EDITORIAL: Maguindanao massacre, rupa ti nadamsak a politika

Uppat nga aldaw kalpasan ti panangrugi dagiti kandidato nga agipila iti certificate of candidacy, napasamak iti Maguindanao ti kadamsakan pay laeng a pannakapapatay kadagiti babbai, ubbing, kameng ti media ken dadduma pay a kimmuyog iti bunggoy dagiti Mangudadatu a mapan agipila iti kandidaturada iti Sharif Aguak idi Nobiembre 23.

Iti kaudian a damag, agdagupen iti 57 dagiti bangkay a nakali iti nauneg nga abut a mapapati a nairanta nga agpaay a tanem dagiti napapatay. Uppat a pulo a kameng ken kakabagian ti Mangudadatu ti nairaman iti massacre.

Daytoy a massacre ti mangipaneknek a pagpipinnatayan ti politika ditoy pagilian. Nga adda dagiti politiko a sisasagana a mangiwayat iti kinadamsak tapno laeng mapukaw iti dalan wenno pangta iti turay ken bileg a didan kayat a palusposan pay agsipud ta naigameren ditoy ti sibubukel a kinatao ken binggasda.

Politika ti adda iti likudan ti pammapatay: ti mapaspasagasangan a panagsango ti dua a nabileg a pamilia, ti Ampatuan ken ti Mangudadatu.

Nangrugi ti risiris ti politika ditoy idi impakaammo ni Datu Ismael Mangudadatu, vice mayor ti Buluan, ti panggepna nga agkandidato iti kinagobernador. Ni Datu Andal Ampatuan, Sr. ti gobernador manipud idi 2001 ngem nagikkat idi 2008 ket ti anakna a bise gobernador, ni Sajid, ti nangsukat kenkuana. Iti daytoy masungad nga eleksion, ni Andal Ampatuan, Jr., ti rumrummuar a mangsublat iti puesto ti amana.

Ni Ampatuan Jr. ti itudtudo dagiti Mangudadatu nga adda iti likudan ti pammapatay. Itay Nobiembre 26, simmuko ni Ampatuan, Jr. ket kas ninamnama, pinaglibakanna nga adda pannakaibiangna iti pammapatay. Intudona ti MILF a nangisayangkat iti daytoy nakarimrimon a krimen.

Ngem iti maysa a pagilian nga adda iti sidong ti demokrasia ken kakaisuna a kristiano a pagilian iti Asia, awan pumadpad a kinadamsak ti naisayangkat a pammapatay iti ili ti Ampatuan a nangited iti dakes unay nga imahe ti politika ditoy pagiliantayo.

Rumbeng laeng nga agtignay ti kapolisan ken ti kasoldaduan tapno matiliw amin dagiti nangisayangkat iti daytoy nadamsak a pananggudas iti biag, maisaklangda iti korte ken maiyetnag ti umisu a pannusa iti babaen ti linteg ti pagilian. Masapul nga ipakatda ti ngipen ti linteg.

Iti met biang ti administrasion, saan nga umdas a kugtaranda laeng ti Ampatuan clan a kameng ti partido Lakas-CMD, nupay dakkel ti naitulong dagiti Ampatuan idi nagtaray ni Pres. Arroyo a para Presidente. Iti dayta nga eleksion, ibbong ti sibubukel a tiket ti oposision para senador iti Maguindanao, banag a ditoy la Pilipinas ti pakapasamakanna.

Kasapulan nga ipakita ti gobierno nga adda durina a mangtukkol iti armado a puersa dagiti Ampatuan iti Maguindanao, uray no kasano kasingedda iti turay ken uray kasano kadakkel ti naipaayda kadagiti napalabas nga eleksion para iti pannakaibayog ti agdama a liderato.

Agingga iti saan a madis-arma dagiti armado a pasurot dagiti politiko iti Maguindanao ken iti sibubukel a Mindanao, awanto ti nadalus, nawaya ken natalna nga eleksion iti daytoy a deppaar ti pagilian.#