EDITORIAL: Panaglusulos ni FVR iti Duterte Administration

ADU dagiti nasdaaw iti panaglusulos ni sigud a Presidente Fidel Valdez Ramos kas Special Envoy to China iti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte. Nagduduma dagiti kapanunotan dagiti Pilipino mainaig iti decision ni FVR gapu iti kinasingedna ken ni Duterte.

Iti resignation letter ni FVR, inlanadna ti panaglusulosna ta nalpasen ti misionna a nangiyusuat ti pannakipatang kadagiti opisial ti gobierno ti China a nagresulta iti naannayas nga state visit ni Duterte. Kabayatan idi ti inaugural speech ni Duterte, impalgakna ti pinagyamananna ken ni FVR a nangkombinsir ken nangsuporta kenkuana iti panagkandidatona.

Dakkel ti akem ni FVR iti panangabak ni Duterte. Kas sigud a Presidente a nangpadur-as ti ekonomia ti Pilipinas idi nagtakem idi 1992 – 1998, ken kas Founding Chairman ti kabilegan idi a partido political a Lakas – National Union Christian Democrats – United Muslims Democrats, naallukoyna dagiti sigud a kaaliadona a nangsuporta ken ni Duterte. Ipaneknek dayta ti pannakadutok dagiti nasinged a kaaliado ni FVR iti gabinete ni Duterte ken dadduma pay a nangato a posision ti gobierno.

Gapu iti susik iti nagbaetan ti Pilipinas ken China iti West Philippine Sea wenno South China, dinutokan ni Duterte ni FVR kas special envoy a nakipatang kadagiti opisial ti China. Kas nararaem a sigud a Presidente ken statesman iti laksid ti agsalogen a tawenna, impaneknek ni FVR ti kinalaingna iti foreign diplomacy ta napalamiisna ti nabara a kasasaad iti nagbaetan ti Pilipinas ken China tapno makapagpatang a nasayaat dagiti agdama a kangatuan a lider dagiti dua a pagilian da Duterte ken Chinese President Xi Jinping.

Mabalin a saan nga impagarup ni FVR a kabayatan ti state visit ni Duterte sadiay China ket imbutaktakna iti imatang dagiti nangato nga opisial ti China ken iti sangalubongan babaen ti media ti isisinan ti Pilipinas iti United States of America kabayatan ti administrasionna iti benneg ti seguridad ken komersio gapu iti tarigagayna nga “independent foreign policy.”

Saanen a nakaskasdaaw ti addang ni Duterte iti panangiyadayona ti nasinged a relasion ti Pilipinas iti US gapu kadagiti adu a dakes a sinasaona kadagiti Amerikano pakairamanan ni US President Barack Obama gapu kadagiti kritisismo kenkuana kadagiti mapaspasamak nga extrajudicial killings ken human rights violations iti Pilipinas bayat ti nainget a kampania kontra illegal a droga.

Adu dagiti naklaat, pakairamanan ni FVR, ti panangibutaktak ni Duterte iti panangputednan ti relasion ti Pilipinas ken US kabayatan ti state visit ti Presidente iti China. Ti US ken China ti nainget nga agbalbalubal iti ekonomia ken military power. Ibilang ti US a dakkel a pangta ti ar-aramiden ti China a panangsakupna ken panangkontrolna iti South China Sea a maar-aramat iti international navigation.

Nasair la ketdi ti kaunggan ni FVR kadagiti gannuat ni Duterte ta saan a mailibak a nasinged ti riknana kadagiti Amerikano ta sadiay US Military Academy, West Point, ti nagturposanna sakbay a nagbalin nga opisial ti Armed Forces of the Philippines. Sadiay US pay ti nangileppasanna kadagiti nangato ken especial a kurso sakbay ti panagbalinna a heneral ken chief of staff ti AFP. Saan a mailibak a dakkel ti tulong ti US kabayatan ti panagtakemna a Presidente tapno napagbalinna ti pagilian kas “economic tiger iti South East Asia” ngem natungday ti ibabangon ti Pilipinas gapu ti timmaud a krisis iti sangalubongan ken panagsukat ti administrasion.

Sakbay ti panaglusulos ni FVR kas special envoy to China, insuratna iti kolumna iti maysa a nasional a pagiwarnak ti pannakadismaya ken pammabalawna iti agdama nga administrasion kabayatan ti Umuna a 100 nga Aldaw ti Presidente. Itay nabiit, insuratna pay ti pammabalawna ken ni Duterte iti saanna a panangbigbig iti Paris Climate Change Agreement a pinirmaan dagiti lider dagiti pagilian iti sangalubongan a nakitulaganda a pababaenda ti maipugso nga asuk kadagiti pagilianda tapno masaluadan ti pannakasabidong ti angin a pakaigapuan ti global warming.

Naaramid ni FVR dagiti kritisismona ken ni Duterte idi paset pay laeng isuna iti administrasion. Itan ta awanen, manamnama a nawaywayan isuna a mangdillaw kadagiti patienna a saan a maikanatad a gannuat ti administrasion. Nasken nga ipangag ni Duterte dagiti kritisismo dagiti tattao nangruna kadagiti nangitag-ay kenkuana iti turayna ta amangan no isuda met laeng ti mangiguyod nga agpababa. Saan ketdi a makarurod no adda mangdillaw kadagiti pagbiddutanna. (Eden A. Alviar)