiti biagda idi panawen dagiti Kastila a nangsakup ti Pilipinas.

Manipud ken Lapu Lapu a nakiranget sadiay Mactan kadagiti rimmaut a Kastila nga indauloan ni Ferdinand Magellan, adu dagiti maingel a bannuar a nangidaton ti biagda para ti pagilian tapno magun-od ti wayawaya. Adu pay a bannuar dagiti nangipaneknek ti panagayatda iti pagilian babaen ti pannakirangetda kadagiti ganggannaet tapno magun-od ti wayawaya.

Idi panawen ti Filipino-American War, nakapataud manen ti Pilipinas kadagiti adu a bannuar ken martir kas ken ni Hen. Gregorio Del Pilar a napasag sadiay Tirad Pass iti Ilocos Sur iti ima dagiti kabusor nga Amerikano.  Idi Maikadua a Gubat ti Lubong, adu manen a Pilipino dagiti nagbalin a bannuar ken martir kas ken ni Hen. Vicente Lim, ti umuna a Pilipino a nagturpos sadiay United States Military Academy, a natay sadiay Bataan iti ima dagiti kabusor a Hapones.

Idi panawen ti Martial Law ken Diktatura a Turay, nagbalin a bannuar ken martir ni Sen. Benigno Aquino Jr. gapu ti natibker a prinsipiona ken saanna nga irurukma iti agdama idi a turay a nakaigapuan ti pannakapapatayna a nangriing kadagiti Pilipino a nagtignay tapno magibusan ti diktadora.

Iti agdama, sumangsango manen ti Pilipinas iti pangta ti panangsakup ti China. Rinugianen a sinakup ti China dagiti teritorio ti Pilipinas iti West Philippine Sea wenno South China Sea. Nagaramiden dagiti Chinese kadagiti artipisial nga isla babaen ti reclamation wenno panaggaborda kadagiti narabaw a paset iti Spratly. Nakaipatakderdan kadagiti military facilities pakaibilangan dagiti air and naval bases sadiay Kagitingan (Fiery Cross) Reef, Mabini (Johnson) Reef, Chigua (McKennan) Reef, Calderon (Cuarteron) Reef, Zamora (Subi) Reef . ken Panganiban (Mischief) Reef. Nakapondo pay dagiti barko ti Chinese Coast Guard iti Scarborough Shoal a mangipawil ti ipapan dagiti bapor ti Pilipinas ken dagiti mangngalap a Pilipino.

Inkeddengen ti Permanent Court of Arbitration sadiay The Hague, Netherlands ti saanna a panangbigbig ti 9-Dash Line a pagbasbasaran ti China iti panangsakupna iti agarup 90% a paset ti South China Sea pakairamanan ti 80% a paset ti 200 Nautical-Miles Exclusive Economic Zone ken 350 Nautical-Miles Extended Continental Shelf kas mayataday iti United Nations Convention on the Law of the Sea a nakipagpirmaan ti Pilipinas ken China. Ngem saan a bigbigen ti China ti pangngeddeng ti PCA.

Imbaonen ni Presidente Rodrigo Duterte ni sigud a Presidente Fidel Ramos a makinegosasion kadagiti opisial ti China tapno marisuten ti susik iti West Philippine Sea. Ngem agtultuloy met ti China ti panangpadur-asda kadagiti inaramidda nga artipisial nga isla. Pakakitaan dayta a saanda a madadaan a pumanaw kadagiti dinappatanda a teritorio ti Pilipinas.

Iti panagsarita ni Duterte iti imatang dagiti kameng ti Philippine Army Jungle Fighters sadiay Camp Capinpin, Rizal, nagballaag a no rauten ti China ti Pilipinas ket agbalin a nadara ti ranget ta saan a basta rumukma dagiti Pilipino. Impalgakna nga adu dagiti maibuis a biag dagiti soldado agraman isuna.

Nadagsen ti sarita nga inibbatan ni Pres. Duterte para kadagiti amin a Pilipino. Pakdaar daytoy para ti nainget a panagsagsagana iti possible nga iraraut dagiti puersa ti China iti Pilipinas no agkibaltang ti bilateral talk iti nagbaetan dagiti dua a gobierno. Karit daytoy kadagiti amin nga umili a kasapulan ti Pilipinas dagiti baro a  bannuar a madadaan a mangibuis ti kakaisuna a biagda para iti pagilian. (Eden A. Alviar)

 

Isu Met Laeng…