EDITORIAL: Piestat’ Natay Nagbalinen a Komersial

Wen, dayta ti paliiwmi. Sabalin ita, ta nakibkiban ti solemnidad ti piestat’ natay. Inatake ti komersialismo. Timpuar dagiti tagilako a holloween-theme products a nagamayan kadagiti nagduduma a toxic substances a kas iti metal antimony, arsenic, cadmium, chromium, lead ken mercury a nakaro a makadadael iti salun-at.

Ti panangilagip kadagiti pimmusay ket nasukatan iti nagduduma a lang-ay ket nalipatan ti espiritu (essence) no apay a nasken nga ilagip, lagipen, sarungkaran ti tanem dagiti patpatgen nga immunan iti nagkaysa a biag. Dayta panangilagip ket rinimbawan dagiti nagduduma a pautot-lang-ay ti komersio. Apayen a kastoy?

Timpuar ngamin dagiti tradision iti lumaud a kas iti halloween party. Nupay kasta, adda met ketdi katukadna, ti trick or treat, ti panagkakararua, ti panamalaybalay nga isu ti pakaalaan kadagiti sagut a kankanen a nayon ti inyatang. Adu pay met dagiti sumursurot iti panagiyatang, saan laeng a dagiti kankanen no di ket dadduma pay. Kadagiti saanen a magaget nga agaramid iti sinuman, patupat, bibingka wenno inkiwar, uray ania ditan nga iyatangda a makan, uray dagiti aggapu iti fastfood.

Nakomersio kunami, ta naisurot a timpuar iti merkado dagiti nagduduma a costumes nga isuot, body ken face paint a pangpagarbo iti bagi, nagduduma a dekorasion ken candy container nga arkos iti halloween party. Dagiti nagduduma a maskara nga ala-al-alia, monsters ken no ania la ditan a klase ti elementals wenno nagbiag iti underworld. Adda pay agisuot iti kawes nga ala-Patay wenno ala-Satanas, nga isu ti tuladen dagita a karakter ken dadduma pay a limmaksid iti pingil ti imahinasion. Nalaka itan dagita  a sumrek iti naganus a panunot dagiti ubbing ta addadan a mailaklako iti merkado.

Ti panangtulad kadagiti zombie ti agdama a pagmamaitan (craze) ti kaaduan. Adda pay ketdin parada dagiti zombie. Ti karakter ti natay a tao a mangmangan iti dara ken lasag ti sibibiag a tao, a no makagatnaka ket agbalinka met a kas kadakuada. Idi damo, mabuteng dagiti ubbing, ngem idi agangay, nairuamda met laeng. Gapu amin dayta iti komersialismo.

Ngem apay a nasken nga ited ti panagraem ken panagdayaw kadagiti eerie nga entidad? Saan kadi a nasaysayaat a suruan ken ipasagepsep kadagiti ubbing ti kinaumno nga agibunga iti ayat?#