Footer

EDITORIAL: RA 9716: political patronage

Maysa pay a pammaneknek nga aramiden ti maysa a politiko amin dagiti pamuspusan tapno agtalinaed ti panagturayna ti pannakaipasa ti maysa a linteg a nangbuangay iti sabali pay a congressional district iti probinsia ti Camarines Sur.

Idi Oktubre 12, pinirmaan ni Pres. Gloria Macapagal-Arroyo ti RA 9716 a nangbingay iti umuna ken maikadua a legislative districts iti probinsia ti Camarines Sur tapno mabuangay ti maikatlo a legislative district.

Addan uppat a legislative districts ti Camarines Sur ket iti pannakabuangay ti sabali pay a distrito, nagbalinen a lima ti legislative districts daytoy a probinsia.

Sakbay ti panagbalin a linteg ti RA 9716, kinontran dagiti kritiko agsipud ta saanna a matun-oyan ti requirement ti bilang ti populasion ken ti masiripda a patronahe iti politika.

Segun kadagiti kritiko, sagudayen ti Section 5-3, Article 6 ti Konstitusion a kasapulan ti minimum a populasion a 250,000 tapno maideklara ti maysa a lokal a government unit (LGU) wenno clusters ti LGUs a maysa a congressional district.

Agdagup laeng iti 176,383 ti populasion ti nabuangay a maikatlo a district, nababbaba ngem iti requirement nga intuding ti Konstitusion.

Ngem iti 9-5 a butos, kinuna ti Korte Suprema nga awan ti ispesipiko a probiso ti Konstitusion a mangibagbaga a kasapulan a 250,000 ti minimum a populasion ti distrito lehislatibo ket imbasurana ti petision a nangkiddaw iti pangukoman a mangideklara nga inbalido ti RA 9716.

Kinuna pay ti Korte Suprema a sagsagrapen ti RA 9716 ti “presumption of constitutionality” agingga nga adda nalawag a pakakitaan a sinalungasingna ti Konstitusion.

Babaen iti daytoy a desision ti Korte Suprema, naraatan ti dakkel a parikut ti posible a panagsangdo ti dua a puersa nga agpada nga asideg iti administrasion: ni Cong. Diosdado “Dato” Arroyo ken ni dati a Budget Secretary Rolando Andaya.

Madakamat ditoy a ni Andaya ti diputado a mangibagi iti umuna a distrito ti Camarines Sur idi innala ni Pres. Arroyo a Budget Secretary ket ti anakna a ni Dato ti simmublat iti puesto ni Andaya.

Ngem agkandidato manen ni Andaya para iti kinadiputado iti umuna a distrito iti masungad nga eleksion, ket agbanggada la ketdi ken ni Dato. Problema a kasapulan ti madagdagus a solusion.

Iti apagdarikmat, nabingay ti umuna ken maikadua a distrito. Presto, nabuangay ti maikatlo a distrito.  Ita, saanen nga agbangga da Andaya ken Dato agsipud ta adda distrito a pagtarayan ni Andaya. Kasta ti kasimplena.

Ita, nagbalinen a lima ti congressional districts ti Camarines Sur ket lima ngarud dagiti agilinlinteg a maibaon iti Kongreso a mangibagi iti daytoy a probinsia.

Nasolbaren ti problema. Naragsak ti amin, nangruna dagiti politiko.

Kasta ti kapardas ti panagtignay dagiti politiko tapno masaluadan, masalakniban ken mapagtalinaedda ti bileg ken turayda. Kaasi pay ti pagilian ken dagiti umili!