EDITORIAL: Ti ekonomia ti remittances dagiti OFWs

Ibambando ti gobierno a gapu kadagiti reporma a piskal nga impakatna nangruna iti panagbuisan, kas iti pannakaipakat iti 12% value added tax kadagiti tagilako ken serbisio, pannakaingato ti buis kadagiti “sin” products ken dadduma pay a reporma,  nakapastrek ti gobierno iti pinullo a bilion a nangsarakuy iti pundona tapno mapapigsana ti ekonomia. Karaman ditoyen ti ibibileg ti pateg ti pisos ket napabassitna dagiti utangna kadagiti ganggannaet a pagilian.

Inwaragawag pay ti turay a bimmassit pay ti depisit ti gobierno iti P12.4 bilion.

Iti umuna a panagkita, impresibo dagitoy a “gapuanan” ti turay ket rumbeng laeng nga agdir-i dagiti umili ken dayawen ken aklonen dagiti kritiko ti gobierno.

Ngem adda latta dagiti agsuspetsa, nangruna dagiti kameng ti oposision ken dagiti kritiko ti gobierno a saan a mamati iti kredibilidad ti agdama a liderato, a saan a kastoy kadakkel ti dimmur-asan ti ekonomia ti pagilian kas ipampannakkel ti agdama nga administrasion, .

Kitaentayo dagitoy a pagbatbatayanda a di mamati iti iwarwaragawag ti gobierno a “napintas a damag.”

Idi 2007, nababbaba ti koleksion ti gobierno iti buis ngem iti puntiriana a kolektaen iti agdagup P71 bilion. Iti umuna a tallo a bulan daytoy a tawen, nababbaba iti P1.2 bilion ti puntiria ti Bureau of Customs a kolektaen a buis. Iti met biang ti Bureau of Internal Revenue, nakakolekta laeng iti P163 bilion iti umuna a tallo a bulan ket no kastoy ti kababa ti koleksion, saanna a magun-od ti puntiriana a P845 bilion a koleksion iti sibubukel a makatawen.

Mainayon ditoy a nababbaba ti  nakolekta ti turay ngem iti ninamnamana a mapastrekna manipud iti E-Vat, ken “sin” taxes iti sigarilio ken arak.

Kabayatanna, dimmakkel ti remittances dagiti overseas Filipino workers. Iti umuna a dua a bulan, immabut iti $2.5 bilion wenno 15.5% ti immaduanna iti naipaw-it iti daytoy a period idi 2007 ti impaw-it dagiti OFWs kadagiti pamiliada ditoy pagilian.

Ngem madakamat ditoy nga idi 2007, nakapastrek ti gobierno iti P90.6 bilion  iti panagilakona kadagiti sanikuana babaen ti privatization program. Kuna dagiti kritiko a daytoy a gatad ti pinangsarakuy ti gobierno iti nababa a koleksionna iti buis iti Customs ken BIR.

Kadagiti kritiko, saan a makapnek ti panagpastrek ti gobierno manipud kadagiti ahensia nga agkolekta iti buis, dagiti makunkuna a reporma iti buis, ket no adda man simmayaatan ti ekonomia, nangruna a maigapu kadagiti remittances dagiti OFWs ken iti pannakailako dagiti sanikua ti gobierno a nanglitup kadagiti pagkurangan dagiti ahensia a para kolekta iti buis.

Saan koma ngarud nga agkammatalek ti turay iti remittances dagiti OFWs ken dagiti mailakona a sanikuana a pangidur-as iti ekonomia no di mangiwayat kadagiti ad-adu pay a wagas kas iti ad-adu pay a maipasdek a negosio, pananglukat kadagiti ad-adu pay a panggedan nangruna para kadagiti marigrigat nga umili.

Barometro ti nadur-as nga ekonomia ti maysa a pagilian ti saan a panagpanaw dagiti umilina tapno manggedda iti sabali a pagilian.#