EDITORIAL: Panangrambak dagiti Pilipino iti Paskua

RAMBAKAN dagiti Kristiano iti sangalubongan ti Paskua kas panangilagip ti pannakayanak ni Niño Jesus iti daydi rabii nga impasngay ni Birhen Maria iti nanumo a kulloong a pagap-apunan dagiti karnero. Naipasngay ni Apo Jesus tapno ispalenna iti basol dagiti tattao iti lubong.
Kalpasan ti rinibu a tawen a pannakaipasngay ni Jesus, adda kadi pay naindaklan a kaipapanan ti pannakayanak ti Mesias? Ti kaipapanan ti pannakaitao ni Jesus ket iyanninaw dagiti agdama a wagas ti panagrambak ti Paskua, ken dagiti dakes a mapaspasamak uray iti kastoy a Panawen ti Adviento. Naidumduma ti pannakarambak ti Paskua iti Pilipinas kas kangrunaan a Kristiano a pagilian iti Asia. Mabigbig ti pagilian a kapautan ken kamarisan ti panagrambak iti Panawen ti Paskua. Ngem iti agdama a panawen, mapukpukawen ti nauneg a kaipapanan daytoy a panagrambak ta naisentron kadagiti nailubongan a banag. Nagbalinen ti Paskua a rason wenno “excuse” dagiti dadduma nga agar-aramid iti dakes ken maikanniwas iti linteg.
Apagtapog ti Septiembre, mangrugin ti pannakapatokar dagiti ayug ti Paskua. Mangrugin ti panagarkos kadagiti dekorasion iti Paskua kadagiti balay ken pasdek nangruna kadagiti establisimiento ti komersio. Mangrugi metten dagiti agpalpalibang kadagiti napigsa a paputok.
Segseggaanen dagiti addaan iti trabaho ti idadateng ti Paskua gapu iti Christmas bonus ken 13th Month Pay wenno 14th Month Pay. Maganatan met dagiti ubbing ti idadateng ti Paskua gapu kadagiti namnamaenda a regalo dagiti kapamiliada ken dagiti ninong wenno ninangda. Maganatanda metten a mapan makipaskua wenno ag-caroling ken dumawat kadagiti aginaldoda.
Para kadagiti adu a Pilipino, kakibin ti panagrambak ti Paskua ti kaadda dagiti agrurutap a pasken, nabuslon a taraon ken mainum, ken regalo. Kagiddan daytoy ti panagarkos kadagiti nangingina a dekorasion kas kadagiti namaris a Christmas lights, gumilapgilap a parol ken dadakkel a Christmas tree. Ikagumaan dagiti Pilipino a rambakan ti Paskua babaen kadagiti nakasanayanen a panagpasken kas ti Noche Buena.
Manipud iti sardam ti Disiembre 15, mangrugin ti Misa Aguinaldo, a Misa-Novena, kas met laeng ti Misa de Gallo iti parbangon ti Disiembre 16. Agtultuloy dagiti Misa agingga iti Disiembre 25. Ngem iti laksid a mapunpunno dagiti simbaan kadagiti makimisa, apay ngata a kasla saan a maibiag dagiti adu a Pilipino ti kaipapanan ti Paskua?
Iti agdama a tiempo, no dumtengen ti Panawen ti Paskua ket kumaron ti trapiko dagiti lugan kadagiti kalsada nangruna sadiay Metro Manila. Masansan nga adda dagiti agaapa a driber gapu ti nakiro a trapiko Umadu metten dagiti makilimos wenno makipaskua kadagiti kalsada ken pagdudupudopan dagiti tattao, ket adu kadakuada dagiti matabbaawan gapu iti aramidda. Umadu pay dagiti kaso ti panagtakaw ken panagholdap gapu ta uray dagiti awan-mabalinna ket agaramidda iti krimen tapno adda pagsaganada wenno igatangda iti regalo.
Nakalkaldaang dagiti mapaspasamak a panangiyalisto dagiti agpapaay iti Kongreso iti pannakaisubli ti Dusa a Patay para kadagiti nadagsen a krimen. Agtultuloy met dagiti napanglaw ken awanan-gaway a mapappapatay kadagiti police operations, ken biktima ti extrajudicial killings nga adda pakainaiganna iti gerra ti gobierno kontra iti illegal a droga. Dimmanonen dagiti biktima ti pammapatay a mapapati a mainaig iti 6,000 manipud idi Hulio 1, 2016 a rugi ti panagtakem ti agdama nga adminisitrasion. Maipadpadamag pay dagiti opisial ti gobierno nga adda pakainaiganna kadagiti illegal nga aramid.
Iti kaadu dagiti saan a na-Kristianuan a mapaspasamak iti Panawen ti Paskua, sadino ti ayan ti puso ken konsensia dagiti adu a Pilipino? Adu dagiti nangato nga opisial ti gobierno dagiti sentro ti kritisismo pakairamanan ni Presidente Rodrigo Duterte gapu kadagiti pammabasol kenkuana iti human rights violations. Mababbabalaw pay dagiti dua nga Associate Commissioners iti Bureau of Immigration and Deportation a da Al Argosino ken Michael Robles. Naalanda iti CCTV nga umaw-awat iti P50 million a pasuksok ti Chinese gambling lord a ni Jack Lam. Dagiti dua nga opisial ti BID ket fraternity brother da Duterte ken Justice Secretary Vitaliano Aguirre II.
Dagitoy nga opisial ket sumagmamano laeng kadagiti agpapaay iti gobierno a nagturpos kadagiti eskuela Katolika. Adda met dagiti kameng ti Kongreso pakairamanan ni Senador Manny Pacquio a born again-pastor, ken dagiti nalatak a kongresista nga abogado a nagturpos iti eskuela Katolika a mangidurduron ti pannakaisubli iti Dusa a Patay.
Iti sango dagitoy a dakes a pasamak, pasublien koma dagiti Kristiano ti espiritu ti umuna a Paskua, ti pannakaipasngay ti Mesias a mangisangbay ti ayat ken kappia. (Eden A. Alviar)