EDITORIAL: System loss, padagsen dagiti agar-aramat iti koriente

Maysa nga agdadamo nga agilinlinteg iti Kamara ti nangipila iti gakat a mangiparit kadagiti kompania ti elektrisidad a mangipasa iti system loss kadagiti agus-usar iti koriente.

Napapanawen ti panangipila ni Navotas Rep. Tobias Reynald Tiangco iti HB No. 3253 agsipud kadagiti umad-adu a pulong ken reklamo manipud kadagiti agus-usar iti koriente mainaig iti system loss nga ipaspasa dagiti electric ken dadduma a utility companies kadakuada.

Kinumpirma ti pannakabagi ti Bureau of Internal Revenue bayat ti hearing ti nasao a gakat nga isingsingir dagiti kompania ti elektrisidad dagiti pukawda iti koriente kadagiti agus-usar kasta met a maipabaklay ti 12% VAT kadagiti consumers iti pagbaybayadda kadagitoy a pukaw.

Pagibatbatayan dagiti electric companies ti RA 7832 a nangipalubos kadagiti pribado a distribution utilities ken dagiti rural electric cooperatives a mangipasa iti kadagupan a system lossda iti agingga iti 9.5% ken 14% kadagiti agar-aramat iti koriente a mapakatan pay iti 12% VAT.

Ngem babaen ti RA 3253, mapukawton daytoy naited kadagiti electric companies a sobra a pribiliheo a mangrekobre kadagiti pukawda iti koriente gapu iti pilferage ken dadduma pay a panagtakaw agsipud ta ipababana ti pagpatinggaan (cap) ti system loss manipud iti 14% iti 5% laengen ken saan a mapakatan iti VAT.

Ditoy Ilocos Sur, maipabpabaklay kadagiti consumers ti aganay 11% iti system loss gapu iti panagtakaw ken panagsuitik iti koriente a pakapadagsenanda nangruna dagiti marigrigat.  Saan man nga annugoten dagiti agtuturay ti ISECO ngem dakkel unay ti system loss ti kooperatiba a maipaspasa a bayadan dagiti kustomer.

No apay a maipasa kadagiti kustomer ti system loss idinto a saan met a naited daytoy a serbisio kadakuada ti narigat a maawatan. Napukaw dagitoy a koriente gapu ta adda dagiti kailian a mangikurkurimed nga agusar iti koriente babaen ti illegal connection, panagaramat kadagiti jumper, dakes a linia ti koriente ken dadduma a panagtakaw iti koriente. Saan koma ngarud a dagiti rinibu nga umili ti pakaipabaklayan ti panagbayad kadagitoy a system losses nga aramid laeng ti sumagmamano.

Ti ketdi koma aramiden dagiti agtuturay ti ISECO, ad-adda pay nga ingetanda ti panagsiput no asino dagitoy nga agtaktakaw iti koriente tapno mapakatanda iti multa ken pannusa ken pasayaatenda ti linia tapno maipabassit ti system loss.

Paborkami ngarud iti gakat nga impila ni Rep. Tiangco tapno maksayan dagiti dadagsen dagiti umili nangruna iti daytoy a tiempo a karigat ti panagbiag. Idagadagmi kadagiti kailian a suratanda dagiti congressmen ken senador tapno lumsot daytoy a gakat iti Kamara ken Senado ket agbalin a linteg.#