Footer

EDITORIAL: Naan-anep a Panagsagana iti Kalamidad

Saan a maliklikan ti natural a kalamidad a kas iti layus, panagreggaay ti daga (ken batbato), ginggined, aluyo, allawig ken dadduma pay. Awan ti makaibaga no kaano a dumtengda ken kasano a mapasamakda. Dumtengda a di maammuan, kas mannanakaw iti rabii.

Nadangkok ti natural a kalamidad ngem maliklikan ti didigra a gubuayenna no nakasagana a kankanayon dagiti umili.

Kalpasan ti napigsa a ginggined idi Hunio 16, 1990 a nangdayyeg iti Baguio, La Union, Dagupan ken Cabanatuan City, ti nakaam-ames a kalamidad a pinarnuay ni Bagyo Ondoy ken dadduma pay a bagyo, layus, ken dadduma pay a kalamidad a napasamak kadagiti naglabas a tawtawen,  nangrugi metten ti gobierno iti naganetget a panangisagana ken panangiyadalna kadagiti umili  dagiti measures tapno maliklikan ti didigra. Saan laeng a ginggined no di ket amin a natural a kalamidad. Saan laeng nga iti uneg ti pagtaengan, iti komunidad, eskuelaan, iti trabaho no di ket sapasap.

Ta umno laeng ti panagsagana.

Iti napasamak a kallabes a 7.7 magnitude a ginggined sadiay Eastern Samar idi Agosto 31, 2012, napaneknekan ti kinaimbag ken kinaepektibo dagitoy a panagadal ken panagsagana iti kalamidad  ta naliklikan ti nasaknap a didigra. Maysa laeng a baket ti natay. Maibilang a minimal laeng ti naparnuay ti dakkel a didigra.

Ti kinasamay ken kinaepektibo ti maiyad-adal  ken maipagpaganetget a disaster preparedness ket maigapu iti urnos ken kooperasion dagiti amin nga umili iti Eastern Samar aglalo iti panawen ti evacuation. Awan ti narikna a panagsukir ken panangiyaleng-aleng iti ballaag ti tsunami warning.  Natudio a nagtungpal amin.

Nupay saan a napasamak ti mapagbutbutngan a tsunami a kas iti napasamak iti Japan, naipakita dagiti umili ti Eastern Samar ti panagtitipkel ken panagkaykaysada lalo iti panawen a panangliklik iti desgrasia.

No maminsan, agtungpal iti nadangkok a dididgra ti kinasubeg dagiti umili nga agtungpal kadagiti ballaag. Kas iti napasamak a layus uray awan bagyo sadiay Metro Manila. Awan koma ti layus no nagtungpal dagiti umili iti ballaag a saanda nga agibelleng iti basura aglalo iti plastik iti uray sadino la ditan, ti saan a panangserra kadagiti tributario dagiti danum babaen kadagiti illegal nga istruktura a saan a makatulong iti dur-asan no di ket lalo pay a mangigamer iti komunidad ken ti gobierno iti rigat.

Tulongantayo ti bukodtayo a komunidad. Tulongantayo ti gobierno. Maliklikan ti aniaman nga indulto no adda panagkaykaysa ken panagtitinnulongtayo. Kangrunaanna, tungpalen ken aramiden dagiti amin a maiyad-adal ken maipagpaganetget iti disaster preparedness program.

Nabileg nga armas ti panagkaykaysa. In unity there is strength a kunada.#