EDITORIAL: Pannakalapped ti panagminas iti Abra, suportaran koma ti Ilocos Sur

Iti pannakaangay itay Abril 23-24 ti Cordillera Day sadiay Poblacion, Baay-Licuan, saan laeng a ragragsak ti nakaituonan ti imatang dagiti agtuturay ken dagiti umili no di pay ti pannakataming ti maysa a naipangruna a problema a sangsanguen ita ti Abra ken ti Cordillera: ti panangsaluad kadagiti kabambantayan ditoy a lugar ken pananglapped iti panagminas iti naitalimeng a gameng ti Capcapo.

Umad-adu dagiti nagaplay a mayat a mangminas kadagiti kabambantayan iti Cordillera. Iti agdama, addan 66% wenno 1.8 million nga ektaria ti naaplayan a minasen dagitoy a  ganggannaet a mining giants. Gapu iti nalukay a mining policy ti gobierno, ken no matuloy daytoy, di mainsasaan nga agsagrap ti probinsia iti nakaro a didigra a parnuayen dagitoy a minasan. Saanto laeng a sanikua ti madadael no di addanto la ketdi maibuis a biag.

Nasken a suportaran ti probinsia ti Ilocos Sur daytoy a pasken ta maseknan met iti panagminas dagiti ganggannaet a kompania kadagiti bambantay iti Abra. No saan a malapdan ti panagminas kadagita a lugar, maapektaran a nakaro ti probinsia ti Ilocos Sur, nangruna dagiti barangay ken il-ili nga addaan iti karayan a sumuso iti Karayan Abra a kas iti Banaoang iti Bantay ken Santa, ken dagiti tributario ti karayan iti Narvacan ken Sta. Maria ta daytoy ti ruaran ti rugit ti minas. No di maitaltalek ti panagminas iti Abra, matay la ketdi dagiti karayan ken tributario ditoy Ilocos Sur a dalanen dagiti rugit ti minas. Awanton ti makalapan. Maapektaran dagiti pagsapulan dagiti umili. Kangrunaanna, kumiddit ti danum iti Karayan Banaoang a pagtaudan ti de-bomba nga irigasion. Iti panawen  ti katutudo, posible nga agdinakkel dagiti karayan a mangpataud iti nakaro a layus a buyogan iti nakaro a panagluyak (siltation). Napasamaken kadagiti napalabas a tawen ti nakaro a layus ngem di bumurong a dumteng pay ti nakarkaro a sagrapen a didigra no maipalubos lattan a makalbo dagiti bantay santo maminas ti kinabaknangna. Namak payen no open pit ti aramaten dagiti  minasan?

Iti napalabas, nadadael ti rangtay ti Banaoang gapu ta dinalapus ti dakkel a kayo  nga inyanud ti napegges a nagdinakkel a  karayan Abra. Saan a masasaan a maulit wenno nakarkaro pay ti didigra a pinarnuay ti layus.

Ditayo kayat a mapasamak manen dayta iti Ilocos Sur, di kadi?

Wen, napateg nga aldaw ti Cordillera Day a mangtaming iti masakbayan, saan laeng nga iti Abra no di pay iti sibubukel a Cordillera a pakairamanan la ketdi ti Ilocos Sur.

Kasapulan ngarud a suportaran ti probinsia ti aniaman a gannuat a mataming iti daytoy a pasken para iti pannakalapped ti panagminas kadagiti kabambantayan iti Abra ken iti Cordillera.#