EDITORIAL: Sabalin ti Kalman iti Agdama

Nagdaras ti panagtulid ti panawen. Nariknami daytoy iti naudi nga ipapanmi panangbisita iti kakaisuna nga apomi iti Greenwoods. Idi la napan a bulan ti naudi nga ibibisitami. Ngem kasla nagbayagen a tiempo a dimi nakita ti apomi. Iti umuna a pannakasiraymi kenkuana, adu manen ti dimmakkelanna. Nupay kasta, kas iti dati a naisem, naragsak, naumbi, ken nasaririt nga ubing. Addan iti Grade 1 iti maysa a pagadalan dagiti mamadre iti siudad. Inaldaw nga itulod ti inana iti pagadalan sananto manen iyawid iti panagawidna kalpasan ti pangngaldaw.

Idi dakami ti ubing, aglaglagtokamin no adda ited ni Nanang a singko sentimos (wen, kaka, singko sentimos). Ngimmato pay ti kiday dagiti annakmi idi ibagami a kasta laeng ti balonmi a mapan agbasa. Kasano ngamin a patienda ket idi aghaiskuldan ket agbalondan iti P50.00 iti inaldaw.

Ngem iti singko sentimos, adun ti pakaigatanganna idi. Saan a kas ita nga agmisuot pay ti ubing no ikkam iti P70.00 a balonna. Ania ngarud, ket iti dayta a kantidad, awan mabati para meriendana, nangruna no agbasbasan iti high school wenno kolehio.

Ala, kuentaenta ti magasto ti maysa nga ubing nga agbasa iti high school: No aggapu iti away (barangay), agplete iti P10. (Kasta ita ti plete ditoy Vigan City.) Sabalinto pay ti pagpletena iti aldaw no aggawid santo manen iti panagsubli ken panagawidna iti malem. Timmayaben dita ti nasurok a P40.00. No saan nga aggawid iti aldaw ket mangaldaw iti karinderia, mabalin nga iyanayna ti P25.00. Maysa laeng a putahe ti pakaigatangan dayta ngem paiyad-adunan ti sopas wenno kaldo.

Iti recess, diay laeng coke ken ibulon a sandwich wenno tinapay nga adda palamanna ket mapanen ti nakurang a P20.00. Awan pay dita ti igatangna iti papel, ken dadduma pay a kasapulanna iti klaseda.

Kinapudnona, dagiti ubbing nga aggapu iti away ket kaykayatda payen ti maaddaan iti motorsiklo agsipud ta makainutda iti plete. Ngem yan ti imasna, no adda luganda ket makaadayoda aglalo no maibarkadada.

Idi makitak ti libroda, nakigtotak pay ta abanteda met unayen. Diay adalenda ket para metten iti maikatlo a tawen koma. No siak ti mapagsaludsodan, narigat a para iti maikamaysa dagiti leksionda. Sigurado la ketdi nga adu kadakuada ti saan a makasurot iti klaseda.

Ngem kasta siguro ti epekto ti moderno a panagbiag. Sabali itan dagiti ubbing no maidilig idi tiempomi. Simple laeng ti panagbiag idi. Ita, nalaingen dagiti ubbing nga agkompiuter ken adda payen bukodda a tablet a pagay-ayaman. Saanen a diay plasa ti pagpasiaranda iti Domingo no di iti mall wenno iti beach resort.
Narigat man nga annugoten, sabalin ti henerasion ita. Sabsabalin ti panagbiag, kas iti panagbaliw payen ti klima. Idi pasettayo iti agdama, ngem ita, dandanin agbalintayo nga idi. Kasta ti biag!

Nangabakak, Kunam?