EDITORIAL: Preventive measures ti kasapulan a maigannuat

Itay nabiit, natratar iti maysa a simposio a naangay iti Vigan City ti isyo ti saan a malapdan a panagbara ti lubong a makaapekto iti dakkel kadagiti umili a pakiramanan la unay dagiti mannalon.

Wen, kasapulanen a maikkan iti naan-anay nga imatang ti climate change wenno global warming agsipud ta inannugoten dagiti sientista ken environmentalists a maysan daytoy a dakkel a problema agsipud ta saanen a mailibak nga addan dagiti naparnuay a nagbalbaliwan ti nakaparsuaan ken panawen. Kas ehemplo, nagpipigsa itan dagiti sumangbay a bagyo a pakaigapuan dagiti layus ken pakadadaelan dagiti sanikua ken pakaungawan ti biag. At-atiddog itan ti panagtutudo wenno igaaw a pakaigapuan ti pannakadadael dagiti mula ken apit a puon ti pagkirangan ti produksion.  Nakarkaro unayen ti lamiis iti arintaposen ti tawen wenno napudpudoten ti aglawlaw iti panawen ti kalgaw. Madakamat pay ti mapaliiw a dakkelen nga ingangatuan ti sea level gapu iti agtultuloy a panagtipping ken panagrunaw dagiti glaciers  kadagiti nalamiis a pagilian nangruna iti South ken North Pole a puon ti pannakalayus dagiti low-lying countries.

Idi kanikadua a bulan, nupay iti Cagayan ken Isabela a simmangbay ti super typhoon Juan a nakapukawan kadagiti biag, sanikua ken nakadadaelan dagiti maapiten a kapagayan ken kamaisan, adu latta dagiti mula ditoy Ilocos Sur a nadadael ken naglayus latta dagiti nababa a lugar nangruna dagiti adda iti coastal barangays gapu iti aluyo wenno storm surge. Nadadael ti bunubon dagiti mannalon ditoy probinsia a tabako a maimula koma tatta a Disiembre. Gapu iti daytoy, makuna a maladaw ti panagmulada ket dakkel ti posibilidadna a makamatan ti pannakagatudda ti sumangbay a panagtutudo a mabalin a pagpukawanda manen.

Iti biangmi, saan laeng koma a ti panagsagana ti ikkan iti imatang no di  ti naan-anay nga information campaign mainaig kadagiti makagapu iti climate change ken iti panangiwayat kadagiti measures tapno mapabassit wenno malapdan ti nadaras a panagbara ti lubong. No awan ti naan-anay a pannakaammo dagiti tattao, aramidendanto latta ti nakaugalianda nga ar-aramiden a dida ammo a dakkel gayam ti kontribusionda iti climate change. Saanto nga agballigi ti tignay dagiti nasion iti sangalubongan a manglapped iti climate change agingga nga ignorante dagiti agindeg mainaig iti daytoy.

Kadakami, imbes nga agsagana, ad-adda a dagiti preventive measures ti maigannuat tapno malapdan ti panagbara ti lubong a dakkelen a problema ken posible a pakaungawan daytoy kakaisuna a pagtaengantayo, ti Ina a Daga.#