EDITORIAL: Masapul a disiplinaen ti gobierno ti bagina nga aggasto

Maysa a nakaawis iti imatangmi itay nabiit ti damag a dimmakkel ti budget depicit ti pagilian agsipud iti pannakapaay dagiti ahensia a nakaipabaklayan iti panagkolekta iti buis ti puntiriada a koleksion.

Kitaentayo daytoy:

Limmobon iti P272.5 bilion idi pay la Nobiembre manipud iti P250 bilion nga imprograma ti gobierno a pagpatinggaan ti budget depicit para iti 2009.

Segun iti Bureau of Internal Revenue, nagkamtud iti P5 bilion ti puntiriana a buis a tun-oyen idi Nobiembre. Puntiria ti BIR a gun-oden ti P80 bilion para laeng iti Nobiembre.

Ngem uray kadagiti immuna a pito a bulan ti 2009, ibagbagan dagiti opisial iti Department of Finance ti pannakapukaw ti gobierno iti aganay P125 bilion iti mapastrekna koma gapu kadagiti makunkuna a “revenue-eroding” a linteg a mangikabassit iti tax base a makagapu iti pannakapaay ti Bureau of Internal Revenue ken ti Bureau of Customs a manggun-od iti puntiriada a koleksion ti buis.

Mangdakamattayo iti dua a revenue-eroding measures: ti pannaka-exempt dagiti minimum wage earners iti buis ken pannakaingato ti personal exemption kadagiti agsusueldo nga empleado ken iti pannakaipababa ti corporate tax iti 30 porsiento manipud iti 35 a porsiento kas sagudayen ti RA 9504.

Iti laeng implementasion ti RA 9504, napukawan ti gobierno iti pamastrekan a P16.5 bilion. Iti sabali a bangir, agdagup iti P11.7 bilion ti naggubo iti bakrang ti gobierno iti pannakaipababa ti corporate tax iti 30 porsiento manipud iti 35 a porsiento.

Iti met biang ti Bureau of Customs, bimmaba ti koleksionna gapu iti bimmassit a panag-import iti crude oil ken dadduma pay a tagilako malaksid laeng iti nababbaba a tariff rates kas panangrespeto ti gobierno dagiti katulagan ti internasional a panagtagilakuan a simrekanna.

Mainayon ditoy dagiti dadduma a naipasan a linteg a nangkaan kadagiti pamastrekan koma ti gobierno sa ti dimmakkel a pagbusbosan ti gobierno kadagiti paboritona a proyekto ken gapu kadagiti nagsasaruno a kalamidad a nangdidigra iti pagilian.

Segun ken ni Finance Secretary Margarito Teves, ikagumaanan ti gobierno a pabassiten ti budget depicit iti P233 bilion iti 2010, banag a saan a nakatatalek agsipud ta mapasungadan ti eleksion iti daytoy a tawen ket saan a magawidan ti pannakaruk-at dagiti pondo para kadagiti kaaliado ti agdama nga administrasion.

Ngem mamatikami a kabaelan ti gobierno a timbengen wenno pabassiten ti depisitna iti budget babaen ti panangdisiplinana iti bagina nga aggasto iti nalablabes unay ngem iti mapastrekna. Uray tay nababa ti adalna, saan a kasapulan a maisunel iti panunotna nga ad-adda a mailubo iti utang no aggasto iti ad-adu ngem iti mateggedanna.

Fiscal discipline, daytoy koma ti umuna nga ipakat ti gobierno iti daytoy a tawen tapno maikabassit ti budget depisit.#