EDITORIAL: Panagkunniber: Natadem a punial a mangwekwek iti ekonomia

(Nasurat daytoy nga editorial idi Enero 2002. Adtoy nga ipablaakmi manen tapno amirisen dagiti umili no adda nagudilan dagiti agtuturay mainaig iti korapsion. – Edtor)

Nasasaem ti sugat nga ipalay ti makaipas a balikas ngem iti iwekwek ti katademan a punial.

Kasta ti narikna dagiti opisialtayo kalpasan a prangka nga impeksa ni Ambassador Frank Ricciardone dagiti kapanunotanna kadagiti Manila-based a ganggannaet a correspondent.

Arisitentayo dagiti kangrunaan a bugas ti bitla ni Ricciardone: Maat-atiw ti Filipinas iti lumba ti ekonomia iti Asia agsipud kadagiti konstitusional a lapped iti foreign investment ken sapasap a panagkunniber, nangnangruna kadagiti korte.

Nupay kontraentayo ti panangipangruna ni Ricciardone iti hudisaria a kakaruan a yuyeng ti panagkunniber, saan a malibak a sapasap ti korapsion kadagiti nadumaduma nga ahensia ti gobierno.

Kinapudnona, awan ti ania a kabarbaro iti impeksa ti Ambassador a pammaliiw iti agraira a korapsion iti pagilian. Uray dagiti ordinario nga umili, ammodan ti kauneg ti namsaakan ti panagkunniber kadagiti koridor ti turay.

Ngem imsiag dagiti opisialtayo. Nasaktanda la ketdi iti imparupa ni Ricciardone a mapaspasamak iti pagilian. Kastoy ti reaksion ni Sen. Blas Ople a napalalo ti ayatna nga agbalin a sekretario iti Foreign Affairs: “Nagubsang a balikas iti Presidente a a nakitinnulong iti gubat iti U.S. maikontra iti internasional a terorismo.”

“Kasapulan a dumawat (Ricciardone) kadatayo iti panagpadispensar gapu iti balikasna ken pannakibiangna iti international affairs ti Filipinas,” inyunay-unay ni Ople.

Kuna met ni Dip. Jun Lozada ti House committee on foreign relations a rumbeng a mapalagipan ni Ricciadone a maysa a diplomat, saan a politiko ket agpadispensar ken ni Pres. Macapagal-Arroyo ken dagiti umili ti Filipinas “nupay saanen a maisubli uray aniaman a panagpadispensar ti ginubuayna a dadael.”

“Panagsalungasing iti protocol,” kinuna ni Deputy Speaker iti Visayas Raul Gonzales sana innayon nga “awan ti bibiang ni Ricciardone a mangatakar iti gobierno.”
Uray ni Akbayan Rep. Loretta Ann Rosales, binabalawna met ni Ricciardone ta “nupay husto ti imbagana a ti sapasap a corruption ti manglapped iti panagibaut dagiti ganggannaet iti negosio iti pagilian, saan nga isu ti kasayaatan a tao a mangballakad kadatayo.”

Kasta met a napagura ni Ricciardone dagiti militante a grupo a nangikabil iti sabali a kaipapanan iti imbalikasna.

Kadakuada, senias dayta iti Presidente a mangiduron iti charter change.

Ala, sumagmamano laeng dagitoy ti dakamatentayo a nagbusor iti imbalikas ni Ricciardone.

Ngem ti nakadidillaw no apay a bumusorda unay imbes nga agtugawda koma iti suli tapno dilpatanda ti saem ti sugat nga impalay dagiti balikas ni Ricciardone.

Nalabit, dida maaklon ti agdadata a kinapudno. Wenno ammoda, ngem agtaltalinaed a bulsekda agsipud ta pasetda iti panagkunniber iti turay?

Mabalin a dida annugoten ngem saan a mailibak a nakaro ti korapsion iti pagilian ket daytoy ti maysa kadagiti dakkel a pakaupayan dagiti ganggannaet a negosiante a mangibaut iti puonanda iti pagilian.

Saludsodenda ketdi koma iti bagida no ania ti addangda tapno maguped daytoy a problema ti pagilian?#