Footer

EDITORIAL: P300-B mapukpukaw ti pagilian iti didigra iti tinawen

Maysa kadagiti dakkel a gapu no apay a saan a nadaras a dumur-as ti Pilipinas gapu kadagiti didigra ken kalamidad a masagsagrapna iti tinawen.

Kitaentayo daytoy: Iti tinawen, adda duapulo a bagyo a sumarungkar iti pagiliantayo. Sasalaponen pay dagiti natural a didigra ti pagiliantayo kas iti ginggined ken panagbettak iti bulkan.

Dagitoy ti mangiremremrem iti pagilian ken dagiti umili. Kalpasan ti didigra ken kalamidad, ikarigatan ni Pilipino ti bumangon ken tumakder ken umaddang ken ibaklayna ti sabali pay a panagsakripisio. Ngem inton makaungar bassit, addayta manen dagiti kalamidad ken didigra a mangpadas a mangparukma iti kinatibker ken kinataona.

Kinuna ni Department of Finance Secretary Cesar Purisima a maysa ti Pilipinas kadagiti bulnerable a lugar iti sangalubongan a masansan a dalapusen dagiti kalamidad ken didigra.

Karaman ditoy dagiti babassit a pagilian iti Asia Pacific a kas ti Madagascar, Maldives, Timor-Leste, Vanuatu, Tuvalu, Saint Lucia, Bhutan, Kiribati, Afghanistan, Bangladesh, Barbados, Costa Rica, Ethiopia, Ghana, Kenya, Nepal, Rwanda ken Vietnam.

Gapu kadagitoy a didigra ken kalamidad, agpukpukaw ti pagiliantayo ken dagiti babassit a pagilian iti ngato iti mapattapatta a 2.5 porsiento iti gross domestic product (GDP) iti tinawen.

Ditoy pagilian, mapattapatta ngarud nga agpukpukaw ti pagilian iti P300 billion iti tinawen.

Kinuna ni Purisima a dakkel a realidad ti panagbaliw ti klima ket saanen a mapagdedebatean pay dagiti makadidigra nga epektona iti panagdur-as iti ekonomia, panagpeggad iti seguridad ti taraon, ken dumakdakes a kalidad ti biag nangruna kadagiti pagilian a nalaka nga apektaran ti klima.

Gapu itoy, indauluan ni DOF Secretary Cesar Purisima ti pannakabukel ti “Vulnerable 20” finance ministers tapno agtitinnulongda a mangsapul iti pamuspusan wenno plano iti aksion nga aramidenda trapno mapabassit ti kidag ti climate change iti salun-at, kalintegan a pantao, trabaho, migrasion ken siensia, partikular babaen iti mobilisasion dagiti pundo. Manamnama a dumar-ay iti miting dagiti pannakabagi ti World Bank ken International Monetary Fund.

Sabali laeng ti maigannuat a panangadalda iti ipaayda a teknikal a suporta kadagiti maap-apektaran a pagilian.

Mangnamnama ni Purisima ti panangidatagdanto daytoy nga action plan iti masungad a kumperensia iti climate change sadiay Paris, France iti daytoy masungad a Disiembre.

Ala, nupay arig-agsang-at iti nagalis a bakras ti bantay ti dalanen ti V20 gapu iti kapaliiwan a saan unay a serioso a panangitaltalek dagiti dadakkel ken naprogreso a pagilian iti problema ti climate change, kastay kunada, ti importante, naiyussuat ti umuna nga addang. Dayta nga addang ti pamunganayan dagiti sumarsaruno nga addang tapno maikkan iti tumutop nga importansia daytoy sangsanguentayo a problema a no saan a maitaltalek ket posible a pakaungawan amin nga agtaeng iti daytoy Ina a Daga a pakaibilangan ti Tao.#